Czechy: od 1 stycznia 2026 r. wsparcie OZE w całości z budżetu, rachunki bez opłaty POZE

Czeski regulator energetyki ERÚ wydał 29 grudnia 2025 r. zmieniony wykaz cen regulowanych energii elektrycznej na 2026 r., w którym składnik na wsparcie źródeł odnawialnych (POZE) wynosi zero dla wszystkich odbiorców. Wynika to z uchwały rządu z 16 grudnia 2025 r., zgodnie z którą całe wsparcie operacyjne dla źródeł odnawialnych finansuje od 2026 r. budżet państwa. Dotyczy to także czeskich biogazowni i elektrowni na biomasę.

Co się zmieniło

Do końca listopada ERÚ był ustawowo zobowiązany wydać pierwotne ceny regulowane na 2026 r. Zakładały one dotację z budżetu na POZE w wysokości 24,6 mld koron oraz około 17,1 mld koron, które pokrywaliby odbiorcy w ramach opłaty POZE, wchodzącej w skład regulowanej ceny prądu. Rząd po objęciu urzędu zdecydował o zwiększeniu dotacji tak, aby pokryła całość kosztów wsparcia. Tego samego dnia ERÚ rozpoczął obowiązkowe konsultacje projektu zmiany, a po ich zakończeniu wydał nowe ceny jeszcze w 2025 r., tak aby niższe stawki obowiązywały od 1 stycznia 2026 r.

Łączny koszt wsparcia operacyjnego na rok 2026 według założeń pierwotnych decyzji to więc ok. 41,7 mld koron (24,6 + 17,1 mld).

Skutek dla odbiorców

Opłata POZE dla gospodarstw domowych wynosiła 495 Kč/MWh bez VAT i stanowiła znaczną część regulowanej ceny. Po jej wyzerowaniu średnie regulowane ceny spadły:

Dla przykładowego domu jednorodzinnego (gotowanie, ciepła woda i ogrzewanie) składnik regulowany spada z 1643 do 1198 Kč/MWh, czyli o 27,1 proc. Spadki średnich cen (np. 420 Kč/MWh dla niskiego napięcia, 388–445 Kč/MWh w przykładach gospodarstw domowych) są mniejsze niż opłata POZE 495 Kč/MWh, ponieważ ERÚ podaje średnie zmiany całej regulowanej składki dla grup odbiorców, a nie samą opłatę. Przewodniczący ERÚ Jan Šefránek zaznaczył, że ważne jest, aby spadek był trwały i nie powodował dużych wahań w kolejnych latach.

Co to znaczy dla wytwórców z biogazu i biomasy

Zmiana dotyczy źródła finansowania, a nie stawek wypłacanych wytwórcom. Czeskie biogazownie, które weszły do systemu wsparcia, nadal korzystają z gwarantowanych cen lub zielonych bonusów przez okres wsparcia, a pieniądze zamiast z rachunków odbiorców płyną z budżetu. Dla wytwórcy z biogazu oznacza to, że stawki się nie zmieniły, a źródłem wypłat jest teraz budżet państwa.

Dla budżetu państwa zmiana oznacza znaczne obciążenie: wsparcie wszystkich źródeł odnawialnych, nie tylko biogazu, trafia teraz do wydatków publicznych i będzie konkurować z innymi pozycjami. Dla wytwórców wniosek praktyczny jest taki, że wypłata wsparcia zależy już bezpośrednio od środków zapewnionych w budżecie, a nie od wpływów z opłat od odbiorców; to inne ryzyko niż dotychczas, a nie dodatkowa gwarancja.

W przeliczeniu 495 Kč/MWh to ok. 20 euro za MWh przy kursie ok. 24,3 Kč za euro (orientacyjnie, koniec 2025 r.).