Komisja Europejska rekomenduje cel 90% redukcji emisji do 2040 r.

Komisja Europejska zarekomendowała 6 lutego 2024 r., aby cel klimatyczny Unii na 2040 r. wyniósł 90% redukcji emisji netto gazów cieplarnianych w porównaniu z poziomem z 1990 r. Był to krok pośredni między celem na 2030 r. (co najmniej 55%) a neutralnością klimatyczną w 2050 r.

Co zaproponowano

Dokument opierał się na ocenie skutków, która porównywała kilka ścieżek redukcji emisji. Komisja wybrała wariant 90%, uznając go za zgodny z budżetem węglowym i z celami porozumienia paryskiego. Rekomendacja miała wskazać kierunek następnej Komisji, powołanej po wyborach do Parlamentu Europejskiego w czerwcu 2024 r., która miała opracować konkretne propozycje legislacyjne na okres po 2030 r.

Ważne ograniczenie: dokument nie wyznaczał celów sektorowych. Rolnictwo mogło, jak zapisano, „odegrać rolę”, ale nie określono, jakie środki miałyby to zapewnić. W tym samym dniu Komisja przedstawiła także strategię zarządzania węglem w przemyśle (wychwyt, transport i składowanie CO₂).

Reakcja branży biogazu

Europejskie Stowarzyszenie Biogazu (EBA) przyjęło cel jako konieczną odpowiedź na kryzys klimatyczny, ale wyraziło żal, że w scenariuszach Komisji biogaz i biometan odgrywają rolę drugoplanową wobec innych nośników energii. Stowarzyszenie wystąpiło z postulatem celu 100 mld m³ biogazów w 2040 r., argumentując, że pozwoliłoby to uniknąć ponad 483 mln ton CO₂ rocznie. Z kolei raport Guidehouse szacował, że Europa (UE-27, Wielka Brytania, Norwegia i Szwajcaria) mogłaby wytwarzać w 2040 r. 111 mld m³ biometanu.

Znaczenie dla branży w Polsce

Cel 2040 r. kształtuje popyt na biometan pośrednio: przez zaostrzanie systemu EU ETS, projektowanie ETS2 dla budynków i transportu oraz definiowanie ścieżek dla przemysłu. Dla polskiej branży ważne były dwie kwestie. Po pierwsze, Polska od początku zgłaszała zastrzeżenia do tempa redukcji i do kosztów ETS2. Po drugie, rosnąca cena emisji CO₂ poprawia konkurencyjność biometanu wobec gazu ziemnego, a przy braku krajowego systemu wsparcia (stan na 2024 r.) jest to jeden z niewielu czynników, który mógł sprzyjać inwestycjom.

Co dalej

Rekomendacja nie miała mocy prawnej. Wiążący cel wymagał zmiany rozporządzenia ustanawiającego ramy neutralności klimatycznej, a więc propozycji Komisji, stanowisk Rady i Parlamentu oraz negocjacji. Proces ten dopiero się zaczynał i wymagał kolejnych etapów: propozycji Komisji, stanowisk Rady i Parlamentu oraz trójstronnych negocjacji. Dla czytelników to ważna uwaga: data rekomendacji i data wiążącego prawa mogą dzielić wiele miesięcy.

Na co zwrócić uwagę

W dyskusji o celu 2040 r. łatwo pomylić trzy poziomy: rekomendację Komisji, stanowiska współprawodawców i ostateczny tekst prawa. Sektor biogazu powinien śledzić nie tylko liczbę „90%”, lecz także to, jak rozdzielono wysiłek między ETS, ETS2 i sektory poza nimi (rolnictwo, odpady), bo od tego zależy popyt na paliwa odnawialne i kryteria dla biometanu. Warto też pamiętać, że emisje metanu z odpadów i rolnictwa są objęte własnymi regulacjami, a nie jednym instrumentem cenowym.