Nowe zasady przetwarzania mieszanych odpadów komunalnych (MBP): rozporządzenie w mocy od 24 stycznia 2023 r.

Rozporządzenie ministra klimatu i środowiska z 28 grudnia 2022 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych zostało opublikowane 9 stycznia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 56) i weszło w życie 24 stycznia 2023 r. Określa ono, jak ma przebiegać proces MBP, jakie frakcje można wydzielać, jak prowadzić biologiczne przetwarzanie oraz jakie kryteria musi spełniać stabilizat. Dla instalacji biogazowych ważne jest, że rozporządzenie dopuszcza fermentację metanową w ciągu technologicznym.

Co się zmienia

Proces MBP łączy w jednej instalacji obróbkę mechaniczną i biologiczną. Odpady rozładowuje się w zamkniętym budynku z uszczelnioną posadzką, wentylacją i ograniczaniem emisji pyłów. Z mieszaniny wydzielane są papier, metale, tworzywa, szkło i tekstylia oraz paliwo (kod 19 12 10); frakcję drobną dzieli się na podsitową (0–80 mm) i nadsitową. Frakcja do biologicznego przetwarzania może być obrabiana w procesie:

• tlenowym – jednostopniowym (co najmniej 4 tygodnie) lub dwustopniowym,
• beztlenowym – fermentacja metanowa co najmniej 20 dni (mezofilowa) lub 12 dni (termofilowa), a następnie stabilizacja tlenowa co najmniej 2 tygodnie,
• biosuszenia – co najmniej 7 dni w warunkach tlenowych.

Stabilizat uznaje się za spełniający wymagania, gdy aktywność oddechowa AT4 wynosi poniżej 10 mg O₂/g suchej masy, strata przy prażeniu jest niższa niż 35%, a zawartość węgla organicznego poniżej 20% suchej masy. Frakcje o wielkości do 20 mm mogą być wykorzystane wyłącznie na składowiskach lub w obiektach unieszkodliwiania odpadów wydobywczych. Badania wykonuje laboratorium akredytowane, próbki pobiera się po każdym cyklu, nie rzadziej niż cztery razy w roku.

Znaczenie dla branży w Polsce

Rozporządzenie porządkuje rynek instalacji MBP, które w polskim systemie gospodarki odpadami pełnią ważną rolę jako przetwarzające odpady zmieszane i wytwarzające paliwo alternatywne (RDF). Dla operatorów, którzy mają w ciągu technologicznym fermentację beztlenową, określone parametry czasu retencji i temperatury są punktem odniesienia przy projektowaniu i eksploatacji. Z perspektywy energetycznej ważne jest też to, że paliwo z odpadów może trafić do termicznego przekształcania, a biogaz z fermentacji – do produkcji energii.

W przepisach brakuje wymagań dotyczących uzysku biogazu: rozporządzenie reguluje proces odpadowy, a nie energetyczny. Instalacje z fermentacją muszą więc osobno spełniać przepisy dla biogazowni i emisji do powietrza.

Co dalej

Zakłady istniejące bez pozwolenia zintegrowanego mają dostosować się do części wymagań do 1 stycznia 2024 r. Operatorzy powinni przygotować harmonogram prac modernizacyjnych i sprawdzić, czy ich układ technologiczny spełnia wymagania dotyczące zamkniętych hal, napowietrzania i oczyszczania powietrza procesowego.