Strategia wodorowa UE: 6 GW elektrolizerów do 2024 r. i 40 GW do 2030 r.

Komisja Europejska 8 lipca 2020 r. przedstawiła strategię wodorową dla Europy neutralnej klimatycznie (COM(2020) 301). Dokument zakłada rozwój wodoru w trzech fazach, z celem 6 GW elektrolizerów do 2024 r. i co najmniej 40 GW do 2030 r. Jest to pierwszy unijny plan, który traktuje wodór jako stały element systemu energetycznego, w tym w połączeniu z biogazem.

Trzy fazy rozwoju

Strategia wyznacza następujące etapy:

Priorytet ma wodór odnawialny, wytwarzany głównie przez elektrolizę wody z użyciem energii z OZE. W strategii pojawia się też definicja szersza: wodór odnawialny może powstawać również w wyniku reformingu biogazu lub biochemicznej konwersji biomasy, jeśli spełnione są kryteria zrównoważoności. Obok tego wyróżniono wodór niskoemisyjny, wytwarzany z paliw kopalnych z wychwytem CO₂, który ma pełnić rolę przejściową.

Europejski Sojusz na rzecz Czystego Wodoru

Wraz ze strategią uruchomiono sojusz łączący przemysł, instytucje publiczne i społeczeństwo obywatelskie. Jego zadaniem jest wskazanie projektów inwestycyjnych i zbudowanie portfela przedsięwzięć, które można finansować ze środków unijnych i prywatnych.

Znaczenie dla biogazu i biometanu

Dla producentów biogazu strategia otwiera dwie możliwości. Pierwsza to wykorzystanie biogazu jako surowca do wytwarzania wodoru przez reforming. Druga to konkurencja: wodór może w niektórych zastosowaniach, na przykład w przemyśle i ciężkim transporcie, zastąpić biometan. W praktyce oba nośniki będą się uzupełniać, bo biometan można wtłaczać do istniejącej sieci gazowej bez nowych inwestycji, a wodór wymaga innej infrastruktury lub jej dostosowania.

Ważne dla polskich inwestorów było także to, że strategia ma wpływ na zasady wsparcia i kryteria zrównoważoności. Wodór z biogazu będzie musiał spełniać wymogi dotyczące surowców i redukcji emisji, podobnie jak biometan w sektorze transportu.

Co dalej

Komisja zapowiedziała w kolejnych latach przegląd przepisów dotyczących rynku gazu, aby uwzględnić wodór i inne gazy odnawialne i niskoemisyjne, oraz ustalenie wspólnej terminologii i certyfikacji. Państwa członkowskie, w tym Polska, miały przygotowywać krajowe strategie. Dla branży biogazowej oznaczało to konieczność śledzenia, czy nowe przepisy nie spowodują nierównego traktowania biometanu i wodoru w mechanizmach wsparcia.

Jak interpretować cele ilościowe

Cele 6 GW i 40 GW mają charakter polityczny i inwestycyjny, a nie wiążący dla poszczególnych państw. Komisja wskazała, że potrzebne będą duże nakłady na odnawialną energię elektryczną dla elektrolizerów, infrastrukturę przesyłową i magazyny. Wykorzystanie wodoru jest planowane przede wszystkim tam, gdzie elektryfikacja jest trudna: w chemii, hutnictwie, transporcie ciężkim i lotnictwie. Dla gospodarstw rolnych i biogazowni wodór nie jest więc w najbliższych latach zamiennikiem, lecz uzupełnieniem systemu gazów odnawialnych.