Strategia integracji systemu energetycznego UE: biogaz i biometan w „cyrkularnym” systemie energii

Komisja Europejska 8 lipca 2020 r. przedstawiła strategię integracji systemu energetycznego (COM(2020) 299), równolegle ze strategią wodorową. Dokument opisuje, jak połączyć elektryczność, ciepło i gaz w jeden, bardziej efektywny system. Dla branży biogazowej istotne jest to, że biogaz i biometan figurują wśród paliw odnawialnych, które mają zastąpić paliwa kopalne w sektorach trudnych do elektryfikacji.

Trzy filary strategii

Komunikat opiera się na trzech założeniach:

1. Bardziej „cyrkularny” system energetyczny z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”, w którym wykorzystuje się odpady, ciepło odpadowe i lokalne zasoby, a odpady biologiczne są źródłem energii.
2. Bezpośrednia elektryfikacja sektorów końcowych, takich jak budynki, przemysł i transport, tam gdzie jest to możliwe.
3. Paliwa odnawialne i niskoemisyjne, w tym wodór, zrównoważone biopaliwa i biogaz, w zastosowaniach, w których elektryfikacja jest trudna, na przykład w przemyśle ciężkim, lotnictwie i żegludze.

Komisja zakładała, że udział energii elektrycznej w końcowym zużyciu energii wzrośnie z ok. 20 proc. do ok. 30 proc. w 2030 r. i ok. 50 proc. w 2050 r.

Co dla gazów odnawialnych

Strategia zapowiada dostosowanie ram prawnych dla rynku gazu, aby ułatwić wprowadzanie do sieci gazów odnawialnych i niskoemisyjnych, w tym biometanu. Komisja zapowiedziała wprowadzenie wspólnej terminologii i systemu certyfikacji paliw odnawialnych i niskoemisyjnych, opartego na kryterium redukcji emisji w całym cyklu życia. W planach było także zrewidowanie dyrektywy o OZE, dyrektywy o efektywności energetycznej i rozporządzenia o transeuropejskich sieciach energetycznych.

Znaczenie dla Polski

Dla biogazu strategia oznacza szansę na lepsze uwzględnienie lokalnych źródeł w planowaniu sieci oraz większe znaczenie wykorzystania odpadów rolniczych i komunalnych. Dla operatorów sieci gazowych — konieczność przygotowania warunków przyłączeń dla biometanu i oceny, jak infrastruktura może być dostosowana do wodoru. Dla samorządów — zachętę do integrowania gospodarki odpadami z systemami ciepłowniczymi i energetycznymi.

Co dalej

Strategia miała przełożyć się na konkretne propozycje legislacyjne w 2021 r. Dla biogazowni i producentów biometanu oznaczało to konieczność uważnego śledzenia zmian w przepisach o OZE i rynku gazu, ponieważ to one rozstrzygną o zasadach przyłączania, handlu gwarancjami pochodzenia oraz kryteriach zrównoważoności.

Dlaczego strategia ma znaczenie dla biogazowni rolniczych

W tradycyjnym podejściu biogazownia produkuje prąd i ciepło, a jej relacje z siecią elektroenergetyczną i gazową są ograniczone. Strategia integracji systemu zachęca do wykorzystania biogazu elastycznie: zarówno do kogeneracji w czasie szczytowego zapotrzebowania, jak i do produkcji biometanu wtłaczanego do sieci. Wymaga to jednak jasnych zasad przyłączania, taryf i certyfikacji, które w wielu państwach, także w Polsce, były dopiero tworzone.