Biogaz rolniczy w ustawie o OZE: definicja, dozwolone substraty i co się nie liczy

Biogaz rolniczy w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii to gaz otrzymywany w procesie fermentacji metanowej wyłącznie substratów z zamkniętej listy z art. 2 pkt 2: produktów rolnych i produktów ubocznych rolnictwa (w tym odchodów zwierzęcych), produktów z przetwórstwa rolno-spożywczego oraz kilku innych kategorii. Z definicji wyłączono biogaz z odpadów komunalnych, ze składowisk i z większości substratów z oczyszczalni ścieków. Od tej listy zależy rejestracja w KOWR, wsparcie i ryzyko wykreślenia z rejestru.

Lista substratów według art. 2 pkt 2

Zgodnie z tekstem jednolitym z 2024 r. biogaz rolniczy powstaje z fermentacji:

Czego definicja nie obejmuje

• biogazu z odpadów komunalnych,
• biogazu ze składowisk odpadów,
• biogazu z substratów pochodzących z oczyszczalni ścieków, innych niż wymienione w lit. b.

Ten gaz jest nadal „biogazem” w rozumieniu art. 2 pkt 1 (gaz z biomasy, w szczególności z instalacji przeróbki odpadów zwierzęcych lub roślinnych, oczyszczalni ścieków oraz składowisk odpadów), ale nie „rolniczym”.

Skutki dla rejestru i wsparcia

• Rejestr KOWR. Wytwórca biogazu rolniczego ma obowiązek wykorzystywać wyłącznie substraty z art. 2 pkt 2 oraz prowadzić dokumentację ilości i rodzajów wszystkich substratów. W przypadku odpadów z zakładowych oczyszczalni ścieków z przetwórstwa rolno-spożywczego w dokumentacji wskazuje się kod odpadów z dodatkowym oznaczeniem potwierdzającym, że pochodzą wyłącznie z przetwarzania produktów rolnych.
• Wsparcie. Aukcje i inne instrumenty dla energii z biogazu rolniczego wymagają oświadczenia, że nie użyto substratów spoza listy.
• Wykreślenie. Naruszenie obowiązku stosowania wyłącznie substratów z art. 2 pkt 2 jest podstawą do decyzji o zakazie wykonywania działalności i wykreślenia z rejestru; instalacja może ponownie służyć tej działalności najwcześniej po trzech latach. KOWR przekazuje Prezesowi URE informacje o substratach spoza listy.
• Inne ścieżki. Biogaz „zwykły” trafia do rejestru małych instalacji lub — w przypadku biometanu — rejestru wytwórców biogazu prowadzonego przez URE.

Przykłady z praktyki

Co zrobić najpierw

1. Sporządź listę wszystkich dostaw wsadu z podaniem kodu odpadu i dostawcy.
2. Porównaj każdą pozycję z literami a–f art. 2 pkt 2.
3. Przy odpadach z oczyszczalni zakładowych potwierdź rozdział ścieków i oznaczenie w dokumentacji.
4. Przed zmianą receptury wsadu skonsultuj skutki prawne — zmiana substratu może zmienić status biogazu.

Najczęstsze wątpliwości

• Czy uprawy energetyczne się liczą? Tak: kiszonka z kukurydzy, trawy czy inne rośliny to produkty rolne z lit. a.
• A odpady z uboju? Mogą wejść jako odpady lub pozostałości z przetwórstwa produktów pochodzenia rolniczego (lit. b), ale wymagają odrębnej analizy i zgodności z przepisami o ubocznych produktach zwierzęcych (rozporządzenie (WE) nr 1069/2009) — to osobny reżim od ustawy o OZE.
• Co z odpadami z kuchni i gastronomii? Granicę wyznacza status odpadu i źródło pochodzenia; odpady komunalne są z definicji wyłączone, więc wymagają ostrożnej klasyfikacji.
• Czy poferment ma znaczenie dla definicji? Nie, ale jego ilość trzeba wykazać w sprawozdaniu jako produkt uboczny.

Biogaz rolniczy a biogaz „zwykły” — co się zmienia w praktyce

Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej; przed decyzją inwestycyjną lub formalną sprawdź aktualne brzmienie przepisów i skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem.