Aukcje OZE dla biogazowni: kto może wystartować, jakie dokumenty i zabezpieczenie

Aukcja OZE to konkurs ofert prowadzony przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, w którym wytwórca zobowiązuje się sprzedawać energię elektryczną z biogazu (w 2021 r. także biogaz rolniczy wtłaczany do sieci gazowej) po wskazanej cenie, a wsparcie przysługuje mu najwyżej 15 lat. Biogazownia rolnicza rywalizuje w osobnych koszykach, wydzielonych według rodzaju biogazu i mocy, więc nie ściga się z farmami wiatrowymi ani fotowoltaiką.

Jak przebiega aukcja

• Organizator. Prezes URE ogłasza, organizuje i przeprowadza aukcje nie rzadziej niż raz w roku.
• Ogłoszenie. Pojawia się w Biuletynie Informacji Publicznej URE nie później niż 30 dni przed aukcją i wskazuje m.in. termin sesji oraz maksymalną ilość i wartość energii.
• Platforma. Oferty składa się elektronicznie, przez internetową platformę aukcyjną; każdy uczestnik składa w sesji jedną ofertę dla danej instalacji.
• Rozstrzygnięcie. Aukcję rozstrzyga się, jeśli złożono co najmniej trzy ważne oferty. Wygrywają najniższe ceny, ale łączny wolumen zwycięskich ofert nie może przekroczyć 100% wolumenu z ogłoszenia ani 80% ilości objętej wszystkimi ofertami.
• Cena maksymalna. Oferta nie może przekraczać ceny referencyjnej, którą dla każdego koszyka określa minister klimatu rozporządzeniem.

Koszyki dla biogazu rolniczego

Ustawa dzieli aukcje według rodzajów instalacji, a biogaz rolniczy ma własną grupę koszyków:

Dodatkowo aukcje obejmowały sprzedaż biogazu rolniczego wprowadzanego do sieci dystrybucyjnej gazowej — ceny referencyjne stosuje się wtedy po przeliczeniu ilości gazu na ekwiwalent energii elektrycznej. Biogaz ze składowisk, z oczyszczalni ścieków i inne biogazy mają swoje, osobne koszyki.

Dwie ścieżki wejścia

Instalacja już eksploatowana. Składa się deklarację o przystąpieniu do aukcji na platformie; po potwierdzeniu jej przyjęcia trzeba ustanowić gwarancję bankową lub kaucję w wysokości 30 zł za każdy kW mocy zainstalowanej elektrycznej.

Instalacja nowa lub zmodernizowana. Wymaga oceny formalnej: wniosku do Prezesa URE o zaświadczenie o dopuszczeniu do aukcji. Załączasz m.in.:

1. warunki przyłączenia albo umowę o przyłączenie,
2. prawomocne pozwolenie na budowę (jeśli jest wymagane),
3. harmonogram rzeczowo-finansowy realizacji,
4. schemat instalacji z urządzeniami pomiarowymi i miejscem przyłączenia,
5. oświadczenia o substratach i braku wykorzystania zakazanych paliw.

Dokumenty przyłączeniowe i pozwolenie muszą być ważne co najmniej sześć miesięcy w dniu złożenia. Prezes URE wydaje zaświadczenie (lub odmawia) w ciągu 30 dni; zaświadczenie jest ważne 12 miesięcy. Zabezpieczenie wynosi tu 60 zł/kW.

Co zawiera oferta

• ilość energii w MWh i cenę za 1 MWh,
• lokalizację, rodzaj i moc instalacji oraz miejsce przyłączenia do sieci,
• planowaną datę rozpoczęcia i okres sprzedaży,
• oświadczenie o substratach: do biogazu rolniczego wolno wykorzystywać wyłącznie surowce wymienione w art. 2 pkt 2 ustawy,
• informację o udzielonej pomocy inwestycyjnej i wynikającej z niej cenie skorygowanej,
• zobowiązanie do pierwszej sprzedaży w systemie w ciągu 42 miesięcy od zamknięcia sesji.

Urządzenia składające się na instalację powinny być wyprodukowane w okresie 42 miesięcy poprzedzających pierwsze wytworzenie energii i nie mogły być wcześniej amortyzowane przez inny podmiot.

Wsparcie po wygranej

Dla instalacji o mocy poniżej 500 kW energię kupuje sprzedawca zobowiązany, a koszty bilansowania handlowego ponosi on sam. Większe instalacje korzystają z prawa do pokrycia ujemnego salda — różnicy między ceną z oferty a rynkową wartością sprzedanej energii. Okres wsparcia wynosi do 15 lat od pierwszej sprzedaży, nie dłużej jednak niż do 30 czerwca 2047 r. Przepisy łączą rozstrzygnięcie aukcji po 2021 r. z decyzją Komisji Europejskiej w sprawie pomocy publicznej, więc harmonogram konkretnej aukcji warto sprawdzać w ogłoszeniu URE.

Typowe błędy

• Wniosek o zaświadczenie składany tak późno, że dokumenty przyłączeniowe tracą ważność przed sesją.
• Oferta oparta na substratach spoza art. 2 pkt 2 (np. frakcje z odpadów komunalnych).
• Brak zabezpieczenia w terminie albo wpłata na zły rachunek.
• Cena bez uwzględnienia pomocy inwestycyjnej, która pomniejsza cenę skorygowaną.
• Zbyt optymistyczny harmonogram: 42 miesiące na uruchomienie liczy się od zamknięcia sesji.

Pomoc inwestycyjna i cena skorygowana

Jeżeli instalacja otrzymała dotację lub inną pomoc inwestycyjną, ustawa pomniejsza o nią cenę z oferty (art. 39). W ofercie podaje się wartość pomocy oraz wynikającą z niej cenę skorygowaną. Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej, a Prezes URE może kontrolować zgodność danych z faktycznie udzieloną pomocą. Pomoc przyznaną po wygranej aukcji także trzeba zgłosić i przeliczyć.

Modernizacja istniejącej biogazowni

Zmodernizowaną instalację dopuszcza się do aukcji, jeśli w dniu złożenia oferty nie przysługują jej świadectwa pochodzenia ani obowiązek zakupu lub prawo do pokrycia ujemnego salda, modernizacja zwiększa moc lub ilość wytwarzanej energii (albo odtwarza stan pierwotny), a udokumentowane nakłady wynoszą co najmniej 40% kosztów kwalifikowanych nowej instalacji referencyjnej. Szczegółowy katalog kosztów określa rozporządzenie ministra klimatu.

Przykładowy harmonogram przygotowań

Powyższe odstępy to uproszczenie wynikające z terminów ustawowych; planując inwestycję, zostaw zapas na uzupełnienie braków formalnych.

Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej; przed decyzją inwestycyjną lub formalną sprawdź aktualne brzmienie przepisów i skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem.