Badania BMPOdchody zwierzęce (gnojowica, obornik, pomiot)

Obornik kozi — BMP: 2 badania, średnia ważona 157 m³ CH₄/t s.m.o.

Obornik kozi to rzadko badany materiał o umiarkowanym potencjale metanowym; w zbiorze jest kilka rekordów z kilku prac, więc dane mają charakter orientacyjny.

ocena: dobry CH₄ ≈ 54 % (szacunek)

Opublikowano 12 czerwca 2023Zaktualizowano 29 października 20263 min czytaniaRedakcja Substraty.pl

Fot. Ahmad Mukhlis / Wikimedia Commons, licencja CC BY 4.0, plik źródłowy; zmiany: kadrowanie

Średnia ważona: 157m³ CH₄/t s.m.o.
Zakres: 144–170m³ CH₄/t s.m.o.
Rekordy: 2badania
Publikacje: 2źródła
Temperatury: 36 °C, 37 °Ctestu

Metan w biogazie

≈52–56% CH₄

Średnia zawartość metanu · ≈ 5,4 kWh/m³ biogazu

szacunek z typu substratu W zebranych badaniach brak pomiaru. Przedział wynika z przybliżonego składu (odchody zwierzęce (klasyfikacja procesowa)) i wydajności grup związków wg FNR.

Jak liczymy i co oznaczają strefy

Ocena dla biogazowni

dobry — ocena redakcji dla biogazowniStabilny, zwykle przyjmowany bez opłat

Potencjał na tonę masy świeżej umiarkowany, ale ograniczony słabym rozkładem masy organicznej (52 m³ CH₄/t); stabilizuje proces (wysoka zasadowość). Koszty obsługi: włókna, kożuch, powolny rozkład.

Dlaczego? Czynniki oceny

Potencjał na tonę +1

+1potencjał 52 m³ CH₄/t masy świeżej (BMP 157 × s.m. 58,4 % × s.m.o. 57 %); niski stopień rozkładu s.m.o. (BMP 157 m³ CH₄/t s.m.o.) — punkty ograniczone

Stabilność procesu +1,5

+1,5wysoka zasadowość — stabilizuje pH mieszanki

Obsługa i koszty −1

−0,5włókna, kożuch — rozdrabnianie i intensywne mieszanie
−0,5powolny rozkład — długi czas retencji

Suma punktów: 1,5 · progi: ≥ 2,5 bardzo dobry, ≥ 1 dobry, poniżej — neutralny; negatywny przy skumulowanym ryzyku procesu.

Ocena redakcji wg metodyki · pewność oceny: niska · bez cen rynkowych

Dodaj do kalkulatora kofermentacji Dane CSV

Krzywe BMP z 2 badań

Średnia ważona Pojedyncze rekordy

Linie przerywane to przebieg modelowy (kinetyka I rzędu, B(t) = B₀·(1 − e^−kt)); z publikacji pochodzi punkt końcowy. Wszystkie krzywe są modelowe.

Skumulowana produkcja metanu w czasie testu [m³ CH₄/t s.m.o.]. Gruba linia to średnia ważona wszystkich rekordów (157); kropki oznaczają wartości końcowe podane w publikacjach. Wskaż wykres, aby odczytać wartości; kliknij pozycję legendy, aby ukryć lub pokazać rekord.

Rekordy i źródła

Pobierz CSV

Źródło	BMP m³ CH₄/t s.m.o.	Temperatura	Próbka	Krzywa
Cu i in. (2014) DOI	170	37 °C · mezofilowy	(oryg.: „goat manure”)	punkt końcowy (krzywa modelowa)
Kafle i Chen (2016) DOI	144	36 °C · mezofilowy	(oryg.: „goat manure”)	punkt końcowy (krzywa modelowa)
Średnia ważona	157	średnia arytmetyczna 157, SD 18

Typowy skład

Sucha masa (s.m.): 58,4% (zakres 35,3–81,6)
Sucha masa organiczna (s.m.o.): 57 % s.m. (zakres 57–57)

Mediana i zakres oznaczeń podanych w publikacjach źródłowych rekordów BMP tego substratu (źródło odczytu: MY-D); sucha masa: 2 oznaczenia, sucha masa organiczna: 1 oznaczenie. Zakres s.m. obejmuje próbki świeże oraz podsuszone/suszone przed testem – dla materiału świeżego właściwa jest dolna część zakresu, najlepiej pomiar własny.

Źródła: Cu i in. (2014); Kafle i in. (2016).

Skład surowca zmienia się między partiami — do obliczeń instalacji użyj analizy własnej próbki. Wartości typowe kalkulator wstawia automatycznie.

Właściwości procesowe

włóknisty
wysoka sucha masa
wolny rozkład
wysoka zasadowość (bufor)
klasyfikacja redakcji

Niska pewność: opis oparty na ogólnych cechach grupy substratów, a nie na badaniach tego materiału. Traktuj go jako wskazówkę do weryfikacji.

Zalety

Potencjał metanowy w zbiorze BMP Substraty.pl: średnia ważona 156.9 m³ CH₄/t s.m.o. (SD 18.3; 2 rekordów, 2 źródeł).
Kozi obornik: badany w teście BMP razem z czterema innymi nawozami (Kafle i Chen 2016).

Wady i ryzyka

Granulki z włóknem - wolna hydroliza; rozdrobnienie poprawia dostęp (Kafle i Chen 2016).
Niewiele danych.

Dawkowanie

Brak źródłowego progu; jak obornik.

Wprowadzaj stopniowo, zaczynając od małej dawki i obserwując proces (np. FOS/TAC, pH, skład gazu).

Wymagania praktyczne

UPPZ kat. 2 (art. 9 rozp. 1069/2009): obornik, gnojowica i treść przewodu pokarmowego mogą być fermentowane bez wcześniejszej sterylizacji, jeśli organ nie uzna ryzyka rozprzestrzeniania poważnej choroby zakaźnej (art. 13 lit. e ppkt ii); wtedy obowiązuje min. 70 °C przez min. 60 min (rozp. 142/2011, zał. V rozdz. III sekcja 1), a gdy są jedynym materiałem pochodzenia zwierzęcego w instalacji, organ może zatwierdzić inne wymogi (sekcja 2 pkt 3).
Rozdrabniać: rozdrobnienie zwiększa powierzchnię dostępną dla rozkładu i przyspiesza go, ale niekoniecznie podnosi końcowy uzysk gazu (FNR 2010, rozdz. 3 „Triturado”).

Źródła danych procesowych

Ocenę konkretnej mieszanki z tym substratem pokaże kalkulator kofermentacji.

Czym jest i skąd się bierze

Obornik kozi to mieszanina odchodów kóz i ściółki. Kozy utrzymuje się w stadach o zwykle niewielkiej skali, w gospodarstwach rolnych, agroturystycznych i przy produkcji serów. Ilości obornika są małe, więc rzadko stanowi on samodzielny substrat dla biogazowni. W zbiorze jest kilka rekordów z różnych prac, badane w temperaturze mezofilowej.

Właściwości istotne dla fermentacji

Odchody kóz mają postać suchych granulek, które zawierają głównie niestrawione włókna pokarmowe, czyli celulozę, hemicelulozy i ligninę. Zawartość azotu jest umiarkowana, a ryzyko amoniaku mniejsze niż w odchodach drobiu i świń. Z powodu zwartej struktury granulek i dodatku ściółki materiał rozkłada się powoli, a rozdrobnienie przed fermentacją poprawia dostęp enzymów. Podobnie jak inne obornikowe substraty, zapewnia mikroflorę i pierwiastki śladowe, a jednostkowy potencjał jest raczej umiarkowany.

Jak czytać rozrzut wyników

Rekordy pochodzą z różnych prac, więc różnica może wynikać z diety kóz (pasza objętościowa lub treściwa), rodzaju i ilości ściółki, czasu przechowywania obornika oraz z metodyki: temperatury, inokulum, stosunku substratu do inokulum i długości testu. Przy niewielkiej liczbie wartości nie da się odróżnić zmienności materiału od różnic laboratoryjnych, a zakres nie opisuje niepewności dla całego rodzaju obornika.

W praktyce biogazowni

Obornik kozi można wykorzystać jako uzupełnienie mieszaniny obornikowej w gospodarstwie, w którym powstaje. Wymaga rozdrobnienia i równomiernego dozowania, a jego udział będzie zwykle niewielki ze względu na skalę produkcji. Obornik jest nawozem naturalnym w gospodarstwie, a w kontekście UPPZ materiałem kategorii 2, który może być stosowany w biogazowni na warunkach określonych w przepisach UE i krajowych.

Dla porównania z innymi obornikami ten materiał jest suchszy i bardziej zwarty, co zwiększa potrzebę rozdrobnienia. Ze względu na niewielką skalę produkcji kozy należy traktować ten wpis jako uzupełnienie, a nie podstawę do planowania substratowego. Przy własnej partii wskazany jest prosty test BMP, który pokaże rzeczywisty potencjał.

Warto dodać, że obornik kóz i owiec jest w literaturze często opisywany łącznie, więc dane dla małych przeżuwaczy bywają trudne do rozdzielenia.

Metodyka w skrócie

BMP to ilość metanu uzyskana z suchej masy organicznej (s.m.o., ang. VS) w teście okresowym, podawana w m³ CH₄ na tonę s.m.o. (liczbowo tyle samo co NmL CH₄/g VS w publikacjach) i przeliczona na warunki normalne (0 °C, 101,325 kPa). Średnia ważona daje każdej publikacji łączną wagę 1, dzieloną po równo między jej wyniki dla danego substratu — praca z dwudziestoma odmianami nie przeważa pracy z jedną próbką. W programach międzylaboratoryjnych jednostką jest laboratorium (łączna waga 1), a w jego obrębie waga testu rośnie z liczbą butelek (powtórzeń). Wyniki po obróbce wstępnej (np. termicznej, chemicznej, enzymatycznej) pokazujemy osobno i nie wliczamy ich do średniej.

Linie ciągłe to krzywe zmierzone w testach. Gdy publikacja podaje tylko wynik końcowy, rysujemy przebieg modelowy kinetyki pierwszego rzędu, B(t) = B₀·(1 − e^−kt): z publikacji pochodzi wyłącznie punkt końcowy, a kształt krzywej służy jedynie wizualizacji — nie odczytuj z niego produkcji w konkretnym dniu. Dla tego substratu przyjęto k = 0,393 d⁻¹ (mediana z: stałe k podane w źródłach: Nogueira i in. (2026): 1× (mediana 0.393 d⁻¹)).

Statystyki opisują rozrzut opublikowanych wyników — to zestawienie opisowe, a nie metaanaliza ani gwarancja uzysku w instalacji.

Pełna metodyka i zasady korekt

Bibliografia

Wszystkie źródła serwisu: bibliografia.