Chorwacja: ile dostaje wytwórca prądu z biogazu i biomasy? Aukcje premii HROTE

Według Komisji Europejskiej chorwacki wytwórca prądu z biogazu lub biomasy w systemie aukcyjnym dostaje wsparcie w formie premii rynkowej przyznawanej w aukcji, którą co najmniej raz w roku organizuje operator rynku energii HROTE. Premia dopłaca do bieżącej ceny rynkowej, umowa trwa 12 lat, a w pierwszej aukcji w 2022 r. biogaz wygrał średnio 1476,66 HRK za MWh, czyli ok. 196,6 euro (po kursie z lipca 2022 r.).

Mechanizm wsparcia

Według Komisji Europejskiej chorwacki system premii (FIP) działa jako jednostronna ruchoma premia, podobna do kontraktu różnicowego. Oznacza to, że wytwórca sprzedaje prąd na rynku, a od HROTE otrzymuje dopłatę do bieżącej ceny rynkowej, tak aby jego przychód zbliżył się do ceny referencyjnej z oferty. System ma cenę minimalną, ale nie ma ceny maksymalnej: gdy rynek jest wysoki, wytwórca nie oddaje nadwyżki ponad cenę referencyjną. Oferta w aukcji nie może przekroczyć maksymalnej ceny referencyjnej wyznaczonej dla danej grupy instalacji.

Dostępne technologie obejmują biogaz i biomasę. Wolumen aukcji wyraża się w mocy zainstalowanej, a szczegółowe warunki, w tym moc minimalna i maksymalna, określa każde ogłoszenie aukcji. W aukcji nie mogą uczestniczyć odbiorcy końcowi produkujący prąd na własne potrzeby i użytkownicy instalacji do samozaopatrzenia. Podstawą prawną jest ustawa o OZE, rozporządzenie o wsparciu OZE i rozporządzenie o kwotach wsparcia.

Pierwsza aukcja: biogaz 2022

W lipcu 2022 r. w kategorii biogazu zwyciężyło siedem ofert na 8,7 MW z puli 16,7 MW. Limit ceny referencyjnej wynosił 1482,23 HRK/MWh, a średnia wygrana oferta 1476,66 HRK/MWh. Szczegóły podajemy we wpisie Chorwacja: pierwsza aukcja premii.

Średnia oferta stanowi 99,6 proc. limitu, więc uczestnicy praktycznie nie konkurowali ceną: przyznana moc była mniejsza niż pula.

Aukcja z 2024 r.

W kwietniu 2024 r. HROTE ogłosił aukcję premii rynkowych o puli ok. 607 MW obejmującą fotowoltaikę, wiatr i małą hydroenergetykę; biogaz i biomasa nie były w niej wymienione. Według Balkan Green Energy News premie przyznano 92 projektom o łącznej mocy 419,06 MW, głównie fotowoltaice (wiatr bez premii z powodu zbyt małej liczby ofert).

Wolumen i kwoty

Pula dla biogazu w 2022 r. wynosiła 16,7 MW, z czego przyznano 8,7 MW, czyli 52 proc. Kwoty określa rozporządzenie o kwotach wsparcia OZE, a każde ogłoszenie aukcji rozdziela je między technologie. Dzięki temu biogaz i biomasa nie konkurują bezpośrednio z fotowoltaiką, która w aukcji z 2024 r. zdominowała wyniki.

Dla kogo

• Gospodarstwa i zakłady przetwórcze z biogazem — małe i średnie instalacje o mocy kilku MW, którym aukcja zapewnia 12-letnią umowę.
• Elektrownie na biomasę — również mogą startować, choć dostępne dane z aukcji 2022 r. dotyczą wyłącznie biogazu.
• Odbiorcy z własną produkcją — nie kwalifikują się do aukcji premii.

Porównanie

Stawka 196,6 euro/MWh (ok. 19,7 ct/kWh, po kursie z 2022 r.) jest zbliżona do niemieckiego limitu ofert dla nowych instalacji na biomasę w 2024 r., czyli 19,43 ct/kWh (Niemcy: limity przetargów 2024), i niższa od austriackiej wartości do zastosowania dla nowych biogazowni, 32,83 ct/kWh (Austria: stawki EAG na 2024–2025). Dla odbiorców w złotych 196,6 euro/MWh to ok. 850 zł/MWh po kursie ok. 4,30 zł za euro (orientacyjnie, 2024 r.). Chorwacka kwota to cena referencyjna oferty, do której premia uzupełnia przychód z rynku, a nie wypłata ponad rynek.

Jak policzyć przychód

Przykładowo: gdyby miesięczna cena rynkowa prądu wynosiła 100 euro/MWh (wartość przykładowa), premia dla oferty 196,6 euro/MWh wyniosłaby 96,6 euro/MWh, a łączny przychód wytwórcy 196,6 euro/MWh. Przy cenie rynkowej 250 euro/MWh wytwórca zachowałby całą cenę rynkową, ponieważ system nie ma ceny maksymalnej, a premia w tym przypadku wynosi zero. Dwunastoletni okres umowy oznacza, że instalacja o mocy 1 MW pracująca ok. 7500 godzin w roku (wartość przykładowa) wytworzy w tym czasie ok. 90 tys. MWh, więc o skali wsparcia decyduje przede wszystkim różnica między ceną referencyjną a rynkową w kolejnych latach.

Co dalej

HROTE ma obowiązek publikować aukcję co najmniej raz w roku. Po aukcji z 2022 r., w której wykorzystano 52 proc. puli biogazu, i aukcji z 2024 r., zdominowanej przez fotowoltaikę, kluczowe pytanie dla biogazu dotyczy tego, czy kolejne ogłoszenia przewidzą odrębne kwoty dla instalacji o małej mocy.