Flandria: jak działa wsparcie energii elektrycznej z biogazu — certyfikaty, OT i bandingfactor

Flandria wspiera energię elektryczną z biogazu zielonymi certyfikatami, a nie stałą taryfą. Wytwórca dostaje certyfikaty, które sprzedaje na rynku, a ich liczba wynika z wyliczenia, ile brakuje danej technologii do opłacalności. Dla projektów uruchamianych od 1 stycznia 2025 r. wyliczona luka kosztowa biogazowni wynosi 67,8–103 EUR/MWh, ale maksymalny bandingfactor 0,56 sprawia, że wsparcie jest niższe. Poniższy przegląd dotyczy Flandrii; Walonia i Bruksela mają własne systemy certyfikatów.

Dwa rodzaje certyfikatów

Flandria stosuje dwa instrumenty. Zielone certyfikaty (groenestroomcertificaten, GSC) przysługują za energię elektryczną z OZE i są przyznawane za każde 1000 kWh, pomnożone przez bandingfactor. Certyfikaty kogeneracji (warmte-krachtcertificaten, WKC) przysługują za pierwotną energię zaoszczędzoną dzięki kwalifikowanej kogeneracji, także liczone z bandingfactorem. Biogazownia z silnikiem CHP może więc korzystać z obu: w raporcie VEKA osobne kategorie opisują „groene stroom uit biogas” i „kwalitatieve WKK op biogas”.

Jak liczy się bandingfactor

Podstawą jest onrendabele top (OT), czyli część przychodów zależna od produkcji, której brakuje inwestycji, by w całym okresie życia osiągnąć wymagany zwrot. Bandingfactor to OT podzielone przez dzielnik: 97 dla zielonej energii i 35 dla kogeneracji. VEKA przelicza OT co najmniej raz w roku, uwzględniając koszty inwestycji, ceny paliw i cenę energii. Parametry przyjęte do obliczeń obejmują referencyjne silniki spalinowe na 100% biogazie o mocy 2500 kWe (biogazownia rolnicza), 1300 kWe (fermentacja bioodpadów przy kompostowni) i 7000 kWe (instalacje 5–20 MWe), z ekonomicznym okresem życia 15 lat.

Wyniki dla projektów od 2025 r.

W raporcie dla projektów z datą startu od 1 stycznia 2025 r. OT wyniosła dla biogazu do 5 MWe z obornika, strumieni rolnych i innych OBA 67,8 EUR/MWh (Bf 0,699), dla fermentacji bioodpadów przy istniejącej kompostowni 71,5 EUR/MWh (Bf 0,737) i dla instalacji 5–20 MWe 103 EUR/MWh (Bf 1,06). Art. 6.2/1.1 Energiebesluit ogranicza jednak bandingfactor do 0,56 dla zielonej energii z biogazu w projektach z datą startu w 2025 r., więc wszystkie trzy kategorie dostają 0,56 certyfikatu za MWh. Mnożąc przez dzielnik 97 otrzymujemy około 54 EUR/MWh w przeliczeniu na OT.

Wyłączenia i limity

Do kategorii biogazu rolniczego (5/1) nie zalicza się biogazu składowiskowego, instalacji fermentujących ścieki i osady ściekowe ani fermentacji bioodpadów przy istniejącej kompostowni. Dla projektów na biogaz i biomasę z datą startu od 1 stycznia 2020 r. przy przyznawaniu certyfikatów uwzględnia się maksymalny wolumen wsparcia, o czym informuje portal rządu flamandzkiego. Biogazownie muszą ponadto spełniać kryteria zrównoważonego rozwoju dla strumieni wsadowych.

Wsparcie a rynek

Certyfikaty nie zastępują przychodu ze sprzedaży energii: wytwórca sprzedaje prąd po cenie rynkowej, a certyfikaty dochodzą jako dodatkowy przychód. W obliczeniach VEKA marża rynkowa jest uwzględniona jako część przychodu inwestycji, a od 2025 r. oczekiwany roczny wzrost marktwaarde energii przyjęto na poziomie 0%. Dlatego OT, a nie sama cena prądu, jest głównym parametrem decydującym o kształcie wsparcia.

Przykład rachunku

Instalacja z kategorii 5/1, która w ciągu roku wyprodukuje 4000 MWh energii elektrycznej, otrzyma przy Bf 0,56 za każde 1000 kWh 0,56 certyfikatu, czyli łącznie 2240 certyfikatów rocznie (4000 × 0,56). Gdyby bandingfactor nie był ograniczony i wynosił 0,699, liczba certyfikatów byłaby o około jedną czwartą większa: 2796. To pokazuje, że o wysokości wsparcia decyduje nie tylko wyliczona luka kosztowa, ale i polityczny pułap, a wartość pieniężna certyfikatu zależy dodatkowo od rynku.

Podział na projekty z udziałem obywateli

W każdej kategorii raport rozróżnia warianty „a” (projekt przewiduje partycypację obywatelską) i „b” (pozostałe projekty). W tabeli dla biogazu oba warianty mają te same wartości OT i Bf, więc partycypacja nie zmienia poziomu wsparcia biogazowni uruchamianych od 2025 r.

Jak to czytać

Pułap bandingfactora oznacza, że dla większych instalacji (kategoria 10/1) wsparcie pokrywa około połowy wyliczonej luki kosztowej. Przy mniejszych instalacjach (kategoria 5/1) niepokryta część luki jest mniejsza i wynosi około 13,5 EUR/MWh.