NFOŚiGW wybrał 41 projektów kogeneracji, wśród nich biogazownie rolnicze

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wybrał 13 stycznia 2020 r. 41 projektów, które otrzymają dofinansowanie na budowę źródeł wysokosprawnej kogeneracji. Środki pochodzą z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014–2020, działanie 1.6 (Zmniejszenie emisyjności gospodarki), poddziałanie 1.6.1. Choć dominują projekty na gaz ziemny, na liście znalazły się także instalacje biomasowe i cztery biogazownie rolnicze.

Co dofinansowano

Dofinansowanie dotyczy kogeneracji, czyli jednoczesnej produkcji energii elektrycznej i ciepła w jednym procesie. Z projektów opartych na odnawialnych źródłach NFOŚiGW wymienił między innymi:

Na liście znalazły się także projekty na biomasę, na przykład w Runowie Pomorskim, w Lublinie, w Wyszkowie i w Wielu, a także moduł kogeneracyjny wspierający ciepłownię geotermalno-biomasową w Sieradzu. Spośród projektów na gaz ziemny można wymienić trigenerację w Oławie i blok kogeneracyjny w Ostrowie Wielkopolskim.

Dlaczego małe biogazownie rolnicze

Moc około 500 kW nie jest przypadkowa. Ustawa o OZE od lat premiuje instalacje poniżej tej granicy: mogą korzystać z taryf stałych, mają łatwiejsze procedury i niższe wymagania koncesyjne. Dla wielu gospodarstw i spółek rolnych to optymalna skala, ponieważ pozwala wykorzystać gnojowicę, obornik i pozostałości z produkcji rolnej bez budowy dużej infrastruktury.

Znaczenie dla rynku

Dofinansowanie z funduszy unijnych obniża koszt inwestycji i skraca zwrot. Jednocześnie pokazuje, że tempo budowy nowych biogazowni w Polsce przez lata pozostawało umiarkowane, a rynek opierał się na kilku sprawdzonych modelach: dotacja plus sprzedaż energii w systemie aukcyjnym lub taryfowym albo wykorzystanie ciepła z kogeneracji. W kolejnych latach pojawiły się nowe programy, w tym dedykowane inwestycjom rolniczym, oraz plany budowy biometanowni.

Co dalej

Beneficjenci zobowiązani byli do realizacji projektów w terminach określonych w umowach o dofinansowanie. Kluczowe dla opłacalności pozostawały ceny energii, dostęp do substratów oraz możliwość sprzedaży ciepła — czynniki, które w następnych miesiącach zmieniła pandemia i zmienność cen paliw.

Jak czytać takie listy

Wyniki naboru warto traktować jako zapowiedź inwestycji, a nie ich gwarancję: po przyznaniu dofinansowania beneficjent musi zawrzeć umowę, uzyskać pozwolenia i zamknąć finansowanie własne. Część projektów z podobnych list wypada z realizacji, dlatego rzeczywistą dynamikę rynku biogazu widać dopiero w statystykach uruchomionych instalacji prowadzonych przez KOWR i URE.

Dlaczego kogeneracja

Kogeneracja pozwala wykorzystać energię biogazu dwukrotnie: do produkcji prądu i do wytwarzania ciepła. Dla biogazowni rolniczej odbiorcą ciepła bywa własne gospodarstwo, suszarnia, szklarnia lub sieć lokalna. Dlatego programy wspierające wysokosprawną kogenerację tak chętnie obejmują małe biogazownie, a ich efektywność energetyczna zależy w dużej mierze od tego, czy uda się zagospodarować ciepło przez cały rok.