Słupska Wyspa Bioenergetyczna: biogaz z osadów, magazyn energii i pompa ciepła w oczyszczalni

W oczyszczalni ścieków w Słupsku trwa budowa Słupskiej Wyspy Bioenergetycznej – lokalnego systemu energetycznego opartego na biogazie z osadów ściekowych, magazynach energii i cieple odpadowym. Projekt realizują Wodociągi Słupsk jako lider Słupskiego Klastra Bioenergetycznego. Według stanu opisanego 29 października 2026 r. inwestycja znajduje się w kluczowej fazie budowy; daty zakończenia nie podano.

Co powstaje

Całkowity koszt wynosi 62,1 mln zł, z czego około 37,25 mln zł pochodzi z Krajowego Planu Odbudowy (umowa o dofinansowanie z Ministerstwem Klimatu i Środowiska została podpisana 30 października 2025 r.). Budowę rozpoczęto w listopadzie 2025 r. W ramach projektu powstają:

• zbiornik hydrolizy o pojemności 1 000 m³ do przetwarzania osadu pofermentacyjnego, pracujący w trzech trybach: magazynowania, odgazowania i hydrolizy,
• nowy zbiornik biogazu o pojemności 2 700 m³ oraz instalacje odsiarczania, filtracji siloksanów i podgrzewania/chłodzenia paliwa,
• jednostka kogeneracyjna o mocy elektrycznej 1 MW (silnik biogazowy Jenbacher), odzyskująca ciepło z silnika i spalin, ze sprawnością do 90%, co wystarcza dla około 500–700 typowych gospodarstw domowych,
• magazyn energii elektrycznej 1 MW / 2,4 MWh i magazyn ciepła,
• pompa ciepła o mocy co najmniej 0,5 MW wykorzystująca ciepło z odzysku ze ścieków oraz kocioł elektrodowy na nadwyżki energii,
• około 2,7 km rozbudowy lokalnej sieci i system IT/OT do monitorowania, bilansowania i zarządzania lokalnymi zasobami energii.

Źródło nie podaje mocy fotowoltaiki ani rocznej produkcji biogazu i energii, ani komponentów związanych z termicznym przekształcaniem odpadów czy kompostowaniem. Biogazownia przetwarza osad z oczyszczalni, nie odpady zewnętrzne.

Dlaczego to ważne

Oczyszczalnie ścieków są jednym z najbardziej oczywistych miejsc na biogaz: osady powstają stale, a instalacje mają infrastrukturę, odbiorców ciepła i własne zapotrzebowanie energii. W Polsce działa ok. 100 biogazowni w oczyszczalniach, ale wiele z nich ma przestarzałe urządzenia. Hydroliza osadów zwiększa uzysk biogazu, a pompa ciepła i magazyn energii zamieniają oczyszczalnię w elastyczny element lokalnego systemu. Podejście „wyspowe” zwiększa niezależność energetyczną i odporność na przerwy w dostawach.

Znaczenie dla branży w Polsce

Dla wodociągów i spółek komunalnych projekt jest wzorem integracji: biogaz, magazyn, pompa ciepła i sieć lokalna pod wspólnym zarządzaniem. Finansowanie z KPO pokazuje, że środki unijne wspierają nie tylko biogazownie rolnicze, ale i komunalne. Dla branży technologicznej (kogeneracja, magazyny, automatyka) rośnie rynek systemów hybrydowych. Część oczyszczalni może w przyszłości przechodzić od kogeneracji na uszlachetnianie do biometanu – zależnie od dostępu do sieci gazowej i wsparcia.

Na co zwrócić uwagę

Do oceny efektu konieczne są dane o produkcji, których źródło nie podaje. Warto sprawdzić, jak projekt radzi sobie z wymogami KPO dotyczącymi terminów rozliczenia środków, które dla wielu inwestycji mają charakter twardy.