Gwarancje pochodzenia biogazu i biometanu: kto wydaje, jak złożyć wniosek i jak je umorzyć

Gwarancję pochodzenia biogazu lub biometanu wydaje Prezes URE na wniosek wytwórcy, ale wniosek składa się nie do URE, tylko do operatora sieci gazowej (albo do jednostki akredytowanej), który weryfikuje dane i przekazuje go dalej. Gwarancja jest elektroniczna, wyrażona w MWh, zbywalna, a jej wydanie nie stanowi pomocy publicznej. Służy do wykazania odbiorcy końcowemu, że gaz powstał z odnawialnych źródeł energii — nie zastępuje certyfikatu zrównoważonego rozwoju.

Czym jest gwarancja pochodzenia

Ustawa o OZE przewiduje gwarancje dla energii elektrycznej, biometanu, ciepła albo chłodu, wodoru odnawialnego, biogazu i biogazu rolniczego. Gwarancja jest „jedynym dokumentem” potwierdzającym odbiorcy końcowemu, że określona ilość energii lub gazu została wytworzona z OZE i wprowadzona do sieci (do której przyłączony jest co najmniej jeden odbiorca inny niż wytwórca) albo w inne miejsce wskazane w ustawie.

• Z gwarancji nie wynikają prawa majątkowe.
• Gwarancje są zbywalne, niezależnie od obrotu prawami z świadectw pochodzenia.
• Wydanie i zbycie nie zależą od korzystania z mechanizmów wsparcia i nie są pomocą publiczną.
• Gwarancji nie wydaje się dla mikroinstalacji.
• Jednostką jest 1 MWh; gaz przelicza się na energię według rozporządzenia ministra klimatu o pomiarach i obliczaniu ilości biogazu, biogazu rolniczego i biometanu.

Kto co robi i w jakim terminie

Wniosek zawiera m.in. oznaczenie wytwórcy, lokalizację i rodzaj instalacji, roczną wydajność, ilości wprowadzone do sieci lub w inne miejsce, okres wytwarzania, informację, czy instalacja korzystała z mechanizmów wsparcia, datę pierwszego wytworzenia oraz wskazanie nośnika i źródła energii. Jeśli nadano instalacji unikalny numer na platformie aukcyjnej URE, podaje się także jego wartość.

Krok po kroku

1. Wpis do właściwego rejestru wytwórców — KOWR dla biogazu rolniczego, URE dla pozostałego biogazu i biometanu.
2. Opomiarowanie i dokumentacja. Ilości biometanu wprowadzonego do sieci potwierdza operator na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych; przy transporcie poza siecią obowiązują wymagania rozporządzenia o pomiarach.
3. Konto w rejestrze gwarancji u podmiotu, który go prowadzi.
4. Wniosek składany po zakończeniu okresu produkcji, ale nie później niż 30 dni od jego końca.
5. Odbiór gwarancji w rejestrze, ewentualne przeniesienie na odbiorcę.
6. Umorzenie przez wytwórcę lub nabywcę w terminie, aby gwarancja nie wygasła.

Ważność, umorzenie i przypadki szczególne

• Gwarancja jest ważna 12 miesięcy od końca wytwarzania; po tym okresie nie można jej przenieść.
• Musi zostać umorzona w ciągu 18 miesięcy od zakończenia wytwarzania, inaczej wygasa i jest oznaczona w rejestrze jako wygaszona.
• Tankowanie na miejscu. Gwarancja dla biometanu użytego do tankowania pojazdów bez transportu nie może być przeniesiona i jest niezwłocznie umarzana.
• Konwersja energii. Gdy biogaz jest przekształcany w biometan lub inny nośnik, przed wydaniem gwarancji dla produktu pochodnego umarza się gwarancję dla nośnika pierwotnego; u tego samego wytwórcy gwarancja pierwotna nie może być przeniesiona.
• Gwarancje zagraniczne. Prezes URE na wniosek uznaje gwarancje z innych państw UE, Szwajcarii, EOG-EFTA i Wspólnoty Energetycznej, o ile nie ma wątpliwości co do ich autentyczności.

Czym gwarancja nie jest

Typowe błędy

• Składanie wniosku bezpośrednio do URE zamiast do operatora sieci.
• Przekroczenie terminu 30 dni od zakończenia okresu wytwarzania.
• Okres objęty wnioskiem dłuższy niż 6 miesięcy.
• Rozbieżność między wnioskiem a wskazaniami układów pomiarowych.
• Brak umorzenia w ciągu 18 miesięcy — gwarancja wygasa.
• Traktowanie gwarancji jako dowodu zrównoważoności dla klienta przemysłowego, który wymaga certyfikatu.

Po co gwarancja wytwórcy i odbiorcy

Wytwórca może sprzedać gwarancję osobno od samego gazu: nabywca (najczęściej sprzedawca gazu) umarza ją, aby wykazać swoim klientom, że określona ilość dostarczanego paliwa pochodzi z OZE. Ustawa przewiduje obowiązek informowania odbiorcy końcowego o pochodzeniu energii i gazu na podstawie umorzonych gwarancji, więc popyt na nie wynika z ofert „zielonego gazu” i wymogów raportowych odbiorców. Gwarancja nie zwiększa przychodu z ustawowego wsparcia — jest odrębnym produktem.

Co zrobić najpierw

1. Upewnij się, że instalacja jest wpisana do właściwego rejestru wytwórców i ma układ pomiarowy zgodny z rozporządzeniem o pomiarach biogazu, biogazu rolniczego i biometanu.
2. Sprawdź u operatora sieci gazowej, w jaki sposób przekazywane są dane o ilościach wtłoczonych do sieci i w jakim formacie przyjmuje wnioski.
3. Załóż konto w rejestrze gwarancji i ustal politykę sprzedaży lub umarzania (własne wykorzystanie, sprzedaż na rynku).
4. Wprowadź w harmonogramie przypomnienia o terminach: 30 dni na wniosek, 12 miesięcy ważności, 18 miesięcy na umorzenie.

Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej; przed decyzją inwestycyjną lub formalną sprawdź aktualne brzmienie przepisów i skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem.