MKiŚ planuje aukcje i kontrakty różnicowe dla biometanu na 20 lat

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiedziało w lipcu 2024 r. system wsparcia dla biometanowni, w którym instalacje większe niż 1 MW miałyby uzyskiwać pomoc w drodze aukcji, w formie dwustronnego kontraktu różnicowego (CfD) trwającego maksymalnie 20 lat. Dla branży oznaczało to wypełnienie luki: dotychczasowa premia FIP dotyczyła tylko instalacji do 1 MW mocy elektrycznej.

Założenia systemu

Według przedstawionych propozycji:

• instalacje powyżej 1 MW wchodziłyby do systemu aukcyjnego, a aukcje prowadziłby Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, na zasadach zbliżonych do aukcji dla wiatru i fotowoltaiki,
• wsparcie miałoby postać kontraktu różnicowego przyznawanego po ofercie aukcyjnej, poprzedzonej wstępną kwalifikacją,
• ceny referencyjne ustalono by dla trzech przedziałów mocy, osobno dla biometanu z biogazu i z biogazu rolniczego,
• okres wsparcia wynosiłby maksymalnie 20 lat, podobnie jak w FIP,
• producent miałby 5 lat od wyniku aukcji na rozpoczęcie produkcji,
• pomoc operacyjną można byłoby łączyć z pomocą inwestycyjną (np. z NFOŚiGW) przy zastosowaniu zasady kumulacji.

Ministerstwo zapowiedziało także zdefiniowanie gazociągu bezpośredniego dla biogazu, który pozwalałby przesyłać go do stacji uszlachetniania lub do odbiorców przemysłowych bez wchodzenia do sieci. Dodatkowo od 1 stycznia 2024 r. można wydawać gwarancje pochodzenia dla biometanu i odnawialnego wodoru, a resort sygnalizował, że operator systemu gazowego nie może wiarygodnie weryfikować danych z wniosków, więc weryfikację powinien przejąć inny podmiot.

Dlaczego to ważne

Aukcje CfD są stosowane w wielu państwach UE jako sposób uzyskania ceny konkurencyjnej z zachowaniem długoterminowej przewidywalności przychodów. Dla inwestorów to kluczowy element oceny bankowalności: banki finansujące biometanownię oczekują stabilnych przychodów przez 10–15 lat. Z kolei dla państwa aukcja ogranicza ryzyko nadmiernego wsparcia, bo cena wynika z konkurencji ofert.

Znaczenie dla branży w Polsce

Na początku 2024 r. w Polsce nie działała ani jedna biometanownia wtłaczająca gaz do sieci, a inwestorzy deklarowali plany kilkudziesięciu do ponad stu instalacji. Zapowiedź aukcji uruchamiała planowanie projektów w skali powyżej 1 MW, które stanowią większość ekonomicznie uzasadnionych biometanowni. Poza ceną referencyjną znaczenie miałyby szczegóły: definicje wielkości, regulacje przyłączeniowe i zasady kumulacji.

Co dalej

Założenia mają trafić do projektu nowelizacji, który będzie następnie konsultowany i procedowany. Dla branży kluczowe będą szczegóły: ceny referencyjne w trzech przedziałach mocy, tempo ogłaszania aukcji, zasady kumulacji pomocy oraz przepisy o gazociągach bezpośrednich. Warto pamiętać, że po stronie unijnej każdy program pomocy operacyjnej wymaga notyfikacji lub zgodności z ramami pomocy państwa. Do czasu uchwalenia przepisów inwestorzy powinni traktować aukcje jako kierunek, a nie gwarancję.