Komisja przyjmuje ramy pomocy państwa CISAF. Furtka dla programów wsparcia biometanu

Komisja Europejska przyjęła 25 czerwca 2025 r. ramy pomocy państwa wspierające Clean Industrial Deal (CISAF). Ramy określają, na jakich warunkach państwa członkowskie mogą wspierać energię odnawialną, dekarbonizację przemysłu i produkcję czystych technologii bez naruszania zasad konkurencji. Dla biometanu CISAF może stać się podstawą ocen dużych programów wsparcia, takich jak czeskie czy planowane polskie aukcje.

Dlaczego pomoc państwa jest ważna dla biometanu

Biometan w większości krajów jest droższy od gazu ziemnego, więc wymaga operacyjnych dopłat. Ponieważ są to środki publiczne, które mogą zakłócać konkurencję, każdy większy program wymaga notyfikacji i zatwierdzenia Komisji. Zasady ocenia się według wytycznych dotyczących pomocy w zakresie klimatu, środowiska i energii oraz – od czerwca 2025 r. – według CISAF, który upraszcza i przyspiesza dla niektórych kategorii projektów wydawanie decyzji.

Czeski program jako przykład

Wcześniejszy czeski program, zatwierdzony przez Komisję w 2023 r., ma wartość 2,4 mld euro i zakłada zieloną premię (bonus) płaconą za każdą MWh biometanu przez 20 lat; oceniono go według wytycznych z 2022 r. dotyczących pomocy w zakresie klimatu, środowiska i energii. Jest to przykład programu, w którym wsparcie przypisano do wyprodukowanej energii, a nie do mocy zainstalowanej, co zachęca do wysokiej dyspozycyjności instalacji.

Nowe ramy mają ułatwić podobne konstrukcje: dwustronne kontrakty różnicowe, w których producent zwraca państwu różnicę, gdy cena rynkowa przekracza cenę wykonania, oraz przetargi konkurencyjne wybierające najtańsze oferty. Francja, Dania i Włochy stosują już podobne mechanizmy, notyfikowane według wcześniejszych zasad.

Znaczenie dla branży w Polsce

Polska przygotowywała w tym czasie aukcje dla biometanu powyżej 1 MW z kontraktami różnicowymi do 20 lat. Doświadczenia innych państw (Czechy, Francja, Dania) pokazują, że konstrukcja dwustronnego CfD lub premii, konkurencyjnych przetargów i wyraźnych kryteriów zrównoważenia mieści się w ramach akceptowanych przez Komisję. Dla polskich organizatorów ważne jest uzyskanie notyfikacji pomocy, gdy tylko ustawa wejdzie w życie – w przeciwnym razie ryzyko, że przepisy o aukcjach pozostaną bez efektu, jest wysokie.

Dla inwestorów istotna jest także długość okresu wsparcia: w polskich założeniach do 20 lat, w niektórych innych państwach 15 lat. Wydłużony okres poprawia bankowalność, ale może zwiększać koszt dla systemu.

Co dalej

Państwa członkowskie zaczną notyfikować programy według nowych ram. Dla polskich organizatorów aukcji dla biometanu ważne będzie sprawdzenie, czy konstrukcja kontraktów różnicowych i przetargów mieści się w ramach CISAF, tak aby uniknąć opóźnień w uzyskaniu zgody Komisji. Inwestorzy powinni obserwować pierwsze decyzje, bo pokażą, jakie poziomy wsparcia i jakie okresy kontraktów są akceptowane.