Komisja przyjęła akt uzupełniający do taksonomii UE: gaz i atom pod warunkami

Komisja Europejska 2 lutego 2022 r. przyjęła uzupełniający akt delegowany do taksonomii UE, który pozwala klasyfikować wybrane inwestycje w gaz ziemny i energię jądrową jako działalność przejściową sprzyjającą łagodzeniu zmian klimatu – pod warunkiem spełnienia surowych kryteriów. Decyzja wywołała gorącą dyskusję polityczną, ale dla sektora biogazu i biometanu jest w dużej mierze neutralna: gazy odnawialne obowiązują w taksonomii od początku roku na odrębnych zasadach.

Co się zmienia

Taksonomia to system klasyfikacji, który ma kierować kapitał prywatny ku zrównoważonym inwestycjom. Pierwszy akt delegowany, stosowany od 1 stycznia 2022 r., objął m.in. produkcję biogazu, fermentację bioodpadów i sieci dla gazów odnawialnych, natomiast nie zawierał kryteriów dla elektrowni gazowych i jądrowych. Akt uzupełniający wypełnia tę lukę: wprowadza kryteria dla określonych działań w obu sektorach, z limitami emisji i terminami uzyskania pozwolenia na budowę oraz warunkami przejścia z gazu ziemnego na gazy odnawialne lub niskoemisyjne.

Znaczenie dla branży w Polsce

Polska od lat podkreśla potrzebę uznania gazu za paliwo przejściowe, a ciepłownictwo i energetyka systemowa będą korzystać z gazu jeszcze długo. Zapisy aktu uzupełniającego mogą ułatwić finansowanie nowych źródeł szczytowych i kogeneracji, pod warunkiem że będą przygotowane do przejścia na gaz odnawialny.

Dla branży biogazowej płynie stąd kilka wniosków:

• gaz ziemny w taksonomii ma charakter przejściowy, a docelowym kierunkiem są gazy odnawialne – biometan,
• inwestycje w infrastrukturę gazową „gotową na gazy odnawialne” zyskują na wiarygodności,
• konkurencja między biometanem a gazem ziemnym nie znika, ale polityka klimatyczna wspiera pierwszy z nich.

Skąd spór

Komisja uzasadnia swoją propozycję tym, że część państw członkowskich potrzebuje czasu na odejście od węgla, a gaz i atom mogą w tym pomóc, jeśli zostaną poddane ostrym kryteriom. Krytycy – m.in. część państw i organizacje ekologiczne – wskazują, że etykietowanie paliw kopalnych jako „zrównoważonych”, nawet przejściowo, osłabia wiarygodność taksonomii. Spór dotyczy więc nie technologii biogazowych, lecz kierunku całej polityki finansowania transformacji.

Dlaczego biogaz jest tu punktem odniesienia

W logice taksonomii gaz odnawialny jest rozwiązaniem docelowym, a gaz kopalny – przejściowym. W praktyce oznacza to, że nowa infrastruktura gazowa, chcąc spełnić kryteria, powinna być przygotowana na zasilanie gazami odnawialnymi, a dostawcy biogazu i biometanu zyskują naturalnego partnera w każdej inwestycji, która ma ten warunek spełnić. Wartość sieci gazowej jako infrastruktury dla biometanu jest dodatkowym argumentem za jej utrzymaniem.

Co dalej

Akt będzie przedmiotem czteromiesięcznego przeglądu (z możliwością wydłużenia o kolejne dwa miesiące) przez Parlament Europejski i Radę. Część państw członkowskich zapowiada sprzeciw. Dla inwestorów w biogaz ważne jest, aby kryteria dotyczące gazów odnawialnych – w tym zasady zrównoważoności surowców – pozostały bez zmian i były stosowane spójnie w całej Unii.