Parlament Europejski nie odrzucił aktu o gazie i atomie w taksonomii UE

Parlament Europejski nie przyjął 6 lipca 2022 r. wniosku o sprzeciw wobec uzupełniającego aktu delegowanego do taksonomii UE, który obejmuje wybrane inwestycje w gaz ziemny i energię jądrową. Do odrzucenia aktu potrzebna była bezwzględna większość posłów (353 głosy), której zabrakło. Oznacza to, że – o ile Rada również nie zgłosi sprzeciwu – akt wejdzie w życie i będzie stosowany od 1 stycznia 2023 r. Dla branży biogazowej decyzja jest ważna jako element otoczenia finansowego, choć gazy odnawialne mają w taksonomii odrębne kryteria.

Co się zmienia

Taksonomia UE klasyfikuje działalność gospodarczą pod kątem tego, czy wnosi istotny wkład w cele środowiskowe. Akt uzupełniający, przyjęty przez Komisję na początku lutego 2022 r., dopuszcza uznanie wybranych elektrowni gazowych i jądrowych za działalność przejściową, jeśli spełniają warunki: limity emisji w cyklu życia, terminy uzyskania zezwoleń oraz plany przejścia na gazy odnawialne lub niskoemisyjne. Sprzeciw musiałby poprzeć co najmniej 353 posłów, a tego progu nie osiągnięto.

Akt dotyczy wybranych działań, nie całego sektora gazowego. W szczególności nie zmienia on kryteriów dla biogazu, biometanu, fermentacji bioodpadów i sieci dla gazów odnawialnych, które obowiązują od początku 2022 r. i wymagają m.in. wysokiej redukcji emisji gazów cieplarnianych w cyklu życia oraz zrównoważonego pozyskiwania surowców.

Znaczenie dla branży w Polsce

Polska od początku wspierała uznanie gazu za paliwo przejściowe i traktuje je jako ważny element transformacji ciepłownictwa i energetyki. Dla inwestorów w biogaz i biometan wnioski są następujące:

• finansowanie projektów gazowych w ramach taksonomii będzie zależało od ich „gotowości” na gazy odnawialne, co zwiększa znaczenie dostępności biometanu,
• biogazownie i biometanownie pozostają w taksonomii działalnością wnoszącą wkład w łagodzenie zmian klimatu, pod warunkiem spełnienia kryteriów,
• banki będą oceniać projekty także przez pryzmat zasady „nie czyń poważnych szkód”, co obejmuje gospodarowanie pofermentem i ochronę wód.

Dla spółek raportujących zgodność z taksonomią kluczowe będzie rozróżnienie, które przychody pochodzą z działalności gazowej przejściowej, a które z gazów odnawialnych.

Jak działa tryb akty delegowanego

Akty delegowane przyjmuje Komisja, a Parlament i Rada mają prawo je zakwestionować w określonym terminie. Odrzucenie wymaga bezwzględnej większości posłów albo kwalifikowanej większości w Radzie (co najmniej 20 państw reprezentujących 65% ludności), co sprawia, że w praktyce zdarza się to rzadko. Dlatego ostateczny sukces lub porażka sporu zależy nie od debaty o samym gazie, lecz od arytmetyki głosowania, a ewentualny spór prawny będzie toczył się później przed Trybunałem Sprawiedliwości UE.

Co dalej

Jeśli Rada nie zgłosi sprzeciwu, akt zostanie opublikowany w Dzienniku Urzędowym UE i zacznie obowiązywać z początkiem 2023 r. Część państw, m.in. Austria i Luksemburg, zapowiada skargę do Trybunału Sprawiedliwości UE. Branża biogazowa powinna śledzić zarówno ten spór, jak i kolejne akty delegowane taksonomii, które obejmą dalsze cele środowiskowe.