Parlament Europejski przyjął nowelizację IED. Większe fermy świń i drobiu w zakresie dyrektywy

Parlament Europejski zatwierdził 12 marca 2024 r. porozumienie w sprawie rewizji dyrektywy o emisjach przemysłowych (IED), głosami 393 za, 173 przeciw przy 49 wstrzymujących się. Dla sektora biogazu istotne jest to, że nowe wymogi dotyczą dużych ferm świń i drobiu, czyli producentów gnojowicy, obornika i odchodów drobiowych – substratów popularnych w biogazowniach rolniczych.

Co się zmienia

Rewizja rozszerzyła zakres dyrektywy na więcej ferm. Zgodnie z ustaleniami współprawodawców w zakresie IED znalazły się fermy trzody chlewnej powyżej 350 DJP (dużych jednostek przeliczeniowych) oraz większe fermy drobiu. Hodowle bydła, których włączenie proponowała Komisja, ostatecznie wypadły z zakresu. W zamian Komisja ma ocenić do 31 grudnia 2026 r., czy konieczne są dalsze działania wobec emisji z chowu zwierząt, w tym bydła.

Po głosowaniu w Parlamencie akt musi jeszcze zatwierdzić Rada, a następnie zostanie opublikowany w Dzienniku Urzędowym UE. Państwa członkowskie będą miały około dwóch lat na transpozycję.

Dlaczego to ważne dla biogazu

Dyrektywa IED tworzy system pozwoleń zintegrowanych oparty na najlepszych dostępnych technikach (BAT). Dla gospodarstw objętych nową regulacją oznacza to m.in. wyższe wymagania dotyczące magazynowania i stosowania nawozów naturalnych, ograniczania emisji amoniaku i metanu oraz monitoringu. Gnojowica zagospodarowana w biogazowni, a następnie poferment stosowany jako nawóz, jest jednym z możliwych elementów spełniania tych wymogów, ponieważ fermentacja zmniejsza emisje metanu z magazynowanej gnojowicy i może skracać jej czas składowania w otwartych zbiornikach.

Znaczenie dla branży w Polsce

Polska jest dużym producentem trzody chlewnej i drobiu, więc nowe przepisy dotyczą wielu średnich i dużych gospodarstw. Dla właścicieli ferm to dodatkowe obciążenie administracyjne i inwestycyjne, ale także argument za współpracą z biogazowniami, w których odchody stanowią substrat. Należy jednak pamiętać o ograniczeniach: biogazownia nie zastępuje pozwolenia zintegrowanego ani nie zwalnia z wymogów BAT, a każde zagospodarowanie pofermentu podlega zasadom dyrektywy azotanowej i krajowym przepisom o nawozach.

Branża powinna monitorować transpozycję. Dwuletni termin transpozycji oznacza, że szczegóły dla Polski (progi, okresy przejściowe, wymogi techniczne) pojawią się w krajowych projektach w latach 2025–2026.

Co dalej

Kolejnym krokiem będzie zatwierdzenie aktu przez Radę i publikacja w Dzienniku Urzędowym UE. Po stronie krajowej to ustawodawca polski wprowadzi progi i zasady w prawie ochrony środowiska. Natomiast ocena Komisji z końca 2026 r. może otworzyć drogę do rozszerzenia przepisów na bydło. Rolnicy i doradcy powinni więc obserwować projekty krajowe, a biogazownie rolnicze – przygotować się na zwiększone zainteresowanie gospodarstw usługami zagospodarowania odchodów.