Pozwolenia środowiskowe dla biogazowni: emisje, pozwolenie zintegrowane i zgłoszenia

Biogazownia zwykle potrzebuje kilku decyzji środowiskowych poza pozwoleniem na budowę, a które z nich i w jakim zakresie – zależy od mocy, rodzaju substratów i skali przetwarzania odpadów. Prawo ochrony środowiska (POŚ) wymienia pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, pozwolenie na wytwarzanie odpadów oraz zgłoszenie instalacji. Opisujemy stan na sierpień 2023 r.

Mapa decyzji

Jeżeli instalacja ma pozwolenie zintegrowane, nie potrzebuje oddzielnych pozwoleń emisyjnych, na wytwarzanie odpadów ani wodnoprawnych na pobór wód i odprowadzanie ścieków (art. 182).

Kiedy pozwolenie zintegrowane

Rozporządzenie Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie wylicza dla gospodarki odpadami m.in.:

• odzysk lub unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych z obróbką biologiczną powyżej 10 t na dobę,
• unieszkodliwianie odpadów innych niż niebezpieczne z obróbką biologiczną powyżej 50 t na dobę,
• odzysk takich odpadów z obróbką biologiczną powyżej 75 t na dobę,
• odzysk lub unieszkodliwianie z wykorzystaniem fermentacji beztlenowej – od 100 t na dobę.

Rolnicza biogazownia na gnojowicy i kiszonce zwykle nie przekracza tych progów. Biogazownia utylizacyjna przyjmująca większe ilości odpadów może je przekroczyć, wtedy wniosek o pozwolenie zintegrowane obejmuje całość: emisje do powietrza, ścieki, odpady, hałas.

Pozwolenie na emisje do powietrza i zgłoszenia

Silniki kogeneracyjne, kocioł, pochodnia gazu, uszlachetnianie z odprowadzaniem gazu odpadowego to źródła emisji. Jeśli emisja z instalacji wymaga pozwolenia, uzyskuje się je na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, a gdy nie – instalację zgłasza się organowi ochrony środowiska. Dla źródeł spalania paliw o nominalnej mocy cieplnej od 1 MW do 50 MW (z uwzględnieniem zasady łączenia) zgłoszenie zawiera dodatkowe informacje: kod PKD, REGON, moc cieplną, rodzaj paliwa, obowiązujące standardy emisyjne, datę oddania do użytkowania, planowany czas pracy i obciążenie. Jeżeli czas pracy takiego źródła jest limitowany, składa się oświadczenie o nieprzekraczaniu limitu godzin.

Praktyczna wskazówka: moc cieplną liczy się dla zespołu urządzeń połączonych (kilka silników na jednym placu może się sumować), więc zdefiniuj instalację i sprawdź regułę łączenia przed wyborem trybu.

Odpady: zezwolenie i wytwarzanie

Jeżeli biogazownia przyjmuje odpady jako substrat, prowadzi działalność w zakresie przetwarzania i potrzebuje zezwolenia z art. 41 ustawy o odpadach. Organem jest zazwyczaj starosta, a marszałek – m.in. dla przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko i instalacji komunalnych. Wytwarzanie własnych odpadów (np. popiołów, zużytych filtrów, osadów) podlega pozwoleniu na wytwarzanie odpadów, jeśli przekracza progi ustawowe, a w innym razie – obowiązkom ewidencji i sprawozdawczości. Poferment ma odrębny reżim opisany w poradnikach o nawozach.

Kolejność i typowe błędy

1. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.
2. Pozwolenie na budowę.
3. Pozwolenia i zgłoszenia emisyjne oraz zezwolenie na przetwarzanie odpadów – przed rozpoczęciem eksploatacji.

Typowe błędy: zmiana substratów bez aktualizacji zezwolenia; zwiększenie mocy kogeneracji bez zgłoszenia zmiany; brak pomiarów emisji; pomylenie zgłoszenia z pozwoleniem. Organ może ponadto nałożyć obowiązek ograniczenia oddziaływania lub wstrzymać działalność, gdy zagraża środowisku.

Co zrobić najpierw

• Policz maksymalną dobową masę przetwarzanych odpadów i porównaj z progami.
• Zestaw wszystkie źródła emisji i ich moc.
• Zleć projekt pozwolenia lub zgłoszenia wykonawcy z doświadczeniem w biogazie.
• Zaplanuj monitoring emisji, pomiary okresowe i ewidencję.

Najlepsze dostępne techniki

Instalacje objęte pozwoleniem zintegrowanym muszą spełniać wymagania związane z najlepszymi dostępnymi technikami (BAT). Dla przetwarzania odpadów obowiązują konkluzje BAT przyjęte decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2018/1147. Wniosek o pozwolenie zintegrowane musi więc pokazać, jak instalacja się do nich odnosi: m.in. w zakresie zarządzania odpadami przyjmowanymi, kontroli emisji zapachowych, magazynowania i monitoringu. To dodatkowy nakład pracy, ale też dokument, który po uzyskaniu ułatwia kontrole i rozmowy z bankiem.

Zmiany w instalacji

Zmiana rodzaju lub ilości przetwarzanych substratów, dodanie silnika czy zmiana sposobu uszlachetniania mogą wymagać zmiany pozwolenia lub aktualizacji zgłoszenia. Zasadą bezpieczeństwa jest konsultacja planowanej zmiany z organem przed jej wdrożeniem i zachowanie dokumentacji. Brak aktualnych dokumentów może skutkować nałożeniem obowiązku ograniczenia oddziaływania, opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska lub administracyjnych kar pieniężnych, a w razie zagrożenia – wstrzymaniem działalności.

Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej; przed decyzją inwestycyjną lub formalną sprawdź aktualne brzmienie przepisów i skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem.