Taksonomia UE: od 1 stycznia 2022 r. obowiązują kryteria dla biogazu i fermentacji bioodpadów

Od 1 stycznia 2022 r. w Unii Europejskiej stosuje się rozporządzenie delegowane (UE) 2021/2139, które w ramach taksonomii zrównoważonych inwestycji określa, kiedy dana działalność gospodarcza może zostać uznana za wnoszącą istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu. Na liście znalazły się działania bliskie branży biogazowej: wytwarzanie biogazu, fermentacja beztlenowa bioodpadów i osadów ściekowych, kompostowanie, produkcja energii z bioenergii oraz sieci przesyłowe i dystrybucyjne dla gazów odnawialnych.

Co się zmienia

Taksonomia nie jest zakazem ani dotacją. To wspólny „słownik”, który mówi, co można nazwać działalnością zrównoważoną środowiskowo. Dla każdego rodzaju działalności akt delegowany ustala dwa elementy: kryteria istotnego wkładu (np. wymagany poziom redukcji emisji gazów cieplarnianych) oraz zasadę „nie czyń poważnych szkód” (DNSH) wobec pozostałych celów środowiskowych, takich jak ochrona wód, gleb i bioróżnorodności czy gospodarka o obiegu zamkniętym.

W przypadku bioenergii kryteria odwołują się do wymogów zrównoważonego rozwoju i oszczędności emisji znanych z dyrektywy RED II. Dla produkcji biogazu i biopaliw dodatkowo wykluczono surowce z upraw przeznaczonych na żywność i paszę, co faworyzuje instalacje oparte na odpadach, pozostałościach i obornikach. Przy fermentacji bioodpadów istotne są m.in. selektywna zbiórka surowca i wykorzystanie produktów fermentacji (np. jako nawozu) oraz ograniczanie ucieczek metanu z instalacji.

Znaczenie dla branży w Polsce

Polskie biogazownie rolnicze i utylizacyjne nie muszą same raportować taksonomii, ale będą w jej orbicie pośrednio. Duże spółki giełdowe i banki raportują udział działalności kwalifikującej się do taksonomii; w pierwszych latach (obroty z lat 2021–2022) rozporządzenie o ujawnieniach wymaga od przedsiębiorstw niefinansowych jedynie wskazania tzw. kwalifikowalności, dopiero później – pełnej zgodności. Instytucje finansujące zaczną więc pytać o dane, których dotąd nie zbierano: udział surowców odpadowych, bilans emisji w cyklu życia czy sposób zagospodarowania pofermentu.

Dla projektów opartych na obornikach, gnojowicy i odpadach przemysłu rolno-spożywczego to dobra wiadomość – spełnienie kryteriów jest realne. Projekty oparte głównie na kiszonce kukurydzy mogą mieć trudność z ich spełnieniem.

Jak czytać kryteria w praktyce

Zasada „nie czyń poważnych szkód” bywa dla inwestora trudniejsza od samego kryterium klimatycznego. W biogazowni rolniczej oznacza ona m.in. dowód, że poferment jest zagospodarowywany zgodnie z prawem i nie pogarsza stanu wód, że instalacja jest zabezpieczona przed wyciekami i że emisje metanu z magazynów oraz układu fermentacji są monitorowane. Dobrą praktyką jest zebranie takich dokumentów już na etapie projektu: bank czy fundusz ocenia je razem z biznesplanem.

Co dalej

Komisja Europejska pracuje nad kolejnymi aktami taksonomii, w tym nad kryteriami dla pozostałych celów środowiskowych (m.in. gospodarka o obiegu zamkniętym, ochrona wód). Inwestorzy powinni już teraz dokumentować źródła surowców, bilans emisji i drogę pofermentu, bo te dane staną się standardem w ocenie projektów.