USA i UE ogłaszają Globalne Zobowiązanie Metanowe: −30 proc. emisji do 2030 r.

Stany Zjednoczone i Unia Europejska ogłosiły 18 września 2021 r. Globalne Zobowiązanie Metanowe (Global Methane Pledge) – wspólną inicjatywę, której celem jest ograniczenie globalnych emisji metanu o co najmniej 30 proc. do 2030 r. w porównaniu z poziomem z 2020 r. Oba podmioty zaprosiły inne państwa do przystąpienia i zapowiedziały formalne uruchomienie inicjatywy podczas konferencji klimatycznej COP26.

Na czym polega zobowiązanie

Zobowiązanie ma charakter polityczny. Państwa, które do niego przystępują, deklarują współpracę na rzecz zmniejszenia emisji metanu we wszystkich głównych sektorach: energetyce, rolnictwie i gospodarce odpadami. Zakłada ono wykorzystywanie najlepszych dostępnych metod inwentaryzacji i raportowania oraz poszukiwanie rozwiązań o niskich kosztach.

Cel 30 proc. odnosi się do globalnej emisji, a nie do każdego kraju z osobna. Każde państwo samo decyduje, jakimi środkami zrealizuje swój wkład.

Dlaczego teraz

Ogłoszenie nastąpiło kilka tygodni po sierpniowym raporcie IPCC, który potwierdził znaczenie metanu dla ocieplenia, oraz po raporcie UNEP i Koalicji na rzecz Klimatu i Czystego Powietrza z maja 2021 r., który wskazywał na duży potencjał szybkich redukcji. Dla Unii Europejskiej, która w październiku 2020 r. przedstawiła strategię metanową, inicjatywa była okazją do internacjonalizacji własnych działań, w tym planowanych wymogów dla importu paliw kopalnych.

Znaczenie dla biogazu i odpadów

Wśród sektorów wymienianych jako źródła redukcji są rolnictwo i odpady. Instalacje biogazowe zagospodarowujące obornik, gnojowicę i bioodpady, a także wychwytywanie i wykorzystanie gazu składowiskowego i z oczyszczalni ścieków są konkretnymi technologiami, które przekładają się na zmniejszenie emisji metanu i jednocześnie dostarczają energii. Dla krajów, które rozważają przystąpienie, takich jak Polska, ważne będzie, jak zobowiązanie wpłynie na krajowe regulacje.

Co dalej

Zobowiązanie wymagało pozyskania poparcia jak największej liczby państw przed COP26. Jego skuteczność zależy od wdrożenia konkretnych przepisów krajowych i międzynarodowych mechanizmów monitorowania, na przykład Międzynarodowego Obserwatorium Emisji Metanu.

Jak wygląda droga od deklaracji do prawa

Deklaracje polityczne, takie jak Global Methane Pledge, same nie obniżają emisji. Aby cel został osiągnięty, państwa muszą wprowadzić przepisy: obowiązki pomiarowe i naprawcze w sektorze paliw, standardy dla składowisk i oczyszczalni ścieków oraz zachęty dla rolnictwa. Unia Europejska wskazywała, że jej wkład będzie oparty na strategii metanowej z października 2020 r. i na wniosku legislacyjnym dla energetyki, który Komisja miała przedstawić jeszcze w 2021 r.

Co obserwować

Dla branży biogazowej i odpadowej ważne będą trzy sygnały: lista państw, które przystąpią do zobowiązania, treść krajowych planów redukcji metanu oraz to, czy wśród instrumentów wsparcia znajdą się mechanizmy dla biogazu rolniczego i wychwytywania gazu składowiskowego. Dopiero wtedy deklaracja przełoży się na decyzje inwestycyjne. Warto też zwrócić uwagę na rozbieżności w metodach liczenia emisji, ponieważ cel 30 proc. odnosi się do poziomu z 2020 r., a inwentaryzacje metanu w różnych krajach bywają niepewne.