Prawo i regulacjeWydarzenie

Ustawa wzmacniająca bezpieczeństwo gazowe państwa: plan rozwoju magazynów i stany zagrożenia

Ustawa z 5 sierpnia 2022 r. wprowadza plan rozwoju pojemności magazynowych, procedury ogłaszania stanów zagrożenia i kary za przekroczenie ograniczeń poboru gazu. Weszła w życie 1 września 2022 r.

Opublikowano 2 min czytaniaRedakcja Substraty.pl

Pusta sala plenarna Sejmu RP w Warszawie: półkoliste rzędy drewnianych ław poselskich i zielonych foteli.
Fot. Adrian Grycuk / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0 pl, plik źródłowy; zmiany: kadrowanie

Ustawa z 5 sierpnia 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia bezpieczeństwa gazowego państwa w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz.U. 2022 poz. 1723) weszła w życie 1 września 2022 r. Wprowadza ona 10-letnie plany rozwoju pojemności magazynowych, uporządkowane procedury ogłaszania stanów zagrożenia gazowego oraz zasady ograniczania poboru paliwa gazowego wraz z karami za ich przekroczenie. Przepisy nie dotyczą biogazu ani biometanu wprost, ale kształtują rynek, na którym będą one działać.

Co się zmienia

Najważniejsze elementy ustawy:

Obszar Rozwiązanie
Magazyny operatorzy systemów magazynowania przygotowują 10-letni plan rozwoju pojemności; pierwszy – do 30 września 2022 r., aktualizacja co 2 lata
Stany zagrożenia minister ogłasza rozporządzeniem stan zagrożenia lub awarii na podstawie informacji operatora; operator może wnioskować o uwolnienie zapasów obowiązkowych
Ograniczenia poboru Rada Ministrów może wprowadzić ograniczenia w poborze gazu na określony czas
Kary za przekroczenie mocy w okresie ograniczeń: wielokrotność stałej opłaty przesyłowej (10× i 15×), a dla odbiorców bez pomiaru mocy – kary ryczałtowe od 1000 do 20 000 zł
Bilansowanie rozliczenia w dobach gazowych (6:00–6:00) z neutralnością kosztową

Osobny zestaw przepisów dotyczy konwersji gazu zaazotowanego na wysokometanowy: odbiorcy ponoszą koszty dostosowania instalacji, z wyjątkami dla niektórych kategorii, a operator może uwzględnić koszty w taryfie. Dostawy mogą być wstrzymane odbiorcom, którzy nie umożliwią wykonania prac.

Znaczenie dla branży w Polsce

Dla branży biogazowej ustawa jest dowodem na to, że bezpieczeństwo dostaw staje się zadaniem państwa, które wymaga planów, kar i odpowiedzialności. W wielu miejscach sieci wciąż płynie gaz zaazotowany, a konwersja na gaz wysokometanowy zmienia warunki wprowadzania do niej nowych źródeł. Biometan o parametrach gazu ziemnego jest chemicznie zbliżony do gazu wysokometanowego, co przy konwersji sieci ułatwia przyłączanie takich instalacji.

Biogazownie produkujące energię elektryczną i ciepło nie podlegają ograniczeniom wynikającym z ustawy, ale zmiana reguł rynkowych wpływa na ceny gazu i energii, a tym samym na opłacalność inwestycji.

Kogo dotyczą przepisy w praktyce

Największy wpływ będą miały one na operatorów systemów, sprzedawców gazu i odbiorców przemysłowych, którzy muszą liczyć się z procedurami ograniczeń i karami. Gospodarstwa domowe są chronione w pierwszej kolejności, ale odpowiedzialność za przygotowanie planów i infrastruktury spada na operatorów. Dla firm korzystających z gazu zaazotowanego ważny jest harmonogram konwersji i koszty dostosowania urządzeń. Warto pytać operatora sieci o planowane terminy i zakres prac oraz o sposób rozliczenia kosztów.

Co dalej

Operatorzy magazynów gotują plany rozwoju, a regulator będzie je zatwierdzał. Dla branży ważne będą kolejne rozporządzenia wykonawcze oraz sposób, w jaki system będzie uwzględniał lokalne źródła gazu, w tym biometan, w analizach zapotrzebowania i planach rozwoju sieci.

Źródła

  1. Ustawa z 5 sierpnia 2022 r. — Dz.U. 2022 poz. 1723