Wielka Brytania: CfD dla biogazu i biomasy w AR4 i AR5 — pułapy cenowe i brak kontraktów

Brytyjskie kontrakty różnicowe (Contracts for Difference, CfD) przewidują osobne pułapy cenowe dla fermentacji beztlenowej, biomasy z kogeneracją i gazu ze składowisk, ale w dwóch ostatnich rundach, AR4 (lipiec 2022 r.) i AR5 (wrzesień 2023 r.), żaden projekt fermentacji beztlenowej ani dedykowanej biomasy z CHP nie dostał kontraktu. Poniżej zestawiamy pułapy z oficjalnych dokumentów i wyniki rund.

Jak działa CfD

W kontrakcie różnicowym wytwórca dostaje różnicę między ustaloną w aukcji ceną wykonania (strike price) a rynkową ceną referencyjną energii. Gdy cena rynkowa jest niższa od strike price, państwo dopłaca różnicę; gdy wyższa, wytwórca zwraca nadwyżkę. Wytwórca ma więc przewidywalny przychód, a nie sprzedaje energii po cenie zmiennej.

Rząd przed każdą rundą publikuje administracyjne ceny wykonania (Administrative Strike Prices, ASP). To maksymalne stawki, jakie projekt danej technologii może uzyskać. Oferty powyżej ASP nie kwalifikują się do aukcji, a faktyczna cena wykonania wynika z aukcji i może być niższa od ASP. Ceny podaje się w wartościach z 2012 r. i waloryzuje się je wskaźnikiem inflacji przy zawieraniu kontraktu, więc nominalnie kwoty są wyższe niż w tabelach.

Pule technologii

Technologie są podzielone na pule z osobnymi budżetami. W AR4 pula 1 obejmowała m.in. energię z odpadów z CHP, gaz składowiskowy, gaz z oczyszczalni, wiatr lądowy i fotowoltaikę. Pula 2 grupowała technologie mniej dojrzałe: zaawansowane technologie konwersji (ACT), fermentację beztlenową powyżej 5 MW i dedykowaną biomasę z CHP, a także pływającą energetykę wiatrową i inne. Pula 3 to wiatr morski.

Pułapy ASP w AR4 i AR5

W cenach z 2012 r., w GBP/MWh:

Zmiany są niewielkie: fermentacja beztlenowa zyskała 8 GBP/MWh, pozostałe technologie z tabeli lekko potaniały w ASP lub zostały na tym samym poziomie (gaz składowiskowy). Różnice między technologiami są natomiast duże: pułap dla AD jest ponad dwukrotnie wyższy niż dla gazu składowiskowego, co odzwierciedla wyższe koszty budowy i eksploatacji biogazowni. W AR5 pula 2 miała obowiązywać dla lat dostaw 2026/27 i 2027/28, a pula 1 dla lat 2025/26–2027/28.

Co wygrało w AR4

Oficjalne wyniki AR4 z 7 lipca 2022 r. objęły 93 projekty, łącznie 10 792 MW. Z technologii związanych ze spalaniem kontrakt dostał jeden projekt energii z odpadów z CHP: 30 MW po 45,99 GBP/MWh (ceny 2012). Żaden projekt AD, ACT ani biomasy z CHP nie pojawił się wśród zwycięzców; potwierdza to również kancelaria Slaughter and May.

Co wygrało w AR5

Wyniki AR5 opublikowano 8 września 2023 r. W puli 2 kontrakty dostały tylko prądy pływowe (53,04 MW po 198 GBP/MWh) i geotermia (12 MW po 119 GBP/MWh), razem 65,04 MW. Ani AD, ani ACT, ani biomasa z CHP, energia z odpadów z CHP, gaz składowiskowy i gaz z oczyszczalni nie występują w wykazie wyników.

Skala cen: biogaz kontra wiatr

Różnicę skali widać, gdy zestawimy pułapy z cenami rynkowymi aukcji. W AR4 wiatr morski osiągnął 37,35 GBP/MWh w cenach 2012, a fotowoltaika 45,99 GBP/MWh. Pułap AD z AR5 (136 GBP/MWh) jest ponad trzykrotnie wyższy od pułapu dla wiatru morskiego w tej samej rundzie (44 GBP/MWh). W obrębie puli technologie rywalizują o wspólny budżet, a oferty ocenia się według ceny.

Ceny w tabelach są podane w wartościach z 2012 r. Na potrzeby budżetu rząd publikuje inflator CPI; w nocie budżetowej AR4 podano np. współczynnik 1,2056 do przeliczenia budżetu z poziomu cen 2011/12 na ceny z października 2021 r.

Interpretacja

Fermentacja beztlenowa i biomasa mają w CfD osobne pułapy, ale w praktyce rywalizują o kontrakty z projektami, które mogą zaproponować znacznie niższe ceny. Dla branży biogazowej oznacza to, że CfD jest dziś raczej opcją teoretyczną. Aktualne wsparcie biogazu to biometan w ramach GGSS (zob. przegląd GGSS 2023) oraz rozliczenie eksportu energii w Smart Export Guarantee (wpis o SEG). Więcej o samej rundzie AR4 w osobnym wpisie.

Dla inwestora z Polski ważna jest lekcja metodologiczna: pułap ASP to nie gwarantowana cena, tylko sufit, i bez konkurencyjnej oferty nie ma kontraktu. Polskie aukcje OZE działają według podobnej logiki ceny maksymalnej, choć szczegóły różnią się od brytyjskich.