Pole po zbiorze kukurydzy na ziarno z rozrzuconymi resztkami łodyg i liści, za nim stojący jeszcze łan suchej kukurydzy.

Badania BMPSłomy i resztki pożniwne

Słoma kukurydziana (łodygi, liście, resztki pożniwne) — BMP: 10 badań, średnia ważona 298 m³ CH₄/t s.m.o.

Słoma kukurydziana to łodygi, liście i okrywy kolb po zbiorze ziarna. Objętościowa, lignocelulozowa, bywa zanieczyszczona ziemią i wymaga rozdrobnienia przed fermentacją.

ocena: dobryCH₄ ≈ 52 % (szacunek)

Opublikowano Zaktualizowano 3 min czytaniaRedakcja Substraty.pl

Fot. Royalbroil / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0, plik źródłowy; zmiany: kadrowanie

Średnia ważona
298m³ CH₄/t s.m.o.
Zakres
241–417m³ CH₄/t s.m.o.
Rekordy
10badań
Publikacje
7źródeł
Temperatury
35 °C, 37 °C, 38 °C, 40 °Ctestu

Metan w biogazie

Średnia zawartość metanu · ≈ 5,2 kWh/m³ biogazu

szacunek z typu substratu W zebranych badaniach brak pomiaru. Przedział wynika z przybliżonego składu (białko z azotu ogólnego (N 1,2 % s.m. × 6,25)) i wydajności grup związków wg FNR.

Jak liczymy i co oznaczają strefy

Ocena dla biogazowni

dobry — ocena redakcji dla biogazowniStabilny, zwykle przyjmowany bez opłat

Potencjał na tonę masy świeżej bardzo wysoki (235 m³ CH₄/t); bez szczególnych zagrożeń dla stabilności. Koszty obsługi: włókna, kożuch, powolny rozkład.

Dlaczego? Czynniki oceny

Potencjał na tonę +3

  • +3potencjał 235 m³ CH₄/t masy świeżej (BMP 298 × s.m. 84,9 % × s.m.o. 93 %)

Stabilność procesu 0

  • 0brak czynników

Obsługa i koszty −1

  • −0,5włókna, kożuch — rozdrabnianie i intensywne mieszanie
  • −0,5powolny rozkład — długi czas retencji

Suma punktów: 2 · progi: ≥ 2,5 bardzo dobry, ≥ 1 dobry, poniżej — neutralny; negatywny przy skumulowanym ryzyku procesu.

Ocena redakcji wg metodyki · pewność oceny: wysoka · bez cen rynkowych

Dodaj do kalkulatora kofermentacji Dane CSV

Krzywe BMP z 10 badań

Średnia ważona Pojedyncze rekordy

Krzywe BMP: Słoma kukurydziana (łodygi, liście, resztki pożniwne)Skumulowana produkcja metanu w czasie dla 10 rekordów oraz średnia ważona 298 m³ CH₄/t s.m.o.. 10 krzywych to przebiegi modelowe (kinetyka I rzędu).0100200300400500051015202530czas [d]m³ CH₄/t s.m.o.Fernández-Rodríguez i in. (2022): 256 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Tong i in. (1990): 360 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Lallement i in. (2023) · 1: 279 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Lallement i in. (2023) · 2: 286 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Li i in. (2013): 241 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)López-Dávila i in. (2022): 417 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Menardo i in. (2012) · 1: 246 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Menardo i in. (2012) · 2: 254 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Menardo i in. (2012) · 3: 272 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Chevalier i in. (2023): 272 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)średnia298

Linie przerywane to przebieg modelowy (kinetyka I rzędu, B(t) = B₀·(1 − e−kt)); z publikacji pochodzi punkt końcowy. Wszystkie krzywe są modelowe.

Skumulowana produkcja metanu w czasie testu [m³ CH₄/t s.m.o.]. Gruba linia to średnia ważona wszystkich rekordów (298); kropki oznaczają wartości końcowe podane w publikacjach. Wskaż wykres, aby odczytać wartości; kliknij pozycję legendy, aby ukryć lub pokazać rekord.

Rekordy i źródła

Pobierz CSV
ŹródłoBMP
m³ CH₄/t s.m.o.
TemperaturaPróbkaKrzywa
Fernández-Rodríguez i in. (2022) DOI25638 °C · mezofilowybez obróbki (oryg.: „untreated corn stover”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Tong i in. (1990) DOI36035 °C · mezofilowy(oryg.: „Corn (stover)”) · obróbka: przygotowanie/przechowanie: air driedpunkt końcowy (krzywa modelowa)
Lallement i in. (2023) · 1 DOI27938 °C · mezofilowyresztki kukurydzy (oryg.: „maize residues”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Lallement i in. (2023) · 2 DOI28638 °C · mezofilowyliście kukurydzy (oryg.: „maize leaf”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Li i in. (2013) DOI24137 °C · mezofilowy(oryg.: „Corn stover”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
López-Dávila i in. (2022) DOI417—(oryg.: „Corn straw”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Menardo i in. (2012) · 1 DOI24640 °C · mezofilowyłodygi kukurydzy (oryg.: „Maize stalks”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Menardo i in. (2012) · 2 DOI25440 °C · mezofilowyłodygi kukurydzy (oryg.: „Maize stalks”) · obróbka: rozdrobnienie/przygotowanie próbki (MY-D: obróbka fizyczna)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Menardo i in. (2012) · 3 DOI27240 °C · mezofilowyłodygi kukurydzy (oryg.: „Maize stalks”) · obróbka: rozdrobnienie/przygotowanie próbki (MY-D: obróbka fizyczna)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Chevalier i in. (2023) DOI272—kontrola mielona (oryg.: „Corn stover (CS), milled control (CM)”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Średnia ważona298średnia arytmetyczna 288, SD 56

Typowy skład

Sucha masa (s.m.)
84,9% (zakres 37,8–89,6)
Sucha masa organiczna (s.m.o.)
93 % s.m. (zakres 89–97)
Azot
1,2 % s.m.
Stosunek C/N
43,6

Mediana i zakres oznaczeń podanych w publikacjach źródłowych rekordów BMP tego substratu (źródło odczytu: CROPGEN D4, MY-D); sucha masa: 5 oznaczeń, sucha masa organiczna: 5 oznaczeń. Zakres s.m. obejmuje próbki świeże oraz podsuszone/suszone przed testem – dla materiału świeżego właściwa jest dolna część zakresu, najlepiej pomiar własny. C/N obliczono jako iloraz zawartości C i N (% s.m.) z tego samego źródła.

Źródła: Tong i in. (1990); Lallement i in. (2023); Li i in. (2013); Menardo i in. (2012).

Skład surowca zmienia się między partiami — do obliczeń instalacji użyj analizy własnej próbki. Wartości typowe kalkulator wstawia automatycznie.

Właściwości procesowe

  • włóknisty
  • wolny rozkład
  • bogaty w węgiel
  • ubogi w azot
  • sezonowy
  • tworzy kożuch
  • klasyfikacja redakcji

Zalety

  • Potencjał metanowy w bazie: średnia ważona 298 m³ CH₄/t s.m.o. (mediana 272; zakres 241–417; 10 rekordów z 7 źródeł).
  • Obróbka wstępna (np. ekstruzja, Chevalier 2023) poprawia wyniki.

Wady i ryzyka

  • Rozrzut wyników w bazie: odchylenie standardowe 56 przy średniej 288 m³ CH₄/t s.m.o. (10 rekordów z 7 źródeł).

Kofermentacja — z czym łączyć, na co uważać

Dawkowanie

Brak źródłowych limitów dawki; w praktyce jako dodatek do mieszanek z gnojowicą po rozdrobnieniu.

Wymagania praktyczne

  • Kontrolować kożuch i osad: przy podawaniu ciał stałych bezpośrednio do komory ryzyko ich powstania zależy od substratu (FNR 2010, rozdz. 3).
  • Rozdrobnienie lub ekstruzja (Chevalier 2023)

Źródła danych procesowych

  1. Weiland, P. (2010) Biogas production: current state and perspectives. Applied Microbiology and Biotechnology
  2. Menardo, S.; Airoldi, G.; Balsari, P. (2012) The effect of particle size and thermal pre-treatment on the methane yield of four agricultural by-products. Bioresource Technology 104, 708–714
  3. Li, Y.; Zhang, R.; Liu, G.; Chen, C.; He, Y.; Liu, X. (2013) Comparison of methane production potential, biodegradability, and kinetics of different organic substrates. Bioresource Technology 149, 565–569
  4. Fernández-Rodríguez, M.J.; Mushtaq, M.; Tian, L.; Jiménez-Rodríguez, A.; Rincón, B.; Gilroyed, B.H.; Borja, R. (2022) Evaluation and modelling of methane production from corn stover pretreated with various physicochemical techniques. Waste Management & Research: The Journal for a Sustainable Circular Economy 40(6), 698–705
  5. Tong, X.; Smith, L.H.; McCarty, P.L. (1990) Methane fermentation of selected lignocellulosic materials. Biomass 21(4), 239–255
  6. Hendriks, A.T.W.M.; Zeeman, G. (2009) Pretreatments to enhance the digestibility of lignocellulosic biomass. Bioresource Technology
  7. Lallement, A.; Peyrelasse, C.; Lagnet, C.; Barakat, A.; Schraauwers, B.; Maunas, S.; Monlau, F. (2023) A Detailed Database of the Chemical Properties and Methane Potential of Biomasses Covering a Large Range of Common Agricultural Biogas Plant Feedstocks. Waste 1(1), 195–227
  8. López-Dávila, E.; Jiménez Hernández, J.; López González, L.M.; Barrera Cardoso, E.L.; Bravo Amarante, E.; Contreras Velázquez, L.M.; Romero-Romero, O. (2022) Biochemical methane potential of agro-wastes as a renewable source alternative for electrical energy production in Cuba. Ciencia & Tecnología Agropecuaria 23(1)
  9. Chevalier, A.; Evon, P.; Monlau, F.; Vandenbossche, V.; Sambusiti, C. (2023) Twin-Screw Extrusion Mechanical Pretreatment for Enhancing Biomethane Production from Agro-Industrial, Agricultural and Catch Crop Biomasses. Waste 1(2), 497–514
  10. FNR (2010). Guía sobre el Biogás – Desde la producción hasta el uso (hiszp. wydanie „Leitfaden Biogas”, GIZ 2013)

Ocenę konkretnej mieszanki z tym substratem pokaże kalkulator kofermentacji.

Czym jest i skąd się bierze

Słoma kukurydziana (angielskie corn stover lub maize stover) to część nadziemna kukurydzy pozostająca po zbiorze ziarna: łodygi, liście, okrywy kolb i osadki. Występuje w dużych ilościach tam, gdzie kukurydzę uprawia się na ziarno, w tym w Polsce. Odróżnia się ją od kiszonki z całych roślin, w której zbiera się także kolby. Zebranie słomy wymaga osobnego sprzętu i wiąże się z kosztami, a pozostawienie jej na polu ma znaczenie dla materii organicznej gleby.

Właściwości istotne dla fermentacji

Słoma kukurydziana jest lignocelulozowa: zawiera celulozę, hemicelulozy i ligninę, przy czym liście są łatwiej dostępne niż zdrewniałe łodygi. Wilgotność po zbiorze ziarna bywa wysoka, co utrudnia przechowywanie w postaci suchej. Zakiszanie jest możliwe, jeśli materiał nie jest przesuszony. C/N jest wysokie, więc dawka wymaga uzupełnienia o substraty azotowe. Częste problemy to zanieczyszczenie ziemią, porażenie resztek przez grzyby (w tym wytwarzające mykotoksyny) oraz kożuch w komorze przy niewystarczającym rozdrobnieniu.

Jak czytać rozrzut wyników

Rekordy w zestawieniu pochodzą z kilku publikacji, w tym jednej, w której próbkę opisano jako liście kukurydzy, i innych, w których badano całe resztki pożniwne lub materiał bez obróbki wstępnej. Frakcje (liście, łodygi, okrywy) różnią się strawnością, więc ich proporcja w próbce wpływa na wynik. Dalej wpływają odmiana i dojrzałość roślin, sposób zbioru, rozdrobnienie, temperatura i jakość inokulum. Zestawienie wyników z różnych prac nie jest więc porównaniem identycznych materiałów.

W praktyce biogazowni

W biogazowni rolniczej słoma kukurydziana może być substratem uzupełniającym, szczególnie jeśli gospodarstwo i tak ma jej nadwyżkę. Zasadnicze wyzwania to koszt zbioru i transportu oraz logistyka magazynowania. Warto stosować rozdrobnienie, a w razie potrzeby wspólne zakiszanie z bardziej wilgotnym materiałem. Pozostawianie części resztek na polu jest zalecane ze względu na ochronę gleby, więc nie cała ilość jest dostępna do pozyskania. Wydajność energetyczną partii należy zweryfikować testem BMP, a wpływ na stabilność procesu śledzić przez analizę lotnych kwasów tłuszczowych.

Metodyka w skrócie

BMP to ilość metanu uzyskana z suchej masy organicznej (s.m.o., ang. VS) w teście okresowym, podawana w m³ CH₄ na tonę s.m.o. (liczbowo tyle samo co NmL CH₄/g VS w publikacjach) i przeliczona na warunki normalne (0 °C, 101,325 kPa). Średnia ważona daje każdej publikacji łączną wagę 1, dzieloną po równo między jej wyniki dla danego substratu — praca z dwudziestoma odmianami nie przeważa pracy z jedną próbką. W programach międzylaboratoryjnych jednostką jest laboratorium (łączna waga 1), a w jego obrębie waga testu rośnie z liczbą butelek (powtórzeń). Wyniki po obróbce wstępnej (np. termicznej, chemicznej, enzymatycznej) pokazujemy osobno i nie wliczamy ich do średniej.

Linie ciągłe to krzywe zmierzone w testach. Gdy publikacja podaje tylko wynik końcowy, rysujemy przebieg modelowy kinetyki pierwszego rzędu, B(t) = B₀·(1 − e−kt): z publikacji pochodzi wyłącznie punkt końcowy, a kształt krzywej służy jedynie wizualizacji — nie odczytuj z niego produkcji w konkretnym dniu. Dla tego substratu przyjęto k = 0,136 d−1 (mediana z: dopasowanie B(t)=B0(1−e^(−kt)) do średnich krzywych mierzonych: Słoma pszenna k=0.079 d⁻¹ (R²=0.998, 67 krzywych) | stałe k podane w źródłach: Tong i in. (1990): 3× (mediana 0.088 d⁻¹); Li i in. (2018): 5× (mediana 0.157 d⁻¹)).

Statystyki opisują rozrzut opublikowanych wyników — to zestawienie opisowe, a nie metaanaliza ani gwarancja uzysku w instalacji.

Pełna metodyka i zasady korekt

Wyniki po obróbce wstępnej (1) — poza średnią
ŹródłoBMP
m³ CH₄/t s.m.o.
ObróbkaPróbka
Menardo i in. (2012)267unspecified(oryg.: „Maize stalks”)

Bibliografia

  1. Fernández-Rodríguez, M.J.; Mushtaq, M.; Tian, L.; Jiménez-Rodríguez, A.; Rincón, B.; Gilroyed, B.H.; Borja, R. (2022). Evaluation and modelling of methane production from corn stover pretreated with various physicochemical techniques. Waste Management & Research: The Journal for a Sustainable Circular Economy 40(6), 698–705. DOI: 10.1177/0734242x211038185 DOI
  2. Tong, X.; Smith, L.H.; McCarty, P.L. (1990). Methane fermentation of selected lignocellulosic materials. Biomass 21(4), 239–255. DOI: 10.1016/0144-4565(90)90075-u DOI
  3. Lallement, A.; Peyrelasse, C.; Lagnet, C.; Barakat, A.; Schraauwers, B.; Maunas, S.; Monlau, F. (2023). A Detailed Database of the Chemical Properties and Methane Potential of Biomasses Covering a Large Range of Common Agricultural Biogas Plant Feedstocks. Waste 1(1), 195–227. DOI: 10.3390/waste1010014 DOI
  4. Li, Y.; Zhang, R.; Liu, G.; Chen, C.; He, Y.; Liu, X. (2013). Comparison of methane production potential, biodegradability, and kinetics of different organic substrates. Bioresource Technology 149, 565–569. DOI: 10.1016/j.biortech.2013.09.063 DOI
  5. López-Dávila, E.; Jiménez Hernández, J.; López González, L.M.; Barrera Cardoso, E.L.; Bravo Amarante, E.; Contreras Velázquez, L.M.; Romero-Romero, O. (2022). Biochemical methane potential of agro-wastes as a renewable source alternative for electrical energy production in Cuba. Ciencia & Tecnología Agropecuaria 23(1). DOI: 10.21930/rcta.vol23_num1_art:1890 DOI
  6. Menardo, S.; Airoldi, G.; Balsari, P. (2012). The effect of particle size and thermal pre-treatment on the methane yield of four agricultural by-products. Bioresource Technology 104, 708–714. DOI: 10.1016/j.biortech.2011.10.061 DOI
  7. Chevalier, A.; Evon, P.; Monlau, F.; Vandenbossche, V.; Sambusiti, C. (2023). Twin-Screw Extrusion Mechanical Pretreatment for Enhancing Biomethane Production from Agro-Industrial, Agricultural and Catch Crop Biomasses. Waste 1(2), 497–514. DOI: 10.3390/waste1020030 DOI

Wszystkie źródła serwisu: bibliografia.