Chile: pierwszy dekret celów w ramach ustawy REP — opony od 2021 r., pełna moc od 2023 r.

Chile opublikowało 20 stycznia 2021 r. w Diario Oficial dekret DS 8/2019, który ustala roczne cele zbiórki i odzysku zużytych opon (NFU) dla producentów i importerów. Był to pierwszy dekret celów wydany w ramach ustawy o rozszerzonej odpowiedzialności producenta (REP, nr 20.920), a pełne wejście w życie tekstu przewidziano na 20 stycznia 2023 r.

Jak działa REP

Ustawa REP obejmuje sześć produktów priorytetowych: opony, oleje smarowe, ogniwa (pilas), baterie (baterías), sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz opakowania (envases y embalajes). Producenci i importerzy takich produktów muszą organizować system zbiórki i odzysku, finansując go, oraz osiągać cele ilościowe wyznaczone dekretami dla poszczególnych kategorii. Zazwyczaj tworzą w tym celu systemy zbiorowe (zarządzane przez organizacje odpowiedzialności producentów).

Dekret dla opon

DS 8/2019 jest pierwszym, który wprowadza roczne cele zbiórki i odzysku. Opony są dobrym punktem startowym: mają dużą masę, łatwo je zidentyfikować i istnieją zastosowania odzyskiwanych materiałów (np. w przemyśle cementowym, w nawierzchniach i jako granulat). Cele rosną z czasem, co ma budować zdolności zbiórki i przetwarzania.

Opakowania i inne kategorie

Dekret DS 12/2020 reguluje cele dla opakowań, a ministerstwo opracowywało kolejne dekrety dla pozostałych produktów. Dla kategorii o największym wolumenie, takich jak opakowania, ma to znaczenie dla frakcji organicznej, bo selektywna zbiórka opakowań zmniejsza zanieczyszczenie bioodpadów.

Związek z biogazem i bioodpadami

Ustawa REP nie dotyczy bezpośrednio bioodpadów, ale poprawa selektywnej zbiórki i czystości strumieni wpływa na jakość substratów dla kompostowni i biogazowni. Bioodpady, bez systemu REP, pozostają w gestii gmin i krajowej polityki odpadowej.

Wyzwania wdrożenia

Skuteczność REP zależy od egzekwowania obowiązków wobec producentów i importerów, rejestru wprowadzających oraz zdolności rynku przetwórczego do przyjęcia zebranych opon. Wymaga to czasu, dlatego dekrety przewidują okresy przejściowe i stopniowe zaostrzanie celów.

Co to oznacza dla Polski i Europy

Polskie plany wprowadzenia systemów rozszerzonej odpowiedzialności producenta dla opakowań i innych kategorii mogą czerpać z doświadczeń Chile: etapowe dekrety celów, system zarządzania i rejestr producentów oraz stopniowe zaostrzanie celów.