Chiny: plan na lata 2021–2025 dla infrastruktury odpadów komunalnych. Cel 800 tys. t spalania dziennie

Chińska Narodowa Komisja Rozwoju i Reform (NDRC) wraz z Ministerstwem Mieszkalnictwa i Rozwoju Miejskiego przedstawiła w maju 2021 r. plan budowy infrastruktury do segregacji i przetwarzania odpadów komunalnych w ramach 14. planu pięcioletniego. Zakłada on, że do końca 2025 r. moc spalarni wyniesie 800 tys. t odpadów dziennie, a ok. 60% odpadów domowych w miastach zostanie wykorzystane jako surowiec.

Główne cele planu

Według China Daily (relacja Xinhua z 14 maja 2021 r.) plan przewiduje na koniec 2025 r.:

• moc spalania odpadów na poziomie 800 tys. t dziennie,
• wykorzystanie ok. 60% miejskich odpadów domowych (cel powtarza także brytyjski serwis Circular Online),
• moc zbiórki, segregacji i transportu odpadów na poziomie ok. 700 tys. t dziennie.

Dokument wskazuje też regiony priorytetowe: Pekin–Tiencin–Hebei z sąsiednimi obszarami, deltę Jangcy oraz obszar Zatoki Guangdong–Hongkong–Makau.

Spalanie jako filar systemu

Chiny od początku XXI wieku odchodzą od składowania na rzecz spalarni z odzyskiem energii. Plan z 2021 r. potwierdził ten kierunek. Dla biogazu znaczenie ma to, że spalanie i segregacja u źródła konkurują o ten sam strumień: odpady kuchenne wydzielone do osobnych instalacji (fermentacja, kompostowanie) nie trafiają do spalarni, a pozostałe odpady mają wyższą wartość opałową.

Co pokazały kolejne lata

Analiza Dialogue Earth (opublikowana także w Eco-Business w listopadzie 2025 r.) podaje, że w czerwcu 2024 r. Chiny mogły spalać około 1 mln t odpadów dziennie, czyli — jak pisze autor — o 34% więcej niż zakładał plan na lata 2021–2025. Artykuł nie podaje wartości tego celu; przy 800 tys. t nadwyżka wynosiłaby ok. 25%, więc rozbieżność wynika prawdopodobnie z innej podstawy porównania.

Ta sama analiza wskazuje, że ponad 40% mocy pozostawało niewykorzystane, a dotacje centralne są stopniowo wygaszane — zakłady przyłączone do sieci od 2023 r. nie otrzymują dotacji centralnej, więc ciężar przejmują samorządy. Należności spółek środowiskowych notowanych na giełdzie wyniosły w pierwszej połowie 2024 r. 350 mld juanów (114% ich przychodów operacyjnych). Dochody z kredytów CCER spadły do zera, odkąd w 2024 r. spalanie odpadów przestało się do nich kwalifikować. W praktyce plan z 2021 r. okazał się łatwy do przekroczenia, a problemem stało się zapewnienie dostaw odpadów i finansowania.

Co to oznacza dla Polski/Europy

Chiński przykład ilustruje ryzyko nadmiernej rozbudowy mocy termicznych, znane też z europejskich debat o spalarniach. W planowaniu regionalnym moce spalania warto bilansować z hierarchią postępowania z odpadami i z potencjałem selektywnej zbiórki bioodpadów, które mogą zasilać biogazownie.