COP26: przyjęto Pakt Klimatyczny z Glasgow — pierwsza decyzja o ograniczaniu węgla i metan w tle

Konferencja klimatyczna COP26 w Glasgow zakończyła się 13 listopada 2021 r. przyjęciem Paktu Klimatycznego z Glasgow. Po raz pierwszy w historii decyzji COP znalazło się wezwanie do stopniowego ograniczania (phase-down) wykorzystania węgla bez wychwytu CO₂ oraz do wycofywania nieefektywnych dopłat do paliw kopalnych. Sformułowanie zostało osłabione w ostatniej chwili – pierwotnie mowa była o stopniowym wycofywaniu (phase-out) – po sprzeciwie części państw.

Najważniejsze ustalenia

• Cel 1,5°C – strony podkreśliły potrzebę ograniczenia ocieplenia do 1,5°C i uznały, że wymaga to głębokich redukcji emisji.
• Rewizja celów – państwa zostały poproszone o przegląd i wzmocnienie celów na 2030 r. do końca 2022 r.
• Paliwa kopalne – wezwanie do ograniczania energii z węgla bez wychwytu CO₂ i do wycofywania nieefektywnych dopłat.
• Rynki węglowe – uzgodniono zasady art. 6 porozumienia paryskiego, otwierające drogę do międzynarodowego handlu redukcjami emisji.
• Adaptacja i finansowanie – wezwanie do zwiększenia środków na adaptację; nadal niespełniona obietnica 100 mld USD rocznie dla krajów rozwijających się.
• Gazy inne niż CO₂ – tekst odnosi się także do potrzeby ograniczania emisji gazów innych niż dwutlenek węgla, w tym metanu.

Metan w Glasgow

Równolegle do negocjacji formalnych ogłoszono Globalne Zobowiązanie Metanowe (30 proc. redukcji do 2030 r.), które nie było częścią tekstu uzgodnionego przez wszystkie strony, ale stało się jednym z najbardziej widocznych dodatkowych wyników szczytu. Dla sektora odpadów i rolnictwa to sygnał, że ograniczanie metanu zyskuje rangę priorytetu politycznego.

Znaczenie dla Polski i branży biogazowej

Dla Polski, której miks energetyczny oparty był jeszcze na węglu, wynik negocjacji oznaczał dodatkową presję na odchodzenie od węgla, choć sformułowanie „phase-down” było łagodniejsze. Dla branży biogazowej istotne są dwie konsekwencje: rosnące ceny emisji i presja na odchodzenie od paliw kopalnych poprawiają pozycję gazów odnawialnych, a nacisk na metan wzmacnia argumenty za wychwytywaniem metanu z odpadów i rolnictwa.

Co dalej

Kolejne etapy to szczyt klimatyczny w 2022 r., na którym państwa miały przedstawić zaktualizowane cele, oraz wdrożenie zasad rynków węglowych. Dla Unii Europejskiej ważne było przełożenie wyników na pakiet „Gotowi na 55” i przepisy o metanie.

Jak oceniano wynik

Reakcje były podzielone. Zwolennicy podkreślali, że po raz pierwszy węgiel i dopłaty do paliw kopalnych znalazły się w tekście decyzji, a kraje zobowiązały się do wcześniejszych przeglądów celów. Krytycy zwracali uwagę, że osłabienie sformułowania o węglu i niespełnienie obietnic finansowych osłabiają wiarygodność procesu. Dla uczestników rynku istotne było to, że kierunek polityki klimatycznej, w tym presja na redukcję emisji, został potwierdzony.