Dania: biometan to już blisko jedna czwarta gazu w sieci. Rekord na koniec 2021 r.

Biometan stanowił pod koniec 2021 r. prawie 25% gazu płynącego duńską siecią gazową – poinformował operator systemu Energinet. Rok wcześniej udział ten wynosił 21%. Dania pozostaje jednym z najbardziej zaawansowanych rynków biometanu w Europie i pokazuje, jak może wyglądać udział gazu odnawialnego w systemie, w którym z biogazu produkuje się już nie tylko prąd i ciepło, ale przede wszystkim paliwo o parametrach gazu ziemnego.

Co się zmienia

Biometan to biogaz oczyszczony z dwutlenku węgla, siarkowodoru i wody do jakości zgodnej z wymaganiami sieci. W Danii z roku na rok przybywa instalacji, które nie spalają biogazu w silniku kogeneracyjnym, lecz uszlachetniają go (najczęściej technologiami membranowymi lub płuczkami) i wtłaczają do sieci przesyłowej lub dystrybucyjnej. Skutkiem jest szybki wzrost udziału gazu odnawialnego: 21% na koniec 2020 r. i prawie 25% na koniec 2021 r.

Dla systemu gazowego oznacza to realną zmianę mieszanki paliwowej. Gaz odnawialny dostarczany jest do odbiorców przemysłowych, do ciepłownictwa i na potrzeby transportu, a certyfikaty potwierdzające pochodzenie biometanu mogą być handlowane niezależnie od fizycznego przepływu cząsteczek w rurach.

Znaczenie dla branży w Polsce

W Polsce początek 2022 r. to nadal etap budowania podstaw: biogazownie rolnicze pracują przede wszystkim w kogeneracji, a uszlachetnianie do biometanu i jego wtłaczanie do sieci dopiero się zaczyna. Nie ma jeszcze pełnego otoczenia regulacyjnego – projekt nowelizacji ustawy o OZE, który ma wprowadzić definicję biometanu, rejestr wytwórców i gwarancje pochodzenia, jest w trakcie prac legislacyjnych.

Duńskie doświadczenie pokazuje kilka warunków powodzenia:

• przewidywalne, długoterminowe wsparcie dla wytwórców,
• sprawne przyłączanie instalacji do sieci,
• wspólne standardy jakości gazu,
• system certyfikatów gwarantujący, że biometan może być sprzedany odbiorcom końcowym jako gaz odnawialny.

Skala porównania ma swoje granice: Dania ma gęstą sieć gazową, dużą bazę surowcową (m.in. gnojowicę) i długą tradycję biogazu. Polska z kolei dysponuje ogromnym potencjałem rolniczym i odpadowym, lecz jego uruchomienie wymaga stworzenia rynku od podstaw.

Dlaczego to ważne także poza Danią

Wysoki udział biometanu w jednym kraju pokazuje, że gaz odnawialny nie jest niszą, lecz pełnoprawnym składnikiem systemu gazowego. Rośnie przy tym znaczenie dwóch elementów: rynku certyfikatów, który pozwala sprzedać „zielony” atrybut gazu odbiorcom, oraz usług sieciowych, takich jak pomiar jakości gazu i bilansowanie. Operator sieci musi radzić sobie z tym, że biometan jest wprowadzany w wielu punktach, często na niższych ciśnieniach, a odbiorcy oczekują stałych parametrów paliwa.

Z perspektywy europejskiej doświadczenia Danii są ważne również dlatego, że kraje takie jak Polska, Francja, Włochy czy Niemcy tworzą dopiero lub rozbudowują własne systemy wsparcia. Wnioski z duńskiego rynku – o znaczeniu przewidywalności regulacji i szybkiego przyłączania – będą wracać w dyskusjach o unijnym celu dla biometanu.

Co dalej

Dania zapowiada dalszy wzrost udziału biometanu, a rząd dąży do zastąpienia gazu ziemnego gazem odnawialnym w kolejnych latach. Dla polskich inwestorów to sygnał, że inwestycje w biometanownie mają sens przy stabilnych ramach prawnych. W najbliższych miesiącach warto śledzić prace nad polską nowelizacją ustawy o OZE oraz zapowiedzi operatorów sieci w sprawie warunków przyłączania instalacji biometanowych.