Dania: biometan pokrywa ponad 20 proc. zużycia gazu z sieci

Duński operator systemów energetycznych Energinet poinformował 18 grudnia 2020 r., że do końca roku biometan wtłaczany do sieci będzie stanowił ponad 20 proc. zużycia gazu w Danii. W lecie udział był jeszcze wyższy – w jednym dniu lipca przekroczył 40 proc. Dania stała się w ten sposób jednym z pierwszych krajów, w których biometan jest znaczącą częścią gazu płynącego w sieci.

Co oznacza ten wynik

Udział biometanu w zużyciu gazu zależy od produkcji i od zużycia: latem, gdy popyt na gaz jest niższy, ta sama ilość biometanu stanowi większy ułamek strumienia. Dlatego rekordowe udziały pojawiają się w miesiącach letnich. Mimo to wynik dla całego roku pokazuje, że udział przekraczający 20 proc. jest realny, jeśli system wsparcia i regulacje sprzyjają inwestycjom.

Dania od lat rozwija sektor biogazu na bazie gnojowicy, odpadów rolniczych i bioodpadów. Produkcja biometanu w 2017 r. wynosiła według raportu REGATRACE ok. 1,4 TWh, a kraj produkował więcej biometanu, niż zużywał na rynku krajowym – nadwyżki były eksportowane lub magazynowane.

Znaczenie dla Polski

Doświadczenia duńskie pokazują, jakie elementy sprzyjają szybkiemu wzrostowi:

• długoterminowe wsparcie produkcji, niezależne od koniunktury na rynku gazu;
• łatwe przyłączanie do sieci gazowej, w tym obowiązki operatora;
• duże ilości substratów z intensywnego rolnictwa, głównie gnojowicy;
• wspólne planowanie rolnictwa, energetyki i środowiska.

Polska ma duży potencjał surowcowy, ale w 2020 r. nie miała ani systemu wsparcia dla biometanu, ani jednoznacznych przepisów o jego wtłaczaniu. Dania jest przykładem kraju, który te elementy zbudował wcześniej, co umożliwiło szybkie osiągnięcie wysokiego udziału.

Ograniczenia porównania

Należy pamiętać o różnicach: Dania jest znacznie mniejsza, ma gęstą sieć gazową i intensywną hodowlę zwierząt na małej powierzchni. Warunki w Polsce – rozproszone gospodarstwa, odmienna struktura własności – wymagają innych rozwiązań logistycznych. Jednak sam kierunek – rosnący udział gazów odnawialnych w sieci – pozostaje wspólny.

Co dalej

Rosnący udział biometanu stawia pytania o równoważenie sieci, jakość gazu i certyfikację pochodzenia. Dla operatorów oznacza to konieczność inwestycji w pomiary i w mechanizmy odwrócenia przepływów między sieciami o różnych ciśnieniach. Dla odbiorców – możliwość korzystania z gazu o niższej emisyjności, o ile zapewnione są gwarancje pochodzenia.

Rola gnojowicy

W duńskim biogazie duży udział ma gnojowica, która sama w sobie ma niski uzysk gazu z tony, ale jej fermentacja zapobiega emisjom metanu z magazynowania i łatwo łączy się z innymi odpadami rolniczymi, aby podnieść wydajność. Dla Polski, z dużą hodowlą trzody i drobiu, to ważna wskazówka: model oparty na odpadach zwierzęcych wymaga logistyki odbioru i dobrze zaplanowanej gospodarki pofermentem w skali regionu.