Niemcy: Bundestag uchwala EEG 2021 — nowe ramy dla biogazu i biomasy

Bundestag uchwalił 17 grudnia 2020 r. nowelizację ustawy o energiach odnawialnych (EEG 2021), która obowiązuje od 1 stycznia 2021 r. Dla rynku biogazu to jedna z najważniejszych zmian ostatnich lat w Niemczech – kraju o największej w Europie produkcji biometanu. Nowe przepisy zmieniają zasady przetargów na biomasę i wprowadzają regulacje dotyczące instalacji gnojowicowych.

Cele i ramy

EEG 2021 zapisuje docelowy kierunek: energia elektryczna wytwarzana i zużywana w Niemczech ma być neutralna klimatycznie jeszcze przed 2050 r., a do 2030 r. odnawialne źródła mają pokrywać 65 proc. zużycia energii elektrycznej. Ustawa kontynuuje system przetargów, w którym wytwórcy składają oferty cenowe, i taryf gwarantowanych dla małych instalacji. Instalacje biogazowe mogą uczestniczyć w przetargach na biomasę.

Najważniejsze zmiany dla biogazu

Branża biogazowa zwracała uwagę przede wszystkim na dwie kwestie:

• kwota południowa (Südquote) — przepisy ograniczają przyznawanie ofert w przetargach na biomasę i biometan w ten sposób, że część kwoty musi trafić do instalacji w południowych krajach związkowych; krytycy wskazywali, że gdy z południa zgłasza się zbyt mało ofert, nie udaje się przyznać także ofert z północy;
• premia dla małych instalacji gnojowicowych — przepisy uwzględniają dalsze wsparcie dla małych instalacji przetwarzających gnojowicę; ich stosowanie wymagało jednak zgody Komisji Europejskiej na pomoc publiczną.

Niemiecka branża biogazowa krytykowała w toku prac nad ustawą m.in. kwotę południową, wskazując, że może ona utrudniać rozstrzyganie przetargów.

Znaczenie dla Polski

Niemcy są dla polskiej branży punktem odniesienia z dwóch powodów. Po pierwsze, to największy rynek biogazu w Europie i największy producent biometanu, o czym informował raport REGATRACE w maju 2020 r. Po drugie, niemieckie rozwiązania regulacyjne – przetargi, premie za elastyczność, gnojowicowe bonusy – bywają wzorem dla rozwiązań krajowych. Jednocześnie polski rynek pozostawał mniejszy i bardziej uzależniony od aukcji i taryf stałych dla instalacji do 1 MW.

Co dalej

Po uchwaleniu EEG 2021 pozostawały do uregulowania rozporządzenia wykonawcze oraz zgoda Komisji Europejskiej na wybrane elementy. Branża biogazowa podkreślała, że stabilność ram prawnych jest warunkiem inwestycji – szczególnie w sytuacji, gdy wiele instalacji kończy okresy wsparcia i musi zdecydować, czy przechodzić na elastyczną produkcję energii, czy na biometan.

Dlaczego Niemcy mają tak duże znaczenie

W Niemczech działa kilka tysięcy instalacji biogazowych, a branża przez lata rozwijała się na podstawie taryf gwarantowanych z pierwszych wersji EEG. Wraz z wygasaniem tych taryf coraz więcej instalacji musi poszukiwać nowego modelu: udziału w przetargach, elastycznej pracy w odpowiedzi na ceny energii lub przejścia na produkcję biometanu. Decyzje legislacyjne w Berlinie wpływają więc na rynek maszyn, usług i substratów w całej Europie, w tym na polskich dostawców.