Niemieckie biogazownie po wygaśnięciu EEG: przetarg niedoborowy i obawy branży

Niemieckie biogazownie, które po 20 latach tracą wsparcie z ustawy o OZE (EEG), mają w kolejnych aukcjach kilkakrotnie więcej chętnych niż dostępnej mocy. Według relacji z 25 czerwca 2024 r. w przetargu Bundesnetzagentur złożono 788 ofert na 742 MW, podczas gdy wolumen wynosił 240 MW. Branża ostrzega, że wiele instalacji, ważnych dla zaopatrzenia w ciepło, może zostać wyłączonych.

Wyniki przetargu

Z 788 ofert zaledwie 8 (11 MW) dotyczyło nowych instalacji, a 780 (731 MW) – istniejących. Wygrało 263 ofert o łącznej mocy 243 MW: 6 dla nowych (9 MW) i 257 dla istniejących (235 MW). Ceny zwycięskich ofert mieściły się w przedziale 14,16–18,48 ct/kWh, średnio 17,80 ct/kWh. Ponad 500 zainteresowanych operatorów nie dostało kontraktu. Najwięcej zwycięzców pochodziło z Bawarii (90 MW z 127 ofert), potem z Dolnej Saksonii (50 MW), Badenii-Wirtembergii (33 MW) i Nadrenii Północnej-Westfalii (26 MW).

Co mówi ankieta branży

Stowarzyszenie NSB zbadało 540 spośród 3 200 swoich członków. Ponad dwie trzecie (212) brało udział w aukcjach, ale tylko 42% z nich wygrało. Dziewięciu na dziesięciu ankietowanych dostarcza ciepło mieszkańcom; 89% instalacji zasila odbiorców ciepła z biogazu, w tym ponad 21 tys. gospodarstw domowych, 124 szkoły i przedszkola, 51 basenów czy 54 domy opieki lub szpitale. 307 firm planowało dalszy udział w aukcjach, 88 (16%) – zamknięcie, a 28% uznało, że koniec wsparcia zakończy też dostawy ciepła. Po ekstrapolacji na ok. 9 900 niemieckich biogazowni daje to szacunki wpływu na setki tysięcy gospodarstw domowych.

Stowarzyszenie domaga się podniesienia rocznego wolumenu wsparcia do 1 800 MW oraz premii 120 euro/kW za usługi bilansujące.

Znaczenie dla branży w Polsce

Niemiecka sytuacja pokazuje, co może spotkać biogazownie w Polsce w latach 2030+, gdy zaczną wygasać okresy wsparcia dla pierwszej generacji instalacji. Cztery wnioski: (1) biogazownie mogą pełnić funkcje elastycznej mocy i dostawcy ciepła, więc ich zamknięcie ma koszty systemowe; (2) przejście na biometan jest jedną z dróg „drugiego życia” (13% ankietowanych planowało taką zmianę); (3) system wsparcia po okresie dotowania powinien być przewidywalny, aby nie wymuszać wyłączeń; (4) wsparcie powiązane z ciepłem (sieci, odbiorcy) ma wyższą wartość społeczną.

Co dalej

Dyskusja o przyszłości niemieckich biogazowni będzie kontynuowana w kontekście planowanej reformy prawa energetycznego. Branża domaga się większego wolumenu aukcji, premii za usługi systemowe i ścieżki przejścia ze starego systemu wsparcia do nowego. Dla obserwatorów rynku istotne jest, czy rząd zdecyduje się powiązać wsparcie z odbiorcą ciepła i elastyczną pracą instalacji.