Europejskie prawo o klimacie przyjęte: rozporządzenie (UE) 2021/1119 podpisane 30 czerwca

Europejskie prawo o klimacie, czyli rozporządzenie (UE) 2021/1119, zostało podpisane 30 czerwca 2021 r., po przyjęciu przez Parlament Europejski i Radę. Zapisuje w prawie wiążącym cel neutralności klimatycznej UE do 2050 r. oraz redukcji emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 proc. do 2030 r. względem 1990 r. Rozporządzenie weszło w życie 29 lipca 2021 r. i stało się podstawą pakietu „Gotowi na 55”, przedstawionego przez Komisję w lipcu 2021 r.

Co zawiera akt

Rozporządzenie jest aktem ramowym. Nie nakłada obowiązków na przedsiębiorstwa, ale reguluje działania instytucji UE i państw członkowskich. Najważniejsze elementy:

• neutralność klimatyczna do 2050 r. w skali całej Unii, z dążeniem do ujemnych emisji po tej dacie;
• cel 2030 – co najmniej 55 proc. redukcji emisji netto; wkład pochłaniania ograniczony do 225 Mt CO₂e;
• cel 2040 – Komisja zaproponuje go po globalnym przeglądzie realizacji porozumienia paryskiego;
• Europejska Naukowa Rada Doradcza ds. Zmian Klimatu – niezależny organ oceniający zgodność działań z celami;
• ocena postępów i zalecenia dla państw członkowskich, jeśli ich działania nie są zgodne z celami;
• adaptacja – obowiązek zapewnienia postępów w dostosowaniu do zmian klimatu.

Znaczenie dla biogazu i odpadów

Prawo o klimacie nie wskazuje technologii, ale wyznacza ramę, w której nowe przepisy dla energii, rolnictwa i odpadów muszą być zgodne z celem 55 proc. Dla biogazu i biometanu najważniejsze skutki to przegląd dyrektywy o OZE (zapowiedziany na lipiec 2021 r.), wyższe cele odnawialne w ciepłownictwie i transporcie oraz przegląd systemu ETS. Dla sektorów spoza ETS – w tym rolnictwa i odpadów – oznacza zaostrzenie obowiązków redukcyjnych państw członkowskich.

Polska

Dla Polski, której miks energetyczny w 2021 r. nadal opierał się w dużej mierze na węglu, kluczowe pozostaje to, jak cel 2030 r. zostanie przełożony na obciążenia krajowe. Konkretne zobowiązania wynikną dopiero z negocjacji nad pakietem legislacyjnym, który Komisja zapowiedziała na lipiec 2021 r., a rząd podkreślał potrzebę mechanizmów wsparcia finansowego dla transformacji.

Co dalej

Komisja zapowiedziała na 14 lipca 2021 r. przedstawienie pakietu wniosków, w tym przeglądu ETS, dyrektywy o OZE, efektywności energetycznej, podziału wysiłków redukcyjnych oraz nowych instrumentów, takich jak mechanizm dostosowywania cen na granicach. Dla branży oznaczało to początek intensywnych prac legislacyjnych.

Czego rozporządzenie nie robi

Rozporządzenie nie wyznacza celów dla poszczególnych państw ani sektorów. Nie określa też, jakie technologie mają być preferowane. To zadanie dla kolejnych aktów prawnych: dyrektyw i rozporządzeń sektorowych oraz decyzji o podziale wysiłków redukcyjnych. Dlatego dla inwestorów w biogaz i biometan kluczowe pozostaje to, jak konkretnie zostaną zapisane cele OZE w ciepłownictwie, transporcie i przemyśle.