Irlandia opublikowała Krajową Strategię Biometanową z celem 5,7 TWh do 2030 r.

Rząd Irlandii opublikował 28 maja 2024 r. Krajową Strategię Biometanową, w której określił ścieżkę do 5,7 TWh rodzimego biometanu w 2030 r. To mniej więcej jedna dziesiąta rocznego zapotrzebowania kraju na gaz. Dokument przedstawili wspólnie ministrowie środowiska i rolnictwa, co podkreśla powiązanie biometanu z sektorem rolnym.

Punkt wyjścia i cele

W chwili publikacji Irlandia miała zaledwie dwie instalacje wtłaczające biometan do sieci, produkujące ok. 75 GWh rocznie, czyli ułamek procenta zużycia gazu. Strategia opiera się na celu z Planu Działań Klimatycznych (5,7 TWh do 2030 r.) i na założeniu, że kluczowym surowcem będą pozostałości rolnicze – gnojowica, trawa i inne – oraz bioodpady. Szacunki liczby instalacji różnią się w zależności od źródła: od 140–200 do nawet 250 biogazowni.

Instrumenty

Strategia opiera się na trzech filarach:

• dotacje inwestycyjne dla instalacji biometanowych,
• obowiązek odnawialnego ciepła (Renewable Heat Obligation), który ma stworzyć popyt – według komentarzy prawnych miał zostać wprowadzony do końca 2024 r.,
• ramy przyłączania do sieci i certyfikacji, w tym gwarancje pochodzenia.

Branża (IrBEA) przyjęła dokument z zadowoleniem, ale wskazała, że rynek potrzebuje większej pewności co do wsparcia po stronie popytu.

Znaczenie dla branży w Polsce

Irlandia to dobry przypadek porównawczy dla Polski: oba kraje mają silny sektor rolny i dużą liczbę gospodarstw hodowlanych, a biometan startuje od niewielkiej bazy. W Polsce w 2024 r. również nie działała żadna biometanownia przyłączona do sieci, a plany dotyczyły kilkudziesięciu do ponad stu instalacji. Wnioski z przykładu irlandzkiego: wsparcie inwestycji bez zapewnionego popytu może zawieść; potrzebne są mechanizmy obowiązkowych zakupów lub kontrakty długoterminowe; integracja z sektorem rolnym wymaga uwzględnienia rozwiązań dla pofermentu.

Co dalej

Strategia będzie realizowana etapami: kluczowe są uruchomienie wsparcia dla popytu (obowiązek odnawialnego ciepła), ramy przyłączania i certyfikacji oraz dotacje inwestycyjne. Z doświadczeń innych krajów wynika, że od ogłoszenia strategii do rzeczywistej produkcji mija zwykle kilka lat, a sukces zależy od zbieżności trzech elementów: surowca, popytu i infrastruktury. Branża irlandzka zapowiadała dalsze rozmowy o pewności wsparcia po stronie popytu.

Na co zwrócić uwagę

Irlandzka strategia ilustruje typowy dla młodych rynków problem: jednoczesna potrzeba rozbudowy zdolności produkcyjnych, infrastruktury przyłączeniowej i rynku odbiorców. Kraje, które rozwiązują te trzy elementy równolegle, osiągają szybsze tempo niż te, które opierają się tylko na dotacjach inwestycyjnych. Dla rolników ważne są też zasady zagospodarowania pofermentu i wymogi azotanowe, które decydują o tym, czy gospodarstwo może zwrotnie przyjmować poferment.