Net-Zero Industry Act przyjęty. Biogaz i biometan wśród technologii strategicznych

Rada UE zatwierdziła 27 maja 2024 r. Net-Zero Industry Act (NZIA) – rozporządzenie (UE) 2024/1735, które ma wzmocnić unijną produkcję technologii potrzebnych do transformacji energetycznej. Procedura zakończyła się w tym samym dniu, w którym Rada przyjęła także rozporządzenie metanowe. Dla branży biogazu istotne jest, że technologie biogazu i biometanu zaliczono do technologii objętych aktem.

Jak przebiegała procedura

Wstępne porozumienie Parlamentu i Rady zawarto 6 lutego 2024 r., Parlament głosował 25 kwietnia 2024 r., a Rada zakończyła proces 27 maja 2024 r. Po podpisaniu rozporządzenie zostanie opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE i wejdzie w życie dzień po publikacji.

Co zmienia NZIA

Akt nie jest instrumentem finansowym, ale zestawem narzędzi regulacyjnych:

• przyspieszone procedury pozwoleniowe dla projektów produkcji technologii neutralnych emisyjnie, z priorytetem dla projektów strategicznych,
• kryteria jakościowe i odporności w aukcjach OZE oraz w zamówieniach publicznych (nie tylko cena),
• cel referencyjny – zdolność produkcyjna UE ma pokrywać około 40% rocznego zapotrzebowania na technologie strategiczne do 2030 r.,
• kryteria dla projektów strategicznych i wsparcie w dostępie do finansowania.

Do technologii strategicznych zaliczono m.in. fotowoltaikę, wiatr, baterie, pompy ciepła, elektrolizery, wychwyt i składowanie CO₂ oraz – co dla tego serwisu najważniejsze – zrównoważone technologie biogazu i biometanu.

Znaczenie dla branży w Polsce

Polska ma silnych producentów urządzeń dla biogazowni i dostawców kontenerowych modułów kogeneracyjnych, choć technologia uszlachetniania (membrany, PSA, płuczki) pochodzi głównie z innych krajów. NZIA wzmacnia argument za budową europejskiego łańcucha wartości: ułatwia uzyskanie priorytetu pozwoleniowego dla projektów produkcyjnych i premiuje kryteria odporności w aukcjach OZE. Dla inwestorów oznacza to także potencjalną preferencję dla urządzeń „z UE” w publicznych zamówieniach i programach wsparcia.

Trzeba jednak zachować ostrożność: rozporządzenie ustala ramy, a konkretne zasady (np. kryteria nie-cenowe w aukcjach) wymagają aktów wykonawczych i krajowego wdrożenia.

Co dalej

NZIA jest jednym z elementów szerszej strategii konkurencyjności UE. Projektanci polskich programów wsparcia (np. NFOŚiGW) i organizatorzy aukcji powinni śledzić wytyczne Komisji dotyczące kryteriów odporności.

Na co zwrócić uwagę

Zaliczenie biogazu i biometanu do technologii strategicznych nie oznacza automatycznych dotacji. Oznacza dostęp do priorytetowych procedur i uwzględnienie ich w politykach przemysłowych. Konkretne korzyści zależą od krajowych programów i od tego, czy projekt zostanie uznany za strategiczny.