Net-Zero Industry Act: 40% produkcji technologii zeroemisyjnych w UE, także dla biogazu i biometanu

Komisja Europejska przedstawiła 16 marca 2023 r. projekt aktu o przemyśle zeroemisyjnym (Net-Zero Industry Act, NZIA). Jego głównym celem jest zapewnienie, by do 2030 r. zdolności produkcyjne w Unii Europejskiej pokrywały co najmniej 40% rocznych potrzeb wdrożeniowych kluczowych technologii zeroemisyjnych. Na liście technologii znalazły się nie tylko panele fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, baterie, pompy ciepła i elektrolizery, lecz także technologie zrównoważonego biogazu i biometanu. To ważny sygnał dla dostawców urządzeń: uszlachetnianie, fermentacja i obróbka gazu mają być traktowane jako element strategicznej bazy przemysłowej UE.

Co się zmienia

NZIA ma być odpowiedzią UE na rosnącą konkurencję z USA (Inflation Reduction Act) i Chin. Projekt przewiduje kilka grup instrumentów:

• skrócenie i uproszczenie procedur pozwoleniowych dla projektów produkcji technologii zeroemisyjnych (terminy kilku miesięcy zamiast lat),
• kryteria odporności i zrównoważoności w zamówieniach publicznych i aukcjach,
• wsparcie zdolności magazynowania dwutlenku węgla,
• tzw. piaskownice regulacyjne, platformę koordynującą oraz programy umiejętności.

Do technologii objętych wsparciem należą m.in. rozwiązania dla biogazu i biometanu: fermentatory, układy uszlachetniania (membrany, płuczki, adsorpcja), systemy oczyszczania gazu, a także urządzenia do skraplania.

Znaczenie dla branży w Polsce

Dla polskiego przemysłu to szansa, bo w kraju działają producenci urządzeń i integratorzy instalacji biogazowych, a rynek rośnie wraz z planami budowy biometanowni. Kryteria odporności w zamówieniach publicznych i aukcjach mogą zwiększyć udział lokalnych dostawców. Z drugiej strony – wyższe wymogi dotyczące pochodzenia i łańcucha dostaw będą wymagały dokumentowania.

Dla inwestorów i właścicieli biogazowni istotne jest, że NZIA nie zmienia zasad wsparcia projektów, lecz rozszerza krąg instrumentów dla producentów technologii. W praktyce może to skrócić czas realizacji fabryk urządzeń w UE i poprawić dostępność komponentów.

Kto skorzysta, a kto ma wątpliwości

Przedstawiciele przemysłu podkreślają, że akt może przyspieszyć inwestycje w fabryki urządzeń w Europie, jeśli procedury rzeczywiście zostaną skrócone. Organizacje zrzeszające małych producentów obawiają się natomiast, że cel 40% i wymogi dla zamówień publicznych sprzyjają największym graczom. Dla sektora biogazowego ważne będzie, aby definicja technologii nie wykluczała mniejszych rozwiązań, takich jak kontenerowe układy uszlachetniania czy modułowe biogazownie rolnicze.

Powiązanie z innymi inicjatywami

NZIA został przedstawiony razem z ustawą o surowcach krytycznych i towarzyszy mu plan przemysłowy Zielonego Ładu. Wszystkie te działania mają wzmocnić konkurencyjność przemysłu UE. Dla branży biogazowej istotne jest, że technologie biometanu pojawiły się na liście obok bardziej znanych, co może ułatwić dostęp do finansowania publicznego.

Co dalej

Projekt trafia do Parlamentu Europejskiego i Rady. Spór będzie dotyczył listy technologii strategicznych, poziomu celu 40% oraz zasad zamówień publicznych. Producenci technologii biogazowych powinni zadbać o to, by definicje w ostatecznym tekście obejmowały całość łańcucha – od fermentacji po uszlachetnianie i skraplanie.