Japoński parlament uchwalił ustawę o promocji niskoemisyjnego wodoru (maj 2024)

Japoński parlament uchwalił 17 maja 2024 r. ustawę o promocji dostaw i wykorzystania niskoemisyjnego wodoru i jego pochodnych (Hydrogen Society Promotion Act). Ustawę ogłoszono 24 maja 2024 r. – to data promulgacji, która bywa podawana jako data „przyjęcia”, stąd rozbieżności w opracowaniach. Ustawa tworzy ramy prawne dla długoterminowego wsparcia projektów: kontraktów różnicowych i rozwoju infrastruktury.

Dwa filary

Wsparcie różnicy cen. Przedsiębiorstwa dostarczające niskoemisyjny wodór lub pochodne (np. amoniak) mogą uzyskać wsparcie, które pokrywa różnicę między ceną docelową (referencyjną) a ceną rynkową. Okres wsparcia to do 15 lat. Wsparciem są objęte projekty dostarczające wodór do Japonii – z produkcji krajowej oraz importowanego.

Rozwój hubów. Drugi mechanizm to dotacje na część kosztów projektowania FEED, inżynierii i budowy krajowej infrastruktury transportu i magazynowania, z której korzysta wiele firm (huby wodorowe), tak aby wodór mógł być dostarczany po rozsądnych kosztach.

Skala wsparcia

Budżet przeznaczony na wsparcie różnicy cen to około 3 bln jenów (ok. 19 mld USD) w okresie 15 lat. Dotacje przyznaje JOGMEC (Japan Organization for Metals and Energy Security).

Znaczenie

Japonia konkuruje z UE, USA i Koreą o rynek wodoru, który dopiero się kształtuje. Kontrakty różnicowe obniżają ryzyko inwestorów, bo zabezpieczają przychód, choć kwestią otwartą pozostaje definicja „niskoemisyjności”, kryteria oceny oraz to, kto poniesie koszt różnicy w przypadku niskiej konkurencyjności.

Dla branży biogazowej

Wsparcie obejmuje wodór niskoemisyjny wg kryteriów ustalanych w przepisach wykonawczych – wodór z biogazu mógłby je spełnić, ale ustawa nie dotyczy bezpośrednio biogazu czy biometanu. Dla Polski wniosek jest praktyczny: kontrakt różnicowy to narzędzie wsparcia, które w UE rozważa się także dla biometanu i wodoru, a doświadczenia Japonii dotyczące kryteriów oceny i procedur przetargowych warto obserwować.

Perspektywa

Na etapie uchwalenia kluczowe pytania dotyczyły kryteriów niskoemisyjności, definicji pochodnych wodoru i tego, jak ustalany będzie poziom ceny bazowej w kontraktach. Odpowiedzi miały się pojawić w przepisach wykonawczych, które przygotowywał METI.

Wsparcie różnicy cen obejmuje 15 lat od rozpoczęcia dostaw, a pierwsze subsydia zapowiadano na lato 2024 r. (Norton Rose Fulbright).