REPowerEU: Komisja stawia na biometan — cel 35 mld m³ rocznie do 2030 r.

Komisja Europejska przedstawiła 18 maja 2022 r. plan REPowerEU (COM(2022) 230), w którym postawiła cel wytwarzania 35 mld m³ biometanu rocznie w Unii Europejskiej do 2030 r. To około dziesięciokrotnie więcej niż produkowano w 2020 r. Plan zawiera odrębny plan działań dla biometanu, obejmujący utworzenie partnerstwa przemysłowego (Biomethane Industrial Partnership), wsparcie z funduszy unijnych oraz zachęty dla producentów. Dla sektora biogazowego to najsilniejszy jak dotąd sygnał polityczny na szczeblu UE.

Co się zmienia

Biometan, czyli biogaz oczyszczony do jakości gazu sieciowego, ma zastąpić część gazu ziemnego, głównie rosyjskiego. Komisja wskazuje, że cel jest ambitny, lecz realny, jeśli zostaną usunięte bariery inwestycyjne. W planie działań wymieniono m.in.:

• powołanie partnerstwa przemysłowego, które ma łączyć producentów, operatorów sieci, instytucje finansowe i administrację,
• mobilizację środków z Wspólnej Polityki Rolnej, m.in. na inwestycje w biogazownie w gospodarstwach,
• poprawę dostępu do sieci i wymianę dobrych praktyk w przyłączaniu,
• większy nacisk na wykorzystanie surowców odpadowych, pozostałości rolnych i obornika,
• rozwój standardów i certyfikacji, w tym wspólnych zasad dla gwarancji pochodzenia.

Komisja wskazuje też, że biometan powinien trafiać nie tylko do ogrzewania, ale również do przemysłu i transportu, gdzie trudno zastąpić paliwa kopalne.

Znaczenie dla branży w Polsce

Cel 35 mld m³ jest wspólny dla całej Unii; państwa członkowskie będą go realizować w różnym tempie. Polska ma duży potencjał surowcowy – obornik, gnojowicę, resztki z przemysłu rolno-spożywczego, odpady komunalne – ale także bardzo mało instalacji biometanowych. W maju 2022 r. nadal brakuje podstawy prawnej dla biometanu: nowelizacja ustawy o OZE, która ma wprowadzić definicję biometanu, rejestr wytwórców i gwarancje pochodzenia, jest w toku.

Dla inwestorów oznacza to, że zmieniają się warunki gry. Środki z unijnych funduszy mogą wspierać projekty rolnicze, a jednocześnie zwiększą się wymagania dotyczące zrównoważoności surowców. Dobrze przygotowany projekt, oparty na gnojowicy i odpadach, z udokumentowaną drogą pofermentu, ma przewagę w kolejce po wsparcie.

Skąd taki cel i jak go rozumieć

Wartość 35 mld m³ nie jest prognozą, lecz celem politycznym. Branża europejska wskazywała, że potencjał surowcowy – odpady rolnicze, obornik, bioodpady, osady, pozostałości przemysłu spożywczego – jest wystarczający, a ograniczeniem są raczej procedury, finansowanie i dostęp do sieci. W ujęciu praktycznym oznacza to konieczność budowy kilkuset nowych instalacji rocznie w całej Unii oraz modernizacji części istniejących biogazowni z kogeneracji do uszlachetniania. Ważne, aby cel nie stał się pretekstem do rezygnacji z kryteriów zrównoważoności: biometan z surowców rolniczych musi spełniać wymagania ograniczające konkurencję z produkcją żywności.

Co dalej

W najbliższych miesiącach Komisja przedstawi szczegóły partnerstwa przemysłowego i zacznie wdrażać plan działań. Państwa członkowskie powinny wskazać krajowe cele i mechanizmy wsparcia. Dla Polski kluczowe będą trzy kroki: uchwalenie przepisów o biometanie, jasne zasady przyłączania do sieci gazowej oraz program dofinansowania inwestycji, który uwzględni także małe i średnie gospodarstwa.