Polska przekazuje Komisji Krajowy plan na rzecz energii i klimatu na lata 2021–2030

Minister Aktywów Państwowych 30 grudnia 2019 r. przekazał do Komisji Europejskiej Krajowy plan na rzecz energii i klimatu na lata 2021–2030 (KPEiK). Plan, wymagany rozporządzeniem (UE) 2018/1999 o zarządzaniu unią energetyczną, miał pokazać, jak Polska zamierza realizować wspólne cele UE w zakresie energii i klimatu. Wcześniej, 18 grudnia, dokument przyjął Komitet do Spraw Europejskich.

Co zawiera plan

KPEiK to dokument strategiczny porządkujący politykę krajową w pięciu wymiarach unii energetycznej:

1. bezpieczeństwo energetyczne,
2. wewnętrzny rynek energii,
3. efektywność energetyczna,
4. obniżenie emisyjności,
5. badania naukowe, innowacje i konkurencyjność.

Z perspektywy emisji ważny jest krajowy cel dla sektorów nieobjętych systemem ETS (m.in. rolnictwo, transport, budynki, odpady): redukcja o 7 proc. do 2030 r. względem 2005 r. Plan określa też kierunki rozwoju odnawialnych źródeł energii, w tym bioenergii, oraz wskazuje, jakie instrumenty mają wspierać te cele.

Biogaz w tle planu

Choć KPEiK jest dokumentem ogólnym, to właśnie na nim opierały się późniejsze szacunki potencjału biogazu. W publikacjach branżowych cytowano z niego potencjał biogazu z sektora rolno-spożywczego na poziomie 7–8 mld m³ rocznie. Liczba ta wracała następnie w debacie o rozwoju biogazu i biometanu w Polsce.

Dlaczego plan miał znaczenie dla branży

• Był formalnym punktem odniesienia dla Komisji, która oceniała adekwatność krajowych planów i wskazywała luki.
• Wyznaczał ramy dla programów finansowania (m.in. funduszy unijnych) i krajowych instrumentów wsparcia.
• Był powiązany z Polityką energetyczną Polski do 2040 r., która została przyjęta w lutym 2021 r.

Czym jest KPEiK w systemie prawa

Plany krajowe są elementem mechanizmu zarządzania unią energetyczną. Państwa przedkładają projekt planu, otrzymują zalecenia Komisji, a następnie składają wersję ostateczną i co dwa lata raportują postępy. Dokument nie jest ustawą — nie przyznaje wsparcia ani nie nakłada obowiązków na przedsiębiorców — ale określa kierunek dla późniejszych programów, aukcji i regulacji. Dla inwestora w biogaz jest więc źródłem informacji o tym, jakie technologie państwo uznaje za priorytetowe, a dla urzędów — punktem odniesienia przy ocenie kolejnych programów i projektów ustaw.

Co dalej

W 2020 r. Komisja oceniała plany wszystkich państw członkowskich, a w kolejnych latach zobowiązania uległy zaostrzeniu po podniesieniu unijnego celu redukcji emisji do 55 proc. w 2030 r. Oznaczało to konieczność aktualizacji KPEiK. Dla inwestorów w biogaz i biometan ważne było, czy nowa wersja planu zawrze konkretne cele wolumenowe i mechanizmy wsparcia — bez tego trudno było uzasadnić długoterminowe inwestycje.

Na co zwrócić uwagę

Czytelnik zainteresowany biogazem powinien zwrócić uwagę nie tylko na ogólne cele redukcyjne, ale też na rozdziały o odnawialnych źródłach energii w ciepłownictwie i transporcie. To w nich najczęściej pojawiają się zapisy, które później przekładają się na konkretne programy dotacyjne i mechanizmy wsparcia.