Prawo i regulacjeWyjaśnienie

Co to jest NC RfG przy CHP i kiedy dotyczy biogazowni?

NC RfG to unijny kodeks sieci określający wymagania techniczne dla jednostek wytwórczych przyłączanych do sieci. Wyjaśniamy typy A–D i skutki dla agregatu CHP.

Opublikowano 3 min czytaniaRedakcja Substraty.pl

Inne wersje językowe: English, Deutsch, Español, Français, Italiano, Nederlands.

Gmach Berlaymont, siedziba Komisji Europejskiej w Brukseli, o zmierzchu – charakterystyczna przeszklona fasada w kształcie krzyża.
Fot. Cbliu / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0, plik źródłowy; zmiany: kadrowanie

NC RfG (ang. Network Code on Requirements for Generators) to potoczna nazwa rozporządzenia Komisji (UE) 2016/631 z 14 kwietnia 2016 r. ustanawiającego kodeks sieci dotyczący wymogów w zakresie przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci. Dla biogazowni oznacza zestaw wymagań technicznych, które musi spełnić agregat kogeneracyjny (CHP), aby bezpiecznie i przewidywalnie współpracować z siecią elektroenergetyczną.

Po co jest ten kodeks

System elektroenergetyczny musi zachować równowagę mocy i stabilność częstotliwości. Duża liczba rozproszonych źródeł o różnym zachowaniu w stanach zakłóceń mogłaby ten system destabilizować. Kodeks ujednolicza podstawowe wymagania dla wszystkich krajów UE: jak jednostka reaguje na zmiany częstotliwości i napięcia, jak długo musi pozostać przyłączona podczas zakłóceń, jakie ma zapewnić regulacje mocy czynnej i biernej oraz jaka ma być jakość pomiaru i komunikacji.

Typy jednostek A–D

Rozporządzenie dzieli moduły wytwarzania na cztery typy według napięcia przyłączenia i mocy maksymalnej. Typ A obejmuje najmniejsze jednostki przyłączone poniżej 110 kV, a typy B, C i D to kolejne, coraz wyższe progi mocy (typ D obejmuje też przyłączenie na napięciu 110 kV i wyżej). Konkretne progi mocy dla typów B, C i D ustalają państwa członkowskie w granicach określonych w rozporządzeniu; w Polsce wartości wskazują decyzje i dokumenty krajowe regulatora i operatorów. Zasada pozostaje stała: im wyższy typ, tym więcej wymagań, a typ D ma ich najwięcej.

Typowa biogazownia rolnicza z jednym lub dwoma agregatami o mocy elektrycznej rzędu od kilkudziesięciu kW do kilku MW mieści się w typach A lub B. Sumowanie mocy kilku agregatów w jednym punkcie przyłączenia może wpływać na klasyfikację, dlatego tę kwestię rozstrzyga się w dokumentacji przyłączeniowej, a nie na podstawie samej mocy pojedynczego silnika.

Co z tego wynika dla agregatu CHP

Zestaw CHP z silnikiem gazowym i generatorem synchronicznym jest „synchronicznym modułem wytwarzania energii”. Rozporządzenie przewiduje dla takich jednostek m.in.:

  • zakresy częstotliwości i czasy, w których jednostka musi pozostać przyłączona,
  • zachowanie przy zmianach częstotliwości (np. ograniczanie mocy czynnej przy nadczęstotliwości),
  • zdolność do pracy z określonym zakresem mocy biernej,
  • wymagania dotyczące zdolności do przetrwania zwarć w sieci (w wyższych typach),
  • wymagania dotyczące układu regulacji napięcia i prędkości,
  • wymagania w zakresie pomiarów, wymiany sygnałów i zdalnego sterowania.

Konkretne ustawienia nastaw zabezpieczeń i regulatorów określa operator sieci w warunkach przyłączenia oraz w instrukcji ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnej. Zadaniem integratora i serwisu jest wdrożenie ich w sterowniku agregatu i zabezpieczeniach sieciowych oraz dostarczenie dokumentów zgodności.

Co zwykle sprawdza operator sieci

Przy przyłączeniu operator zwykle weryfikuje dane techniczne agregatu: moc znamionową, parametry generatora, nastawy zabezpieczeń częstotliwościowych i napięciowych, sposób regulacji mocy biernej oraz układ pomiarowo-rozliczeniowy. Po zakończeniu budowy przeprowadza się odbiór z weryfikacją nastaw, a w razie zmian (nowy sterownik, wymiana generatora) może być wymagane ponowne potwierdzenie zgodności.

Relacja do innych wymagań

NC RfG nie działa w próżni. Uzupełniają go krajowe wymagania sieciowe: instrukcja ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnej danego operatora, wymagania dla układów pomiarowych oraz zasady współpracy z systemem. W praktyce operator przekłada ogólne zapisy rozporządzenia na konkretne nastawy zabezpieczeń i charakterystyki regulacyjne. Dla biogazowni z częścią mocy zużywaną na potrzeby własne istotne jest też to, w którym punkcie liczy się moc przyłączeniową oraz jak układ współpracuje z siecią podczas zakłóceń.

Dla konkretnej inwestycji rozstrzygają przepisy i warunki przyłączenia wydane przez operatora, a nie opis z literatury. Zasada ta dotyczy każdego kodeksu sieci: tekst prawny i warunki przyłączenia są ostatecznym źródłem wymagań.

Dokumenty, o które warto zadbać

  • Warunki przyłączenia i umowa przyłączeniowa z odniesieniem do wymogów technicznych.
  • Deklaracja lub certyfikat zgodności modułu (w zależności od typu i krajowych zasad), a także dokumentacja z badań.
  • Protokoły z nastaw zabezpieczeń i z odbioru.
  • Dokumentacja zmian: modernizacja sterownika czy wymiana silnika może wpływać na zgodność, więc zmiany trzeba zgłaszać operatorowi.

Szczegóły procesu przyłączania opisuje wpis o przyłączeniu biogazowni do sieci elektroenergetycznej. Wybór dostawcy agregatu najlepiej powiązać z wymaganiami przyłączeniowymi już na etapie specyfikacji.

Źródła

  1. Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/631 (NC RfG): EUR-Lex
  2. Urząd Regulacji Energetyki

Pytania i odpowiedzi

Czy NC RfG dotyczy małej biogazowni rolniczej?

Tak, jeśli jednostka wytwórcza jest przyłączona do sieci i osiąga próg mocy typu A. Zakres wymagań zależy od typu, a konkretne parametry wskazuje operator sieci.

To pytanie w FAQ