Prawo i regulacjeWyjaśnienie
Co to jest NC RfG przy CHP i kiedy dotyczy biogazowni?
NC RfG to unijny kodeks sieci określający wymagania techniczne dla jednostek wytwórczych przyłączanych do sieci. Wyjaśniamy typy A–D i skutki dla agregatu CHP.
Inne wersje językowe: English, Deutsch, Español, Français, Italiano, Nederlands.

NC RfG (ang. Network Code on Requirements for Generators) to potoczna nazwa rozporządzenia Komisji (UE) 2016/631 z 14 kwietnia 2016 r. ustanawiającego kodeks sieci dotyczący wymogów w zakresie przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci. Dla biogazowni oznacza zestaw wymagań technicznych, które musi spełnić agregat kogeneracyjny (CHP), aby bezpiecznie i przewidywalnie współpracować z siecią elektroenergetyczną.
Po co jest ten kodeks
System elektroenergetyczny musi zachować równowagę mocy i stabilność częstotliwości. Duża liczba rozproszonych źródeł o różnym zachowaniu w stanach zakłóceń mogłaby ten system destabilizować. Kodeks ujednolicza podstawowe wymagania dla wszystkich krajów UE: jak jednostka reaguje na zmiany częstotliwości i napięcia, jak długo musi pozostać przyłączona podczas zakłóceń, jakie ma zapewnić regulacje mocy czynnej i biernej oraz jaka ma być jakość pomiaru i komunikacji.
Typy jednostek A–D
Rozporządzenie dzieli moduły wytwarzania na cztery typy według napięcia przyłączenia i mocy maksymalnej. Typ A obejmuje najmniejsze jednostki przyłączone poniżej 110 kV, a typy B, C i D to kolejne, coraz wyższe progi mocy (typ D obejmuje też przyłączenie na napięciu 110 kV i wyżej). Konkretne progi mocy dla typów B, C i D ustalają państwa członkowskie w granicach określonych w rozporządzeniu; w Polsce wartości wskazują decyzje i dokumenty krajowe regulatora i operatorów. Zasada pozostaje stała: im wyższy typ, tym więcej wymagań, a typ D ma ich najwięcej.
Typowa biogazownia rolnicza z jednym lub dwoma agregatami o mocy elektrycznej rzędu od kilkudziesięciu kW do kilku MW mieści się w typach A lub B. Sumowanie mocy kilku agregatów w jednym punkcie przyłączenia może wpływać na klasyfikację, dlatego tę kwestię rozstrzyga się w dokumentacji przyłączeniowej, a nie na podstawie samej mocy pojedynczego silnika.
Co z tego wynika dla agregatu CHP
Zestaw CHP z silnikiem gazowym i generatorem synchronicznym jest „synchronicznym modułem wytwarzania energii”. Rozporządzenie przewiduje dla takich jednostek m.in.:
- zakresy częstotliwości i czasy, w których jednostka musi pozostać przyłączona,
- zachowanie przy zmianach częstotliwości (np. ograniczanie mocy czynnej przy nadczęstotliwości),
- zdolność do pracy z określonym zakresem mocy biernej,
- wymagania dotyczące zdolności do przetrwania zwarć w sieci (w wyższych typach),
- wymagania dotyczące układu regulacji napięcia i prędkości,
- wymagania w zakresie pomiarów, wymiany sygnałów i zdalnego sterowania.
Konkretne ustawienia nastaw zabezpieczeń i regulatorów określa operator sieci w warunkach przyłączenia oraz w instrukcji ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnej. Zadaniem integratora i serwisu jest wdrożenie ich w sterowniku agregatu i zabezpieczeniach sieciowych oraz dostarczenie dokumentów zgodności.
Co zwykle sprawdza operator sieci
Przy przyłączeniu operator zwykle weryfikuje dane techniczne agregatu: moc znamionową, parametry generatora, nastawy zabezpieczeń częstotliwościowych i napięciowych, sposób regulacji mocy biernej oraz układ pomiarowo-rozliczeniowy. Po zakończeniu budowy przeprowadza się odbiór z weryfikacją nastaw, a w razie zmian (nowy sterownik, wymiana generatora) może być wymagane ponowne potwierdzenie zgodności.
Relacja do innych wymagań
NC RfG nie działa w próżni. Uzupełniają go krajowe wymagania sieciowe: instrukcja ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnej danego operatora, wymagania dla układów pomiarowych oraz zasady współpracy z systemem. W praktyce operator przekłada ogólne zapisy rozporządzenia na konkretne nastawy zabezpieczeń i charakterystyki regulacyjne. Dla biogazowni z częścią mocy zużywaną na potrzeby własne istotne jest też to, w którym punkcie liczy się moc przyłączeniową oraz jak układ współpracuje z siecią podczas zakłóceń.
Dla konkretnej inwestycji rozstrzygają przepisy i warunki przyłączenia wydane przez operatora, a nie opis z literatury. Zasada ta dotyczy każdego kodeksu sieci: tekst prawny i warunki przyłączenia są ostatecznym źródłem wymagań.
Dokumenty, o które warto zadbać
- Warunki przyłączenia i umowa przyłączeniowa z odniesieniem do wymogów technicznych.
- Deklaracja lub certyfikat zgodności modułu (w zależności od typu i krajowych zasad), a także dokumentacja z badań.
- Protokoły z nastaw zabezpieczeń i z odbioru.
- Dokumentacja zmian: modernizacja sterownika czy wymiana silnika może wpływać na zgodność, więc zmiany trzeba zgłaszać operatorowi.
Szczegóły procesu przyłączania opisuje wpis o przyłączeniu biogazowni do sieci elektroenergetycznej. Wybór dostawcy agregatu najlepiej powiązać z wymaganiami przyłączeniowymi już na etapie specyfikacji.
Źródła
Pytania i odpowiedzi
Czy NC RfG dotyczy małej biogazowni rolniczej?
Tak, jeśli jednostka wytwórcza jest przyłączona do sieci i osiąga próg mocy typu A. Zakres wymagań zależy od typu, a konkretne parametry wskazuje operator sieci.



