Nowa Zelandia: opłata składowiskowa 60 NZD za tonę od 1 lipca 2024 r.

Od 1 lipca 2024 r. w Nowej Zelandii obowiązuje opłata w wysokości 60 dolarów nowozelandzkich za tonę odpadów składowanych na składowiskach odpadów komunalnych. Stawka jest wynikiem czteroletniego harmonogramu podwyżek rozpoczętego w lipcu 2021 r. Opłata została wprowadzona w 2009 r. na podstawie ustawy Waste Minimisation Act 2008 i początkowo wynosiła 10 NZD za tonę.

Podwyżka i rozszerzenie zakresu

Przed 2021 r. opłata obejmowała głównie składowiska odpadów komunalnych (Class 1). Reforma rozszerzyła ją na inne klasy składowisk, w tym na składowiska odpadów budowlano-rozbiórkowych, dla których stawka miała osiągnąć 30 NZD/t w 2024 r. Według Ministerstwa Środowiska stawka dla składowisk komunalnych (klasa 1) wynosiła 20 NZD/t od lipca 2021 r., 30 NZD/t od lipca 2022 r., 50 NZD/t od lipca 2023 r., a 60 NZD/t – od lipca 2024 r. Ustalenie stawek następuje w drodze rozporządzeń, nie zmiany ustawy.

Pozostałe klasy składowisk

Dla składowisk odpadów budowlano-rozbiórkowych (klasa 2) opłata zaczęła się od 20 NZD/t w lipcu 2022 r. i wzrosła do 30 NZD/t w 2024 r. Dla składowisk klasy 3 i 4 (gruntów zanieczyszczonych i kontrolowanych) stawka wyniosła 10 NZD/t od lipca 2023 r. Ustalenie stawek następuje w drodze rozporządzeń, a harmonogram obejmował kolejne lata z góry znanych podwyżek.

Dokąd trafiają przychody

Opłata nie trafia do budżetu ogólnego. Po odliczeniu kosztów administracyjnych część środków wspiera samorządy lokalne, a pozostała idzie do Waste Minimisation Fund, z którego finansowane są projekty infrastruktury recyklingowej i odzysku, np. zdolności przetwarzania odpadów organicznych.

Związek z odpadami organicznymi i metanem

Wyższa opłata zwiększa konkurencyjność przetwarzania odpadów żywności w kompostowniach i biogazowniach. W połączeniu ze strategią odpadową z 2023 r. tworzy ona rachunek ekonomiczny dla instalacji takich jak Ecogas w Reporoa; planowany obowiązek zbiórki odpadów żywności od 2030 r. rząd wstrzymał jednak w grudniu 2024 r. Składowiska odpadów uczestniczą też w ETS, co dodatkowo premiuje wychwyt metanu.

Co to oznacza dla Polski

Polska stosuje opłaty środowiskowe za składowanie i system BDO. Nowozelandzki harmonogram jest przykładem prostego, przewidywalnego narzędzia: cztery lata z góry znanych stawek pozwalają inwestorom w instalacje przetwarzania ocenić opłacalność projektu. Taka przewidywalność jest często ważniejsza niż sama wysokość stawki.