Nowa Zelandia: strategia odpadowa 2023 – zbiórka odpadów żywności w miastach do 2030 r.

Rząd Nowej Zelandii przedstawił 29 marca 2023 r. nową strategię odpadową „Getting Rid of Waste for a Circular Aotearoa New Zealand” oraz zasady standaryzacji zbiórki odpadów komunalnych. Gospodarstwa domowe na obszarach miejskich mają otrzymać standaryzowaną usługę recyklingu do 2027 r., a zbiórkę odpadów żywności – do 2030 r.

Zasady dla samorządów

Według RNZ projekt zakładał standaryzowaną usługę recyklingu w miastach do 2027 r. i zbiórkę odpadów żywności do 2030 r. Wytyczne Ministerstwa Środowiska mówiły o obszarach miejskich liczących co najmniej 1000 mieszkańców. Rozłożenie terminów miało uwzględniać fakt, że bez zdolności przetwarzania zbiórka nie ma sensu.

Skala problemu

Według RNZ odpady stanowiły 4% emisji brutto Nowej Zelandii w 2019 r., a mieszkańcy wytwarzają ok. 750 kg odpadów na osobę rocznie, z czego tylko około jednej trzeciej odpadów domowych jest recyklingowane lub kompostowane. Rozkład organiki na składowisku generuje metan. Rząd oczekiwał, że zbiórka odpadów żywności pozwoli uniknąć emisji około 45 tys. ton CO₂e metanu do 2035 r. – to niewielka wartość w skali krajowych emisji, ale jedna z mało kosztownych redukcji w sektorze odpadów. Strategia zakładała też nową ustawę, która zastąpi Litter Act 1979 i Waste Minimisation Act 2008.

Czym jest standaryzacja

Rząd zdefiniował standardowy zestaw materiałów zbieranych w całym kraju w ramach recyklingu. Zgodnie z RNZ od lutego 2024 r. samorządy przyjmują tylko określone materiały, m.in. plastiki typów 1, 2 i 5. Standaryzacja ma ograniczyć chaos komunikacyjny między samorządami i poprawić jakość surowców.

Powiązanie z biogazem

Zbiórka odpadów żywności jest warunkiem rozwoju instalacji trawienia beztlenowego. Pierwszy zakład tego typu, Ecogas w Reporoa, uzyskał kontrakt na odbiór odpadów żywności z Auckland. Strategia tworzy podstawę prawną i polityczną do powtórzenia tego modelu w innych regionach.

Co to oznacza dla Polski

Polska ma już ustawowy obowiązek selektywnej zbiórki bioodpadów. Nowa Zelandia pokazuje, że terminy ustawiane centralnie mogą zostać zmienione: obowiązkową zbiórkę żywności z 2030 r. rząd wstrzymał w grudniu 2024 r. To użyteczna wskazówka dla gmin: planowanie zbiórki równolegle z kontraktem na przetwarzanie ogranicza ryzyko, że frakcja organiczna trafi do składowiska.