Nowa Zelandia: konsultacje opcji ograniczania emisji z odpadów organicznych (2026)

Nowozelandzki resort odpowiedzialny za środowisko (Ministry for Cities, Environment, Regions and Transport) prowadził od 12 czerwca do 12 lipca 2026 r. konsultacje „Have your say on options to reduce emissions from organic waste”, część prac nad drugim planem redukcji emisji (ERP2). Z dokumentów konsultacyjnych wynika, że spośród 41 otwartych składowisk klasy 1 zarejestrowanych w systemie opłat składowiskowych 18 ma zainstalowany wychwyt gazu składowiskowego, a organika stanowi 42,7% odpadów trafiających na składowiska klasy 1. Osobna notatka ministerstwa wymienia 18 działających składowisk klasy 1 z wychwytem gazu i dziewięć zamkniętych składowisk, które z przyczyn ekonomicznych nadal go prowadzą.

Przebieg konsultacji

Konsultacje pytały o doświadczenia i potrzeby w zarządzaniu odpadami organicznymi, wykonalność opcji oraz to, gdzie można osiągnąć największe redukcje. Dokument sektorowy (Sector Feedback Document) przedstawia potencjalne środki; jego część B dotyczy zwiększenia zasięgu wychwytu gazu składowiskowego. Informacje zebrane w konsultacjach posłużą do wyboru środków do dalszego opracowania, a decyzje obejmą kilka portfeli ministerialnych.

Dlaczego to ważne

Odpady organiczne na składowiskach są dla Nowej Zelandii istotnym źródłem metanu w sektorze odpadów. Wychwyt gazu składowiskowego jest zwykle jedną z najtańszych metod ograniczenia emisji, ponieważ gaz można spalać w pochodni lub wykorzystywać do produkcji energii. W Nowej Zelandii zachętą jest system ETS, w którym składowiska ponoszą koszty emisji, a wychwycony i zniszczony metan zmniejsza zobowiązania.

Powiązania ze strategią odpadową

Konsultacje wpisują się w politykę odpadową z 2023 r.; obowiązkową zbiórkę odpadów żywności w miastach do 2030 r. rząd wstrzymał jednak w grudniu 2024 r., pozostawiając wsparcie dla chętnych samorządów z Waste Minimisation Fund. Im większa część organiki zostanie zebrana osobno i przetworzona w kompostowniach lub biogazowniach, tym mniejsze znaczenie ma wychwyt na składowiskach – ale w okresie przejściowym oba działania są potrzebne.

Co to oznacza dla Polski

W UE składowiska mają obowiązek zbierania i wykorzystywania gazu, więc podobna luka regulacyjna nie występuje, natomiast wyzwaniem jest efektywność wychwytu i stare, zamknięte obiekty. Przykład Nowej Zelandii pokazuje wagę systemu raportowania: bez obowiązku zgłaszania, czy instalacje działają, regulator nie ma danych do oceny skuteczności polityki.