Metodologia Kontakt
Ładowarka w basenie z wytłokami oliwek (alperujo) przy zakładzie przetwórczym w Kastylii-La Manchy.

Badania BMPProdukty uboczne przemysłu rolno-spożywczego

Wytłoki z oliwek (pomace, alperujo) — BMP: 8 badań, średnia ważona 266 m³ CH₄/t s.m.o.

Wytłoki z oliwek (pomace, alperujo) to wilgotny odpad tłoczni oliwy, bogaty w polifenole, lipidy i ligninę z pestek; wyniki są mocno zróżnicowane.

CH₄ ≈ 63 % (szacunek)

Opublikowano Zaktualizowano 3 min czytaniaRedakcja Substraty.pl

Fot. LBM1948 / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0, plik źródłowy; zmiany: kadrowanie

Średnia ważona
266m³ CH₄/t s.m.o.
Zakres
25–461m³ CH₄/t s.m.o.
Rekordy
8badań
Publikacje
7źródeł
Temperatury
35 °C, 37 °Ctestu

Metan w biogazie

Wysoka zawartość metanu · ≈ 6,3 kWh/m³ biogazu

szacunek z typu substratu W zebranych badaniach brak pomiaru. Przedział wynika z przybliżonego składu (przewaga węglowodanów (brak cech białka i tłuszczu); bogaty w tłuszcz (klasyfikacja procesowa)) i wydajności grup związków wg FNR.

Jak liczymy i co oznaczają strefy

Ocena dla biogazowni

brak oceny — ocena redakcji dla biogazowni

Brak oceny: brak suchej masy lub suchej masy organicznej w danych. Ocenę liczymy, gdy znamy suchą masę i suchą masę organiczną materiału.

Ocena redakcji wg metodyki

Dodaj do kalkulatora kofermentacji Dane CSV

Krzywe BMP z 8 badań

Średnia ważona Pojedyncze rekordy

Krzywe BMP: Wytłoki z oliwek (pomace, alperujo)Skumulowana produkcja metanu w czasie dla 8 rekordów oraz średnia ważona 266 m³ CH₄/t s.m.o.. 8 krzywych to przebiegi modelowe (kinetyka I rzędu).01002003004005000510152025303540czas [d]m³ CH₄/t s.m.o.Rubio i in. (2019): 25 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Üçok i Yang (2025): 340 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Elalami i in. (2018) · 1: 98 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Elalami i in. (2018) · 2: 188 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Rincón i in. (2014): 373 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Girardi i in. (2023): 234 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Correa i in. (2025): 284 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Fernández-Rodríguez M (2022): 461 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)średnia266

Linie przerywane to przebieg modelowy (kinetyka I rzędu, B(t) = B₀·(1 − e−kt)); z publikacji pochodzi punkt końcowy. Wszystkie krzywe są modelowe.

Skumulowana produkcja metanu w czasie testu [m³ CH₄/t s.m.o.]. Gruba linia to średnia ważona wszystkich rekordów (266); kropki oznaczają wartości końcowe podane w publikacjach. Wskaż wykres, aby odczytać wartości; kliknij pozycję legendy, aby ukryć lub pokazać rekord.

Rekordy i źródła

Pobierz CSV
ŹródłoBMP
m³ CH₄/t s.m.o.		TemperaturaPróbkaKrzywa
Rubio i in. (2019) DOI2535 °C · mezofilowyodpady z dwufazowej tłoczni oliwy (oryg.: „two-phase olive-mill waste (2POMW)”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Üçok i Yang (2025) DOI340—Wytłoki oliwkowe, jednostka w pracy m3/kg ODM (organic dry matter = s.m.o.), Turcja, mezofilnie (oryg.: „olive pomace (OLV)”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Elalami i in. (2018) · 1 DOI98—tłocznia trójfazowa, mielone 4 mm (oryg.: „olive pomace T (three-phase extraction), milled 4 mm (KM4)”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Elalami i in. (2018) · 2 DOI188—tłocznia tradycyjna, mielone 4 mm (oryg.: „olive pomace M (traditional extraction), milled 4 mm (KM4)”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Rincón i in. (2014) DOI37335 °C · mezofilowyodpady z dwufazowej tłoczni oliwy (alperujo), bez obróbki (oryg.: „two-phase olive mill solid waste (OMSW) without ultrasound pretreatment”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Girardi i in. (2023) DOI234—wytłoki bez pestek, bez obróbki (oryg.: „untreated DWOP (destoned wet olive pomace)”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Correa i in. (2025) DOI28437 °C · mezofilowywytłoki z tłoczni dwufazowej (oryg.: „olive pomace (two-phase, 100%)”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Fernández-Rodríguez M (2022)461—odpady z dwufazowej tłoczni oliwy (oryg.: „100% OMSW (two-phase olive mill solid waste)”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Średnia ważona266średnia arytmetyczna 250, SD 145

Właściwości procesowe

  • zawiera inhibitory
  • bogaty w tłuszcze
  • włóknisty
  • kwaśny
  • sezonowy
  • klasyfikacja redakcji

Zalety

  • Potencjał metanowy w zbiorze BMP Substraty.pl: średnia ważona 265.7 m³ CH₄/t s.m.o. (SD 144.8; 8 rekordów, 7 źródeł).
  • Współfermentacja ścieków z tłoczni oliwy i stałych wytłoków jest opisana (Boubaker i Ridha 2007).

Wady i ryzyka

  • Polifenole (hydroksytyrozol, oleuropeina) mają działanie przeciwdrobnoustrojowe (Chen i in. 2008).
  • Resztkowy olej: LCFA (Long i in. 2012).
  • Kwaśny odczyn.

Kofermentacja — z czym łączyć, na co uważać

Dawkowanie

Brak źródłowego % w tej bazie; niskie dawki, adaptacja mikroflory.

Wprowadzaj stopniowo, zaczynając od małej dawki i obserwując proces (np. FOS/TAC, pH, skład gazu).

Wymagania praktyczne

  • Rozdrabniać: rozdrobnienie zwiększa powierzchnię dostępną dla rozkładu i przyspiesza go, ale niekoniecznie podnosi końcowy uzysk gazu (FNR 2010, rozdz. 3 „Triturado”).

Źródła danych procesowych

  1. Hagos i in. (2017). Anaerobic co-digestion process for biogas production: progress, challenges and perspectives. Renew. Sustain. Energy Rev.
  2. Weiland, P. (2010) Biogas production: current state and perspectives. Applied Microbiology and Biotechnology
  3. Boubaker, Ridha (2007). Anaerobic co-digestion of olive mill wastewater with olive mill solid waste in a tubular digester at mesophilic temperature. Bioresour. Technol.
  4. Chen, Cheng, Creamer (2008). Inhibition of anaerobic digestion process: A review. Bioresour. Technol.
  5. Long i in. (2012). Anaerobic co-digestion of fat, oil, and grease (FOG): A review of gas production and process limitations. Process Saf. Environ. Prot.
  6. FNR (2010). Guía sobre el Biogás – Desde la producción hasta el uso (hiszp. wydanie „Leitfaden Biogas”, GIZ 2013)

Ocenę konkretnej mieszanki z tym substratem pokaże kalkulator kofermentacji.

Czym jest i skąd się bierze

Wytłoki oliwkowe to stała pozostałość po tłoczeniu oliwy. W zależności od technologii powstają różne odpady: w tłoczni tradycyjnej i trójfazowej stała frakcja jest suchsza, a osobno powstają wody wegetacyjne; w tłoczni dwufazowej powstaje wilgotna papka zwana alperujo, łącząca wytłoki i wodę wegetacyjną. Największymi producentami oliwy są Hiszpania, Włochy, Grecja, Turcja i Portugalia. W Polsce oliwek się nie uprawia, więc materiał ma znaczenie głównie w literaturze.

Właściwości istotne dla fermentacji

Wytłoki zawierają włókno z pestek i miąższu (celuloza, hemiceluloza, lignina), resztkowy olej, białko, cukry oraz związki fenolowe, w tym hydroksytyrozol i oleuropeinę. Polifenole mają działanie przeciwdrobnoustrojowe, a lipidy mogą powodować akumulację długołańcuchowych kwasów tłuszczowych. Pestki są twarde i słabo rozkładalne. Odczyn jest zwykle kwaśny. Materiał jest sezonowy i szybko ulega psuciu, a bez adaptacji mikroflory dawki muszą być niskie.

Jak czytać rozrzut wyników

W zbiorze jest kilka rekordów z kilku źródeł, a rozrzut jest duży. Różnice wynikają z technologii tłoczenia (dwufazowa, trójfazowa, tradycyjna), odmiany oliwek, stopnia dojrzałości, udziału pestek, pozostałości oleju, rozdrobnienia (część prac zmielono do 4 mm) i warunków testu. Jedna z prac podaje wynik w jednostce m³/kg ODM, co wymagało przeliczenia. Dodatkowo duże znaczenie ma adaptacja inokulum do polifenoli.

W praktyce biogazowni

Wytłoki oliwkowe stosuje się w krajach produkcji w mieszaninie z obornikiem lub osadem, często po rozcieńczeniu i z dodatkiem materiału buforującego. Obróbka wstępna, np. usuwanie pestek, rozdrobnienie lub częściowe odfenolowanie, poprawia wydajność. Konkurencja pochodzi z kompostowania, spalania pestek i ekstrakcji oleju poekstrakcyjnego. Dla instalacji w Polsce materiał nie ma znaczenia praktycznego.

Przy interpretacji wyników warto pamiętać, że podanie wydajności w przeliczeniu na suchą masę organiczną ukrywa dużą różnicę w ilości wody: wytłoki dwufazowe zawierają jej znacznie więcej niż trójfazowe, więc z jednej tony świeżej masy otrzymuje się mniej gazu, niż sugerowałby sam wynik BMP.

Obecność pestek powoduje też zużycie mechaniczne pomp i mieszadeł, dlatego w wielu rozwiązaniach pestki są wcześniej oddzielane i wykorzystywane jako paliwo. Wynik dla wytłoków z pestkami nie opisuje więc frakcji, która faktycznie trafia do fermentora po takiej separacji.

Metodyka w skrócie

BMP to ilość metanu uzyskana z suchej masy organicznej (s.m.o., ang. VS) w teście okresowym, podawana w m³ CH₄ na tonę s.m.o. (liczbowo tyle samo co NmL CH₄/g VS w publikacjach) i przeliczona na warunki normalne (0 °C, 101,325 kPa). Średnia ważona daje każdej publikacji łączną wagę 1, dzieloną po równo między jej wyniki dla danego substratu — praca z dwudziestoma odmianami nie przeważa pracy z jedną próbką. W programach międzylaboratoryjnych jednostką jest laboratorium (łączna waga 1), a w jego obrębie waga testu rośnie z liczbą butelek (powtórzeń). Wyniki po obróbce wstępnej (np. termicznej, chemicznej, enzymatycznej) pokazujemy osobno i nie wliczamy ich do średniej.

Linie ciągłe to krzywe zmierzone w testach. Gdy publikacja podaje tylko wynik końcowy, rysujemy przebieg modelowy kinetyki pierwszego rzędu, B(t) = B₀·(1 − e−kt): z publikacji pochodzi wyłącznie punkt końcowy, a kształt krzywej służy jedynie wizualizacji — nie odczytuj z niego produkcji w konkretnym dniu. Dla tego substratu przyjęto k = 0,091 d−1 (brak danych kinetycznych dla grupy – przyjęto medianę wszystkich dostępnych stałych k (93 wartości) = 0.091 d⁻¹).

Statystyki opisują rozrzut opublikowanych wyników — to zestawienie opisowe, a nie metaanaliza ani gwarancja uzysku w instalacji.

Pełna metodyka i zasady korekt

Bibliografia

  1. Rubio, J.A.; Romero, L.I.; Wilkie, A.C.; García-Morales, J.L. (2019). Mesophilic Anaerobic Co-digestion of Olive-Mill Waste With Cattle Manure: Effects of Mixture Ratio. Frontiers in Sustainable Food Systems 3, 9. DOI: 10.3389/fsufs.2019.00009 DOI
  2. Üçok, S.; Yang, X. (2025). Chemical Composition and Methane Production Potential of Agricultural Residues: Olive Pomace, Cottonseed Meal and Red Pepper Processing Waste. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 22(1), 195–204. DOI: 10.33462/jotaf.1513484 DOI
  3. Elalami, D.; Carrère, H.; Abdelouahdi, K.; Oukarroum, A.; Dhiba, D.; Arji, M.; Barakat, A. (2018). Combination of Dry Milling and Separation Processes with Anaerobic Digestion of Olive Mill Solid Waste: Methane Production and Energy Efficiency. Molecules 23(12), 3295. DOI: 10.3390/molecules23123295 DOI
  4. Rincón, B.; Bujalance, L.; Fermoso, F.G.; Martín, A.; Borja, R. (2014). Effect of Ultrasonic Pretreatment on Biomethane Potential of Two-Phase Olive Mill Solid Waste: Kinetic Approach and Process Performance. The Scientific World Journal 2014, 1–9. DOI: 10.1155/2014/648624 DOI
  5. Girardi, F.; Mascitti, A.; d’Alessandro, N.; Tonucci, L.; Marzo, G.A.; Remetti, R. (2023). Effects of Oxidative Treatments on Biomethane Potential of Solid Olive Residues. Waste and Biomass Valorization 14(5), 1525–1538. DOI: 10.1007/s12649-022-01987-4 DOI
  6. Correa, S.; Llamas, M.; Passos, F.; Zahedi, S.; Espinosa, J.M.; Fermoso, F.G.; Ferrer, I. (2025). Enhancing methane yield and microbial resilience in olive pomace anaerobic digestion via co-digestion with pig manure. Biotechnology for Biofuels and Bioproducts 18(1), 114. DOI: 10.1186/s13068-025-02711-9 DOI
  7. Fernández-Rodríguez M, de la Lama-Calvente D, García-González M, Moreno-Fernández J et al. (2022). Integral Valorization of Two-Phase Olive Mill Solid Waste (OMSW) and Related Washing Waters by Anaerobic Co-digestion with Microalgae. Journal of Agricultural and Food Chemistry. https://doi.org/10.1021/acs.jafc.1c08100 źródło

Wszystkie źródła serwisu: bibliografia.

Inne substraty z grupy „Produkty uboczne przemysłu rolno-spożywczego”