Badania BMPTłuszcze, oleje i uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego

Treść przewodu pokarmowego (żwacza, jelit) — BMP: 5 badań, średnia ważona 280 m³ CH₄/t s.m.o.

Treść żwacza i jelit z ubojni to strumień o wysokiej zawartości włókna i niskim potencjale energetycznym względem tłuszczów. Podlega przepisom o ubocznych produktach zwierzęcych.

ocena: dobry CH₄ ≈ 54 % (szacunek)

Opublikowano 27 stycznia 2024Zaktualizowano 29 października 20263 min czytaniaRedakcja Substraty.pl

Ilustracja: Substraty.pl (AI, Google Gemini)

Średnia ważona: 280m³ CH₄/t s.m.o.
Zakres: 232–361m³ CH₄/t s.m.o.
Rekordy: 5badań
Publikacje: 3źródła
Temperatury: 37 °C, 38 °Ctestu

Metan w biogazie

≈52–55% CH₄

Średnia zawartość metanu · ≈ 5,4 kWh/m³ biogazu

szacunek z typu substratu W zebranych badaniach brak pomiaru. Przedział wynika z przybliżonego składu (białko z azotu ogólnego (N 2,8 % s.m. × 6,25; w odchodach część N to azot amonowy)) i wydajności grup związków wg FNR.

Jak liczymy i co oznaczają strefy

Ocena dla biogazowni

dobry — ocena redakcji dla biogazowniStabilny, zwykle przyjmowany bez opłat

Potencjał na tonę masy świeżej umiarkowany (44 m³ CH₄/t); stabilizuje proces (wysoka zasadowość, dostarcza mikroelementów). Koszty obsługi: piasek, kamienie, skorupy, włókna, kożuch.

Dlaczego? Czynniki oceny

Potencjał na tonę +1

+1potencjał 44 m³ CH₄/t masy świeżej (BMP 280 × s.m. 17 % × s.m.o. 92 %)

Stabilność procesu +2

+1,5wysoka zasadowość — stabilizuje pH mieszanki
+0,5dostarcza mikroelementów (Co, Ni, Se, Fe)

Obsługa i koszty −1

−0,5piasek, kamienie, skorupy — osad w komorze
−0,5włókna, kożuch — rozdrabnianie i intensywne mieszanie

Suma punktów: 2 · progi: ≥ 2,5 bardzo dobry, ≥ 1 dobry, poniżej — neutralny; negatywny przy skumulowanym ryzyku procesu.

Ocena redakcji wg metodyki · pewność oceny: średnia · bez cen rynkowych

Dodaj do kalkulatora kofermentacji Dane CSV

Krzywe BMP z 5 badań

Średnia ważona Pojedyncze rekordy

Linie przerywane to przebieg modelowy (kinetyka I rzędu, B(t) = B₀·(1 − e^−kt)); z publikacji pochodzi punkt końcowy. Wszystkie krzywe są modelowe.

Skumulowana produkcja metanu w czasie testu [m³ CH₄/t s.m.o.]. Gruba linia to średnia ważona wszystkich rekordów (280); kropki oznaczają wartości końcowe podane w publikacjach. Wskaż wykres, aby odczytać wartości; kliknij pozycję legendy, aby ukryć lub pokazać rekord.

Rekordy i źródła

Pobierz CSV

Źródło	BMP m³ CH₄/t s.m.o.	Temperatura	Próbka	Krzywa
Yoon i in. (2014) DOI	361	38 °C · mezofilowy	treść przewodu pokarmowego (ubojnia trzody) (oryg.: „Digestive tract content (piggery slaughterhouse)”)	punkt końcowy (krzywa modelowa)
Browne i in. (2013) DOI	238	37 °C · mezofilowy	treść żwacza (rzeźnia) (oryg.: „paunch grass (abattoir waste)”) · obróbka: rozdrobnienie/przygotowanie próbki (MY-D: obróbka fizyczna)	punkt końcowy (krzywa modelowa)
Meneses Quelal i Pilamunga Hurtado (2023) · 1 DOI	232	—	treść żwacza, I:S 1:2 (oryg.: „Rumen residue (RR:WS 4:0), I:S 1:2”)	punkt końcowy (krzywa modelowa)
Meneses Quelal i Pilamunga Hurtado (2023) · 2 DOI	239	—	treść żwacza, I:S 1:1 (oryg.: „Rumen residue (RR:WS 4:0), I:S 1:1”)	punkt końcowy (krzywa modelowa)
Meneses Quelal i Pilamunga Hurtado (2023) · 3 DOI	251	—	treść żwacza, I:S 2:1 (oryg.: „Rumen residue (RR:WS 4:0), I:S 2:1”)	punkt końcowy (krzywa modelowa)
Średnia ważona	280	średnia arytmetyczna 264, SD 54

Typowy skład

Sucha masa (s.m.): 17% (zakres 17–17)
Sucha masa organiczna (s.m.o.): 92 % s.m. (zakres 92–92)
Azot: 2,8 % s.m.
Stosunek C/N: 16,6

Mediana i zakres oznaczeń podanych w publikacjach źródłowych rekordów BMP tego substratu (źródło odczytu: MY-D); sucha masa: 1 oznaczenie, sucha masa organiczna: 1 oznaczenie. S.m. z jednego oznaczenia – wartość orientacyjna. C/N obliczono jako iloraz zawartości C i N (% s.m.) z tego samego źródła.

Źródła: Browne i in. (2013).

Skład surowca zmienia się między partiami — do obliczeń instalacji użyj analizy własnej próbki. Wartości typowe kalkulator wstawia automatycznie.

Właściwości procesowe

włóknisty
piasek i osady
wysoka zasadowość (bufor)
źródło mikroelementów
UPPZ kat. 2
rozcieńcza wsad (mała s.m.)
klasyfikacja redakcji

Niska pewność: opis oparty na ogólnych cechach grupy substratów, a nie na badaniach tego materiału. Traktuj go jako wskazówkę do weryfikacji.

Zalety

Potencjał metanowy w zbiorze BMP Substraty.pl: średnia ważona 279.9 m³ CH₄/t s.m.o. (SD 54.5; 5 rekordów, 3 źródeł).
Treść żwacza dostarcza mikroflory celulolitycznej i buforu jak obornik (Hejnfelt i Angelidaki 2009).

Wady i ryzyka

Bywa zapiaszczona i zanieczyszczona resztkami pasz - osad w zbiorniku (Salminen i Rintala 2002).
Po częściowym strawieniu w żwaczu dalszy potencjał jest ograniczony (Hejnfelt i Angelidaki 2009).

Kofermentacja — z czym łączyć, na co uważać

dobrze łączyć
substraty: bogaty w tłuszcze — np. Odpady żywności (resztki jedzenia, odpady kuchenne), Fusy kawowe (zużyta kawa), Osad wstępny (pierwotny), Nasiona słonecznika, Wytłoki z oliwek (pomace, alperujo)
Jako rozcieńczalnik i bufor obniża stężenie LCFA w mieszance z tłuszczami.^[1]

Dawkowanie

Brak źródłowego progu. Traktować jak obornik: baza wsadu, zmiana w stopniowych krokach.

Wymagania praktyczne

UPPZ kat. 2 (art. 9 rozp. 1069/2009): obornik, gnojowica i treść przewodu pokarmowego mogą być fermentowane bez wcześniejszej sterylizacji, jeśli organ nie uzna ryzyka rozprzestrzeniania poważnej choroby zakaźnej (art. 13 lit. e ppkt ii); wtedy obowiązuje min. 70 °C przez min. 60 min (rozp. 142/2011, zał. V rozdz. III sekcja 1), a gdy są jedynym materiałem pochodzenia zwierzęcego w instalacji, organ może zatwierdzić inne wymogi (sekcja 2 pkt 3).
Przewidzieć usuwanie piasku i ciężkich zanieczyszczeń: piasek bywa mocno związany z materią organiczną i uwalnia się dopiero w komorze, a osady zmniejszają jej pojemność użytkową, więc potrzebny jest zgarniacz lub spust denny (FNR 2010, rozdz. 3).

Źródła danych procesowych

Ocenę konkretnej mieszanki z tym substratem pokaże kalkulator kofermentacji.

Czym jest i skąd się bierze

Treść przewodu pokarmowego (żwacza, jelit) to zawartość usuwana ze żwaczy i jelit w trakcie uboju, głównie bydła i trzody chlewnej. Składa się z częściowo strawionej paszy, śluzu, resztek komórek i mikroorganizmów. W zestawieniu są rekordy dla treści przewodu pokarmowego z ubojni trzody, treści żwacza oraz serii prób z badania stosunku inokulum do substratu. Ilość treści zależy od wielkości zakładu i diety zwierząt.

Właściwości istotne dla fermentacji

Treść żwacza jest bogata w strukturalne włókno roślinne, które w żwaczu było już częściowo trawione, więc dalszy potencjał gazowy jest niższy niż w świeżej paszy, ale nadal istotny. Zawiera także bogatą mikroflorę celulolityczną. Materiał jest wilgotny, zawiera piasek i zanieczyszczenia z pasz, a po wyjęciu szybko ulega rozkładowi. Zawartość azotu i amoniaku jest umiarkowana. Ma charakter zbliżony do obornika, a niektóre przepisy dotyczące UPZ traktują go w podobny sposób.

Jak czytać rozrzut wyników

W zestawieniu są rekordy z różnych zakładów i gatunków, wśród nich seria z jednej pracy, w której zmieniano stosunek inokulum do substratu (I:S). Wynik zależy od diety zwierząt (pasza sucha, trawa, kiszonka), czasu od uboju do analizy, sposobu przechowywania próbki, wilgotności i udziału piasku. Dodatkowo różnią się inokulum, temperatura (w części rekordów nie podana) i długość testu. Zatem rozrzut jest wypadkową różnic materiału i metodyki.

W praktyce biogazowni

Treść przewodu pokarmowego jest ubocznym produktem zwierzęcym. Zasady jej użycia w biogazowni zależą od kategorii materiału i obowiązujących przepisów UE i krajowych; często wymagana jest odpowiednia obróbka, dokumentacja i zezwolenie dla instalacji. Technicznie należy zadbać o odseparowanie piasku, rozdrobnienie i regularność dostaw. Wnosi włókno i bufor, a razem z innymi odpadami poubojowymi może tworzyć stabilną mieszankę. Wydajność zależy od diety zwierząt, więc przed zawarciem umowy warto wykonać test BMP. Warto też pamiętać, że treść przewodu pokarmowego może zawierać pozostałości leków weterynaryjnych i dodatków paszowych, których wpływ na mikroflorę fermentora zależy od rodzaju i stężenia, dlatego stałe źródło dostaw ułatwia kontrolę procesu.

Metodyka w skrócie

BMP to ilość metanu uzyskana z suchej masy organicznej (s.m.o., ang. VS) w teście okresowym, podawana w m³ CH₄ na tonę s.m.o. (liczbowo tyle samo co NmL CH₄/g VS w publikacjach) i przeliczona na warunki normalne (0 °C, 101,325 kPa). Średnia ważona daje każdej publikacji łączną wagę 1, dzieloną po równo między jej wyniki dla danego substratu — praca z dwudziestoma odmianami nie przeważa pracy z jedną próbką. W programach międzylaboratoryjnych jednostką jest laboratorium (łączna waga 1), a w jego obrębie waga testu rośnie z liczbą butelek (powtórzeń). Wyniki po obróbce wstępnej (np. termicznej, chemicznej, enzymatycznej) pokazujemy osobno i nie wliczamy ich do średniej.

Linie ciągłe to krzywe zmierzone w testach. Gdy publikacja podaje tylko wynik końcowy, rysujemy przebieg modelowy kinetyki pierwszego rzędu, B(t) = B₀·(1 − e^−kt): z publikacji pochodzi wyłącznie punkt końcowy, a kształt krzywej służy jedynie wizualizacji — nie odczytuj z niego produkcji w konkretnym dniu. Dla tego substratu przyjęto k = 0,091 d⁻¹ (brak danych kinetycznych dla grupy – przyjęto medianę wszystkich dostępnych stałych k (93 wartości) = 0.091 d⁻¹).

Statystyki opisują rozrzut opublikowanych wyników — to zestawienie opisowe, a nie metaanaliza ani gwarancja uzysku w instalacji.

Pełna metodyka i zasady korekt

Bibliografia

Wszystkie źródła serwisu: bibliografia.