Parlament Europejski przyjął stanowisko do rozporządzenia o opakowaniach (PPWR)

Parlament Europejski zajął 22 listopada 2023 r. stanowisko w sprawie rozporządzenia o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (PPWR), zaproponowanego przez Komisję rok wcześniej. Dokument stanowi mandat do negocjacji z Radą UE. Projekt dąży do ograniczenia ilości odpadów opakowaniowych, zwiększenia recyklingu i ponownego użycia, a także uporządkowania przepisów dotyczących opakowań biodegradowalnych i kompostowalnych. Ma to znaczenie dla całej gospodarki odpadami, w tym instalacji przetwarzających bioodpady.

Co się zmienia

Wśród głównych elementów projektu, popieranych w różnych wariantach przez Parlament, znajdują się:

• cele redukcji odpadów opakowaniowych na mieszkańca: 5% do 2030 r., 10% do 2035 r. i 15% do 2040 r. względem 2018 r.,
• wymóg, aby opakowania nadawały się do recyklingu według kryteriów określonych w aktach wykonawczych,
• minimalny udział recyklatu w opakowaniach z tworzyw sztucznych,
• zakazy niektórych opakowań jednorazowych w określonych zastosowaniach,
• systemy kaucyjne dla butelek plastikowych i puszek metalowych,
• zasady dla opakowań kompostowalnych, np. torebek herbaty, saszetek z kawą i naklejek na owocach i warzywach.

Parlament wprowadził też własne akcenty, w tym dotyczące ponownego użycia i ograniczania substancji niebezpiecznych w opakowaniach. Szczegóły zostaną ustalone w negocjacjach z Radą.

Znaczenie dla branży w Polsce

Polski system gospodarki odpadami opakowaniowymi jest w trakcie zmian: wprowadzany jest system kaucyjny, a w przygotowaniu są kolejne regulacje. Rozporządzenie unijne obowiązuje bezpośrednio, więc zmieni zasady dla producentów, sieci handlowych i operatorów odpadów. Dla instalacji bioodpadów kluczowe są zapisy o opakowaniach kompostowalnych. Operatorzy kompostowni i biogazowni powinni wiedzieć, czy takie opakowania będą akceptowane w ich technologii i jakie normy muszą spełniać.

Dla systemu selektywnej zbiórki rośnie rola jakości: czysty strumień bioodpadów oznacza lepszy kompost i poferment. Ograniczenie ilości opakowań w odpadach zmieszanych zmniejsza zanieczyszczenia i ułatwia przetwarzanie.

Na co zwrócić uwagę

Producenci opakowań i sieci handlowe powinni śledzić ostateczne definicje i terminy. Operatorzy instalacji powinni analizować, które z nowych opakowań mogą trafić do ich strumienia, i uzgadniać z gminami zasady zbiórki.

Spory wokół projektu

Projekt wzbudza kontrowersje: producenci opakowań obawiają się kosztów i ograniczeń, część państw – skutków dla branży spożywczej i napojowej, a organizacje ekologiczne domagają się surowszych celów. Kompromis będzie musiał uwzględniać różnice między krajami o rozwiniętych i dopiero tworzonych systemach kaucyjnych i selektywnej zbiórki.

Co dalej

Po stanowisku Parlamentu rozpoczną się negocjacje trójstronne. Ostateczny tekst może się różnić, szczególnie w obszarze celów ponownego użycia, wyjątków dla niektórych sektorów i terminów stosowania.