Parlament Europejski przyjął rozporządzenie o opakowaniach (PPWR)

Parlament Europejski przyjął 24 kwietnia 2024 r. w pierwszym czytaniu rozporządzenie o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (PPWR). Akt ma zastąpić dyrektywę opakowaniową z 1994 r. i – jako rozporządzenie – stosować się wprost we wszystkich państwach członkowskich, co ogranicza różnice krajowe.

Co zawiera akt

PPWR obejmuje cały cykl życia opakowania. Najważniejsze obszary to:

• Projektowanie pod recykling – opakowania mają być nadawać się do recyklingu, a przepisy wprowadzają kryteria zróżnicowanych opłat producentów w zależności od recyklowalności.
• Zawartość surowca z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych (cele na 2030 r.).
• Cele ponownego użycia wybranych opakowań i ograniczenia niektórych jednorazowych formatów.
• Cele zmniejszania ilości odpadów opakowaniowych na mieszkańca – 5% do 2030 r., 10% do 2035 r. i 15% do 2040 r. względem 2018 r.
• Wymogi kompostowalności niektórych opakowań, np. torebek herbaty, kapsułek i saszetek do kawy oraz naklejek na owocach i warzywach.

Dlaczego to ważne dla biogazu i kompostowania

Dla operatorów biogazowni i kompostowni największym problemem jest zanieczyszczenie strumienia bioodpadów tworzywami. Opakowania kompostowalne mają ułatwić dopuszczenie ich do selektywnej zbiórki bioodpadów, ale ich przydatność zależy od technologii: w instalacjach krótkiej fermentacji i kompostowania biologicznie rozkładalne tworzywa nie zawsze rozkładają się w czasie, jakim dysponuje instalacja. PPWR wprowadza więc wymóg zgodności z normami kompostowania, a operatorzy powinni czytać go razem z zasadami akceptowalności odpadów w swoich pozwoleniach.

Znaczenie dla branży w Polsce

W Polsce rozszerzona odpowiedzialność producentów (ROP) za opakowania ma być przebudowana, a opłaty zróżnicowane. Dla gmin i firm odbierających odpady oznacza to większą rolę finansową producentów w kosztach zbiórki i przetwarzania. Dla właścicieli biogazowni przetwarzających bioodpady komunalne istotne jest to, czy poprawi się jakość selektywnej zbiórki i czy zmniejszy się udział folii oraz innych zanieczyszczeń. Inwestorzy planujący odpakowywanie żywności (depackaging) powinni uwzględniać, że opakowania z recyklingu i kompostowalne mogą pojawiać się w tym samym strumieniu.

Co dalej

Tekst przyjęty w kwietniu 2024 r. wymaga jeszcze korekty prawnojęzykowej i formalnego przyjęcia przez Radę. Po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE rozporządzenie wejdzie w życie, a większość przepisów zacznie być stosowana po okresie przejściowym. Do tego czasu krajowe przepisy wykonawcze muszą wskazać organy, rejestry i sankcje, a firmy – przygotować się do nowych obowiązków dotyczących projektowania i oznakowania opakowań. Operatorzy bioodpadów powinni śledzić, jak zostaną zdefiniowane normy kompostowalności.

Jak czytać cele

Cele z PPWR dotyczą różnych poziomów: producentów (projektowanie, zawartość surowca wtórnego), dystrybutorów i sprzedawców (ponowne użycie, systemy zwrotne) oraz państw (ograniczanie odpadów na mieszkańca). Dla branży odpadowej oznacza to, że popyt na materiał z recyklingu i wymogi jakościowe zaczną kształtować rynek surowców wtórnych, a tym samym wpływać na to, jakie opakowania trafiają do zbiórki bioodpadów. Warto śledzić akty wykonawcze, bo w nich zapisane zostaną normy i metody weryfikacji.