Komisja proponuje rozporządzenie o opakowaniach (PPWR): cele redukcji, kaucje i opakowania kompostowalne

Komisja Europejska zaproponowała 30 listopada 2022 r. rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), które ma zastąpić dyrektywę 94/62/WE. Projekt wprowadza cele redukcji odpadów opakowaniowych na mieszkańca (5% do 2030 r., 10% do 2035 r. i 15% do 2040 r.), kryteria recyklingu opakowań, wymogi dotyczące udziału surowców z recyklingu w opakowaniach z tworzyw, obowiązek systemów kaucyjnych dla butelek plastikowych i puszek metalowych oraz zasady dla opakowań biodegradowalnych i kompostowalnych. To jedno z największych wyzwań legislacyjnych w obszarze gospodarki odpadami.

Co się zmienia

Rozporządzenie – w odróżnieniu od dyrektywy – obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, co ma ujednolicić zasady na rynku wewnętrznym. Projekt obejmuje m.in.:

• cele redukcji odpadów opakowaniowych i ograniczenia dla wybranych opakowań jednorazowych,
• obowiązek, by wszystkie opakowania były nadające się do recyklingu, według kryteriów ustalonych w aktach wykonawczych,
• minimalny udział materiału z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych,
• systemy kaucyjne dla plastikowych butelek jednorazowych i puszek metalowych, chyba że państwo osiągnie wysoki poziom selektywnej zbiórki,
• wymóg kompostowalności dla niektórych opakowań, np. torebek herbaty, saszetek z kawą i naklejek na owocach i warzywach.

Szczególnie ważne dla sektora bioodpadów są reguły dotyczące opakowań kompostowalnych, bo trafiają one do strumienia bioodpadów razem z odpadami kuchennymi.

Znaczenie dla branży w Polsce

Dla Polski projekt oznacza konieczność dostosowania systemu gospodarki opakowaniami, w tym kwestii systemu kaucyjnego, nad którym trwają prace legislacyjne. Dla instalacji przetwarzających bioodpady – kompostowni i biogazowni – istotne jest to, że wprowadzenie opakowań kompostowalnych zmienia skład strumienia i wymaga weryfikacji, czy takie opakowania rzeczywiście ulegają rozkładowi w procesach przemysłowych.

Zakłady fermentacji bioodpadów od dawna zmagają się z zanieczyszczeniem odpadami, zwłaszcza foliami i opakowaniami. Jasne zasady oznaczania i certyfikacji opakowań kompostowalnych mogą ułatwić pracę, o ile zostaną faktycznie egzekwowane.

Powiązania z biogazem

Rozporządzenie o opakowaniach wiąże się z biogazem dwojako. Po pierwsze, lepsza selektywna zbiórka i kaucja ograniczają zanieczyszczenia bioodpadów tworzywami i metalami, co ułatwia fermentację i poprawia jakość pofermentu. Po drugie, opakowania kompostowalne i biodegradowalne zmieniają skład strumienia trafiającego do kompostowni lub biogazowni; operatorzy muszą wiedzieć, jak takie materiały zachowują się w ich technologii i jakie badania je potwierdzają.

Co dalej

Projekt trafia do Parlamentu Europejskiego i Rady, a dyskusja o szczegółach potrwa co najmniej rok. Branża odpadowa i producenci opakowań będą lobbować m.in. za zmianami dotyczącymi ponownego użycia, definicji recyklingu i terminów. Operatorzy instalacji bioodpadów powinni śledzić zapisy o kompostowalności, bo mogą one wpłynąć na jakość surowca i koszty przetwarzania.