PFR współfinansuje instalację termicznego przekształcania odpadów w Olsztynie

Polski Fundusz Rozwoju poinformował 30 kwietnia 2021 r. o współfinansowaniu budowy instalacji termicznego przekształcania odpadów w Olsztynie (ITPO Olsztyn). Instalacja ma przerabiać co najmniej 100 tys. ton rocznie frakcji palnej odpadów komunalnych, w tym paliwa pre-RDF i RDF, i dostarczać ciepło do miejskiej sieci ciepłowniczej. Ma zastąpić źródło węglowe w elektrociepłowni EC Michelin, której wyłączenie planowano w 2021 r.

Struktura finansowania i właściciele

PFR zaangażował się poprzez finansowanie typu mezzanine, czyli dług podporządkowany udzielany w formie programu emisji obligacji przez spółkę projektową. Emitentem jest spółka Dobra Energia dla Olsztyna, której właścicielami są Meridiam Eastern Europe Investments 3 SAS (95 proc.) oraz Urbaser SAU (5 proc.). Urbaser ma pełnić rolę operatora instalacji, odpowiedzialnego za eksploatację i utrzymanie. Projekt współfinansuje także NFOŚiGW, który przyznał dotację unijną.

Kwoty wsparcia nie ujawniono. Nie podano również harmonogramu budowy ani terminu uruchomienia.

Technologia i wymogi

Instalacja ma wykorzystywać termiczne przekształcanie odpadów z odzyskiem energii w wysokosprawnej kogeneracji. Zgodnie z założeniami powinna spełniać wymogi dyrektyw unijnych, w tym aktualne konkluzje BAT (najlepszych dostępnych technik), a także uwzględniać przyszłe zaostrzenia norm emisyjnych.

Kontekst: odpady i hierarchia

Termiczne przekształcanie odpadów komunalnych jest w Polsce jednym z elementów systemu gospodarowania odpadami zmieszanymi, które nie nadają się do recyklingu. Cele unijne – wyższy poziom recyklingu i ograniczenie składowania do 10 proc. do 2035 r. – oznaczają, że rośnie zapotrzebowanie na instalacje do zagospodarowania frakcji resztkowej. Jednocześnie hierarchia postępowania z odpadami przypisuje energetycznemu wykorzystaniu miejsce po prewencji, ponownym użyciu i recyklingu, a krytycy wskazują, że zbyt duże moce spalania mogą osłabiać zachęty do selektywnej zbiórki.

Również w taksonomii UE spalanie odpadów komunalnych nie zostało zakwalifikowane jako działalność wnosząca istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu, co wpływa na dostęp do niektórych źródeł finansowania.

Znaczenie dla rynku

Dla rynku energii z odpadów projekt w Olsztynie jest przykładem modelu partnerstwa publiczno-prywatnego z udziałem funduszy publicznych (PFR, NFOŚiGW) i inwestora instytucjonalnego. Wspiera lokalną sieć ciepłowniczą i ogranicza zależność od węgla, ale wymaga ścisłego zarządzania strumieniem odpadów i przejrzystości w sprawie emisji. Dla gmin warmińsko-mazurskich oznacza możliwość zagospodarowania odpadów w regionie, bez konieczności ich dalekiego transportu.

Co dalej

O ocenie projektu przesądzą terminy realizacji, ceny przyjęcia odpadów, zapewnienie dostaw paliwa oraz wyniki pomiarów emisji. Dla mieszkańców i samorządów ważne będzie, czy instalacja zapewni stabilne ceny ciepła i spełni normy środowiskowe.

Rola partnerstwa publiczno-prywatnego

Model, w którym spółka projektowa zarządza budową i eksploatacją, a miasto zapewnia strumień odpadów i odbiór ciepła, jest w Polsce stosowany m.in. przy instalacjach termicznego przekształcania odpadów. Zalety to przeniesienie ryzyka budowy i eksploatacji na partnera prywatnego; wady – długie umowy i konieczność dokładnego uregulowania cen oraz zasad waloryzacji.