EBI akceptuje polski program kogeneracji z biogazu o wartości 1 mld zł

Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) zaakceptował polski program priorytetowy „Wysokosprawna kogeneracja z biogazu wytwarzanego z biomasy, w tym z odpadów komunalnych”, o czym 26 marca 2025 r. poinformował NFOŚiGW. Budżet to 1 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego: do 400 mln zł dotacji i do 600 mln zł pożyczek. Akceptacja EBI była warunkiem uruchomienia naboru, bo bank jest instytucją wspierającą Fundusz Modernizacyjny.

Parametry programu

• Dotacja: do 40% kosztów kwalifikowanych, wypłacana w formie refundacji.
• Pożyczka: do 100% kosztów kwalifikowanych.
• Wkład własny: w project finance co najmniej 15% kosztów.
• Warunek techniczny: instalacje fermentacji biogazu wytwarzające energię elektryczną i ciepło w wysokosprawnej kogeneracji o łącznej mocy co najmniej 1 MW; wsparcie obejmuje budowę nowych oraz rozbudowę i modernizację istniejących, a beneficjentami są przedsiębiorcy.
• Terminy: nabór planowano na przełom 2025/2026, umowy do końca 2028 r., program do końca 2030 r., koszty kwalifikowane od 1 września 2024 r. do 30 września 2030 r.
• Cele: co najmniej 14 instalacji o łącznej mocy co najmniej 32 MW, produkcja co najmniej 40 mln m³ biogazu rocznie i recykling co najmniej 320 tys. ton odpadów rocznie.

Projekt programu poddano konsultacjom społecznym do 30 stycznia 2025 r.

Znaczenie dla branży w Polsce

Program różni się od programu biometanowego: nie dotyczy wtłaczania gazu do sieci, lecz kogeneracji, a jego logika jest powiązana z gospodarką odpadami (recykling bioodpadów). Instalacje o mocy co najmniej 1 MW to w polskich warunkach już dość duże biogazownie, które mogą być zasilane bioodpadami komunalnymi i odpadami z przemysłu spożywczego. Dla gmin i spółek komunalnych jest to jedna z niewielu możliwości sfinansowania instalacji fermentacji.

Zwraca uwagę dwuetapowość: najpierw akceptacja banku, potem formalny nabór. W praktyce od zapowiedzi programu (połowa 2024 r.) do planowanego naboru (przełom 2025/2026) upłynie ponad rok, co dla projektów w fazie przygotowania jest istotnym ryzykiem – ceny kapitału, koszty urządzeń i warunki przyłączenia zmieniają się w tym czasie.

Co dalej

Po akceptacji EBI NFOŚiGW przygotuje regulamin naboru. Warunkiem wypłaty pierwszej transzy ma być prawomocne pozwolenie na budowę lub skuteczne zgłoszenie, a ostateczna decyzja środowiskowa musi być uzyskana najpóźniej przed podpisaniem umowy dotacji. Inwestorzy powinni więc już teraz prowadzić postępowania środowiskowe i występować o warunki przyłączenia, a gminy – sprawdzać, czy systemy zbiórki zapewnią wymagany udział bioodpadów w surowcu.