Pierwsza aukcja Europejskiego Banku Wodoru: 720 mln euro dla siedmiu projektów

Komisja Europejska ogłosiła 30 kwietnia 2024 r. wyniki pierwszej aukcji Europejskiego Banku Wodoru. Prawie 720 mln euro trafi do siedmiu projektów produkcji odnawialnego wodoru, wybranych spośród 132 ofert. To pierwszy duży test, ile unijne wsparcie operacyjne faktycznie obniża cenę wodoru produkowanego z odnawialnej energii elektrycznej.

Co pokazały wyniki

Aukcja miała pułap dopłaty 4,50 euro za kilogram wodoru. Oferty zwycięskie były znacznie niższe: od ok. 0,37 do ok. 0,48 euro za kg, ze średnią około 0,40 euro/kg. Dopłaty na pojedyncze projekty wahały się od 8 do 245 mln euro. Według komunikatów projekty mają łącznie ok. 1,5 GW mocy elektrolizerów i mają wyprodukować około 1,58 mln ton wodoru kategorii RFNBO (odnawialne paliwa pochodzenia niebiologicznego) w ciągu dziesięciu lat. Zwycięskie inwestycje zlokalizowano w czterech krajach: Portugalii, Hiszpanii, Norwegii i Finlandii. Niemcy dołożyły środki krajowe w mechanizmie „aukcji jako usługi” dla projektów, które spełniły kryteria, ale nie otrzymały finansowania unijnego (według doniesień ok. 350 mln euro).

Warto pamiętać, że niskie stawki dopłat nie oznaczają taniego wodoru: dopłata jest premią do ceny rynkowej, a koszt wytwarzania i tak zależy od cen energii elektrycznej i elektrolizerów.

Wodór z elektrolizy a biowodór

Ten wpis dotyczy kategorii, w której często pada pytanie o „biowodór”. W prawie unijnym wodór z elektrolizy, zasilanej odnawialną energią, jest RFNBO. Biowodór wytwarzany z biomasy lub biogazu – np. przez reforming biometanu, zgazowanie albo procesy biologiczne – podlega kryteriom RED dla biopaliw i biogazu, a nie regułom dla RFNBO. Rozróżnienie ma znaczenie dla certyfikacji, systemów wsparcia i dla tego, który z wodorów można zaliczyć do celów OZE w przemyśle i transporcie.

Znaczenie dla branży w Polsce

W 2024 r. Polska prowadziła kilkanaście projektów wodorowych, ale w pierwszej aukcji nie znalazł się żaden polski projekt. Dla właścicieli biogazowni ważne jest, że rozwój elektrolizerów i infrastruktury wodorowej będzie konkurować o ten sam rynek odbiorców w przemyśle i transporcie ciężkim, z którym związane są także bioCNG i bioLNG. W niektórych lokalizacjach biogazownie mogą być źródłem biogenicznego CO₂ dla syntezy paliw z wodoru (e-metan). Co do ekonomii, wodór z biogazu bywa konkurencyjny tylko tam, gdzie biogaz i tak jest wytwarzany, a infrastruktura do dystrybucji wodoru jest dostępna.

Co dalej

Bank Wodoru planował kolejne aukcje, a Komisja wskazywała, że pierwsza runda pozwoliła zidentyfikować bariery: zakończenie umów offtake, dostępność energii odnawialnej i procedury pozwoleniowe. Wyniki aukcji są więc wskaźnikiem tempa rozwoju rynku, ale nie gwarantują realizacji wszystkich projektów.